o'zbekistonda kimyoning rivojlanishi

PPTX 21 pages 3.9 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

toshkent viloyati chdpi tabiiy fanlar fakultiteti ko’m 19/3 guruh talabasi o’zbekistonda kimyoning rivojlanishi reja: 1.kimyo fanining tarixi. 2.o’zbekistonda kimyo fani. 3. o’zbekistonlik olimlarning kimyo faniga qo’shgan hissalari. 4.o’zbekistonning sanoati. kimyo, ximiya — moddalarning tuzilishi va oʻzgarishini oʻrganadigan fan. kimyo boshqa fanlar qatori inson faoliyatining mahsuli sifatida vujudga kelib, tabiiy ehtiyojlarni qondirish, zaruriy mahsulotlar ishlab chiqarish, biridan ikkinchisini xosil qilish va, nihoyat, turli hodisalar sirlarini bilish maqsadida roʻyobga chiqdi miloddan avvalgi misrda kimyoviy jarayonlarga asoslangan hunarmandchilik rivojlanganligi maʼlum. pishiq charm tayyorlash, uni boʻyash, rangli shisha olish, oʻsimliklardan dori-darmon va xushboʻy hidli moddalar tayyorlash, sopol buyumlar ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan. oʻsha davrlarda kimyoviy mahsulotlar hindiston, xitoy va oʻrta osiyoda ham ishlab chiqarilgan. "kimyoi hunar" sohibi boʻlgan kimyogar bir moddadan ikkinchi mahsulotni tayyorlash ishi bilan shugʻullangan. oʻzbekistondan oʻtgan buyuk ipak yoʻli orqali miloddan avvalgi 1-ming yillikning 2-yarmidan boshlab, mamlakatga savdo-sotiq bilan birga hunarmandchilik ham kirib keldi. buxorodagi qadimiy topilmalar . topilgan juda koʻp …

2 / 21

i "xem" yoki "hame"dan olingan degan fikrni ilgari surishadi. bu soʻz "qora" yoki "qoramtir" maʼnosini anglatib, manbalarda "kimyo" "misr fani" degan maʼnoda keladi. boshqa bir guruh olimlar esa "kimyo" soʻzi yunoncha "kimyo" iborasidan kelib chiqqan boʻlib, "suyuqlik", "eritilgan metall"ni anglatishiga ishora qiladilar. abu abdullox al-xorazmiy . abu abdullox al-xorazmiyning "bilimlar kaliti" kitobida kimyoga alohida boʻlim ajratilib, unda turli moddalar, asboblar, tajribalar toʻgʻrisida mukammal maʼlumotlar keltirilgan. abul hakim al-xorazmiy esa alkimyo fani tajribalarida qoʻllanilgan taroziga ahamiyat beradi. al-haziniy tomonidan 1125 yilda yozilgan "dono tarozu haqida kitob"da turli koʻrinish va tuzilishdagi tarozilarda tortish usullari bayon qilinganligi manbalardan maʼlum. abu ali ibn sino "al-qonun" kitobida oʻsimlik, hayvonot, minerallar, tuzlar, kislotalar, ishqorlar, metallar, oksidlar va boshqa birikmalarning 750 dan ortiq turini yozadi. ularning nomi, xossalari, ishlatilishini to’la ifodalaydi. uning "taboshir kulchalari"dan (indoneziyada oʻsadigan bambukdan olib kulchaga qoʻshib oyoq-qoʻli singan bemorlarga beriladigan kremniy oksidi — inson organizmida tez erib singadigan modda) qanchadan-qancha odamlar shifo topgan. …

