nevroz va depressiyalar

PPTX 27 pages 1.8 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

невроз ва депрессиялар nevroz va depressiyalar невроз — бу марказий асаб тизимининг функционал касаллиги бўлиб, марказий асаб тизимига ҳар хил стрессларнинг таъсири натижасида пайдо бўлади. неврозлар анча кенг тарқалган касаллик бўлиб, асосан, нерв тизими туғма ёки ҳаётда орттирилган заиф кишиларда кузатилади. неврозларда марказий нерв тизимида ҳам, ички аъзоларда ҳам жиддий органик ўзгаришлар бўлмаса-да, бош мияда кечадиган асосий жараёнлар – қўзғалиш ва тормозланиш жараёнларининг ўзаро муносабатлари бузилади. невроз тўсатдан ва бирдан таъсир кўрсатадиган руҳий жароҳат, табиий офатлар ва бошқалар кам ҳолларда неврозга сабаб бўлади. неврозлар одатда нисбатан кучсиз, аммо узоқроқ ёки кўп марта таъсир қиладиган, кучли ҳаяжон чақирувчи таъсиротларда, ўзаро жанжаллар натижасида ва шу каби ҳолатларда келиб чиқади. невроз неврозлар учун қуйидаги хусусиятлар характерлидир: касалликнинг давомийлиги қандай бўлишидан қатъи назар барча бузилишлар қайтардир; келиб чиқиши психоген; клиник кечиши асосан ҳиссий аффектив ва соматовегетатив бузилишлар билан намоён бўлади неврознинг хусусиятлари неврозларнинг 3 та тури фарқланади: неврастения истерия миядан кетмайдиган фикрлар невроз турлари …

2 / 27

икаси турли-тумандир: тeз-тeз асабийлашиш, жаҳлдoрлик, уйқу бузилиши, бoш oғриши, бош айланиши, диққат тарқоқлиги, умумий ҳoлсизлик, юрак уриб кeтиши, паришoнхoтирлик, ақлий ва жисмoний мeҳнатга қoбилиятнинг пасайиши ва б.қ. неврастения истерия (юнонча hysteria - «бачадон») – турли кўринишдаги функционал, вегетатив, ҳаракат, сезги ва аффектив бузилишлар билан кечадиган руҳий бузилишдир. истерия атрофдагиларни диққатини ўзига қаратиш ва беморлигига ўзини–ўзи ишонтириш билан характерланади. истерия истерия платон даврида «фақат аёлларда кузатилади ва бачадон билан боғлиқ касаллик» деб ҳисобланган. бабинский истерик беморларга “буюк симулянтлар” деб таъриф берган. чунончи улардаги касаллик белгилари турли соматик ва неврологик касалликларга жуда ўхшаш бўлиб, кўп ҳолларда ташхислашда муаммолар келтириб чиқаради. аммо барча симптомлар китобларда ёзилгандек белгилар биланмас, балким бемор ўзи касалликни қандай тасаввур қилса, шундай белгилар билан намоён бўлади. истерия истерияни ташхислашда қуйидаги белгиларга эътибор берилади: ишонувчанлик, атрофдагиларни таъсири кучли; ҳолатни драмалаштириш, кусли ифодаланган ҳис туйғулар; ҳиссий лабиллик; диққат марказида бўлишликка интилиш; ташқи кўринишига кучли эътибор; эгоцентрик; юзаки фикр юритиш; ҳаракатлари театрлаштирилган; …

3 / 27

ўлган одамларда юзага келади. барча неврозларга хос бўлганидек, миядан кетмайдиган фикрлар неврози ҳам руҳий шикасталик таъсирида пайдо бўлади. миядан кетмайдиган фикрлар неврознинг бу турида турли-туман ва кўп сонли ёпишқоқ ҳолатлар устун туради. улар қуйидагилар: ёпишқоқ фикрлар (обсессиялар) ёпишқоқ ҳаракатлар (компульсиялар) ёпишқоқ қўрқувлар (фобиялар) невроз клиникасида бу ҳолатлар кўпинча қўшилиб келади. миядан кетмайдиган фикрлар обсессияларда бемор уйининг эшигини қулфладими ёки йўқми, газни ўчирдими ёки йўқми, дазмол симини розеткадан олдими-йўқми, хатларни конвертга солаётганда алмаштириб юбормаяптими ва бошқа ишларни бажараётганда ўзига ишонмайди. ёпишқоқ ҳисобда беморлар зинапоянинг сонини, уйларнинг деразасини, трамвайларнинг рақамини, автобуслар сонини, йўловчилар кийимидаги тугмаларни санайвериб қийналиб кетади. обсессиялар компульсиялар – бу мияга ўрнашиб қолиш натижасида маълум бир вақтда такрорланадиган ҳаракатлар билан кечадиган синдром. бошқача қилиб айтганда, инсон маълум кетма–кетликда ҳаракатлар бажариши лозимлигини сезадиган ҳолат. бу ҳаракатларни бажармаслик беморда ҳавотирни келтириб чиқаради. компульсиялар шилқим таъсиротлар (ритуаллар) одатда алоҳида учрамайди. улар одатда ёпишқоқ қўрқув ва гумонлар билан қўшилиб келади, бунда беморлар қўрқувни енгиллатиш …