3 / 21

an "hunarlar javohiri" kitobidagi marvarid, boʻyoqlar, sir, zaharga qarshi ishladatiladigan dorilar, upa-elik tayyorlash usullarini oʻz ichiga olgan manbalardir. abu ali ibn sino abu ali ibn sino dorivor moddalarni ma’lum tarkibda bo‘lishini ta’riflash orqali tarkibning doimiylik qonuniga, ularni sodda va murakkab dorilarga toifalash orqali atom-molekulyar ta’limotning dastlabki tushunchalarini shakllanishiga asos solganligi yurtimizda kimyoviy bilimlar bilan shug‘ullanish tarixi chuqur ildizlarga ega ekanligidan dalolat beradi. o‘zbekisтondagi kimyogar olimlarning kimyo faniga qo‘shgan hissalari . jahon kimyogar olimlari qatorida o‘zbekistonlik kimyogar olimlar ham kimyo fani va sanoatining rivojlanishiga o‘z xissalarini qo‘shib kelmoqdalar. o‘zbekistonda fanlar akademiyasining umumiy va noorganik kimyo instituti, polimerlar kimyosi va fizikasi instituti, bioorganik kimyo instituti, o‘simlik moddalari kimyosi instituti hamda bir qator ilmiy-tadqiqot laboratoriyalarida, oliy o‘quv yurtlarining kimyo fakultetlari va kafedralarida kimyo sohasining turli yo‘nalishlari bo‘yicha ilmiy-tadqiqotlar olib borilmoqda. ahmedov k.s., parpiyev n.a., solihov sh.i., yusupbekov n.r., asqarov m.a., ne’matov s.n., abduvahobov a.a., salimov z.s., rashidova s.sh., obidova m.o., mirkomilov т.m., beglov, …

4 / 21

ushbu yangi kimyo fanini shakllanishida o‘zbek olimlari a.a.ibragimov, hamroqulov g‘.х., m.a.raximjonov, m.yu.isaqov, q.m.karimqulov, o.a.тoshpo‘latov, a.a.namozov, m.shodiyev, n.х.тo‘xtaboyev va boshqalar tomonidan . o’zbekistonda kimyo fani va sanoati rivojlanishi. o’zbekistonda kimyo fani va sanoatining rivojlanishi toshkent davlat universiteti (hozirgi o’zbekiston milliy universiteti)ning kimyo fakultetini tashkil etilishi bilan bog’liq. hozirgi kunda o’zbekiston fanlar akademiyasi qoshidagi kimyoga doir ilmiy-tekshirish institutlarida va mustaqil respublikamizdagi ko’p sondagi oliy o’quv yurtlarining kimyo va kimyoviy texnologiya kafedralarida olimlar, mutaxassislar kimyo fani va sanoatining eng muhim muammolarini tadqiq qilish bilan shug’ullanmoqdalar. . respublikamizning kimyo fani va sanoati rivojiga hissa ko’shgan va qo’shayotgan akademiklar o.s.sodiqov, s.yu.yunusov, k.s.ahmedov, m.n.nabiev, x.u.usmonov, m.asqarov, z.salimov va boshqa yirik kimyogar olimlarning ilmiy ishlari xorij davlatlarida ham mashhurdir. o’zbekiston hududida tabiiy gaz, neft, ko’mir, oltingugurt, rangli metallar rudasi va boshqa xom ashyolar bo’lganligi uchun mamlakatimiz yirik kimyo sanoatlariga ega. prezidentimiz i.a.karimovning «o’zbekiston xx1 asr bo’sag’asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari, taraqqiyot kafolatlari» asarlarida alohida ko’rsatib o’tilganidek: «o’zbekiston …

5 / 21

, farg’ona, qo’qon, navoiy kabi yirik kimyo sanoati markazlari ishlab turibdi. image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.png image7.png image8.png image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.png image14.png image15.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonda kimyoning rivojlanishi"

toshkent viloyati chdpi tabiiy fanlar fakultiteti ko’m 19/3 guruh talabasi o’zbekistonda kimyoning rivojlanishi reja: 1.kimyo fanining tarixi. 2.o’zbekistonda kimyo fani. 3. o’zbekistonlik olimlarning kimyo faniga qo’shgan hissalari. 4.o’zbekistonning sanoati. kimyo, ximiya — moddalarning tuzilishi va oʻzgarishini oʻrganadigan fan. kimyo boshqa fanlar qatori inson faoliyatining mahsuli sifatida vujudga kelib, tabiiy ehtiyojlarni qondirish, zaruriy mahsulotlar ishlab chiqarish, biridan ikkinchisini xosil qilish va, nihoyat, turli hodisalar sirlarini bilish maqsadida roʻyobga chiqdi miloddan avvalgi misrda kimyoviy jarayonlarga asoslangan hunarmandchilik rivojlanganligi maʼlum. pishiq charm tayyorlash, uni boʻyash, rangli shisha olish, oʻsimliklardan dori-darmon va xushboʻy hidli moddalar ta...

This file contains 21 pages in PPTX format (3.9 MB). To download "o'zbekistonda kimyoning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonda kimyoning rivojla… PPTX 21 pages Free download Telegram