4 / 27

бевақт ва беҳуда ваҳимага тушиб қўрқишдир. олимларнинг текшириши натижасида маълум бўлишича, ҳар тўрт кишининг бирида мазкур иллат мавжуд экан. руҳий касалликлар мутахассислари тили билан айтганда, бу иллат номи «fobiya» деб аталади. бу эса юнонча «fobus» деган сўздан олинган бўлиб, маъноси «қўрқиш» демакдир. фобиялар фобофобия – қўрқув пайдо бўлишидан қўрқиш арахнофобия – ўргимчаклардан қўрқиш акрофобия – баландликдан қўрқиш клаустрофобия – ёпиқ майдондан қўрқиш агорафобия – очиқ майдондан қўрқиш аэрофобия – ҳаво кемаларидан қўрқиш некрофобия – ўликлардан қўрқиш никтофобия – қоронғиликлардан қўрқиш кинофобия – итлардан қўрқиш гемофобия – қондан қўрқиш аквафобия – сувдан қўрқиш акрофобия – баландликдан қўрқиш аутофобия – ёлғизликдан қўрқиш фобиялар юқорида баён этилган невротик аломатларнинг пайдо бўлишига касалликлар, ёлғизлик, истиқболсизлик, яқинлашиб келаётган қарилик, ўлимдан қочиб қутулиб бўлмаслик тўғрисидаги ноҳуш фикрлар, турли кечинмалар сабабчидир. бунинг устига-устак кўпчилик кишилар ташқи қиёфаси (бўйин ва юз терисидаги ҳар хил нуқсонли доғлар, сочнинг оқариб, тўкилиб бориши ва бошқалар), шунингдек, жинсий ҳаётнинг ўзгаришига жуда қаттиқ …

5 / 27

дсизлик, ғам-ғусса, азобланиб юриш; уйқу бузилиши; доимо хавотирда бўлиш, дардли кечинмалар, ёмон воқеаларни кутиб яшаш, жахлдорлик; айбдорлик ҳисси, ўзини ҳадеб айблайвериш; ўзидан қониқмаслик ва ўзини камситиш; яхши ва ёқимли дамларни эслаганда қониқиш ҳосил қилмаслик, атрофдаги воқеаларга, яқинларига қизиқишнинг йўқолиши ёки камайиши; депрессия когнитив бузилишлар: фикрини бир жойга жамлай олмаслик (фикрлар тарқоқлиги), паришонхотирлик, хотира пасайиши; бир қарорга келишнинг қийинлиги; ўзини, дунёда бўлаётган воқеаларни, келажакни фақат ёмон хаёллар билан ўйлаш. депрессия соматик бузилишлар: бош оғриши, бош айланиши, тананинг турли жойида оғриқлар; кардиалгия, нафас олиш фаолиятининг бузилиши; иштаҳа бузилиши (кучайиши ёки камайиши); қабзият, баъзи ҳолларда ич кетиш; либидонинг пасайиши, ҳайз кўришнинг бузилиши, аменорея; жисмоний ва руҳий чарчаш; терида қичималар; ҳеч қандай фаолиятга қизиқмаслик ва ҳ.к. депрессия қ 25 депрeсcия учун хос белгилар: кайфиятнинг пасайиши (гипотимия) ҳаракатга бўлган мотивациянинг йўқолиши фикрлар карахтлиги мана шу учта симптомнинг икки ҳафтадан ортиқ биргаликда намоён бўлиши депрессия ташхисини қўйишга асос бўла олади. депрессия билан оғриганлар сони ва улар …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nevroz va depressiyalar"

невроз ва депрессиялар nevroz va depressiyalar невроз — бу марказий асаб тизимининг функционал касаллиги бўлиб, марказий асаб тизимига ҳар хил стрессларнинг таъсири натижасида пайдо бўлади. неврозлар анча кенг тарқалган касаллик бўлиб, асосан, нерв тизими туғма ёки ҳаётда орттирилган заиф кишиларда кузатилади. неврозларда марказий нерв тизимида ҳам, ички аъзоларда ҳам жиддий органик ўзгаришлар бўлмаса-да, бош мияда кечадиган асосий жараёнлар – қўзғалиш ва тормозланиш жараёнларининг ўзаро муносабатлари бузилади. невроз тўсатдан ва бирдан таъсир кўрсатадиган руҳий жароҳат, табиий офатлар ва бошқалар кам ҳолларда неврозга сабаб бўлади. неврозлар одатда нисбатан кучсиз, аммо узоқроқ ёки кўп марта таъсир қиладиган, кучли ҳаяжон чақирувчи таъсиротларда, ўзаро жанжаллар натижасида ва шу каби ҳол...

This file contains 27 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "nevroz va depressiyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: nevroz va depressiyalar PPTX 27 pages Free download Telegram