tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’rifiy qadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi

DOCX 76,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1667163428.docx tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’rifiy qadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi reja: 1.jamiyat va tarix o’zgaruvchanligining falsafiy jihatlari 2. ijtimoiy hayot sferalari. jamiyatning moddiy asosi. 3. jamiyatning ma’naviy asoslari 4. davlat va siyosiy tashkilotlarning jamiyat hayotidagi o’rni 5.oila va etnik birliklar jamiyat tarkibining muhim qismi 6. jamiyatni harakatlantiruvchi kuchlar 7. sivilizatsiya tushunchasining tahlili va turli yondashuvlar tasnifi 8. madaniyat jamiyat taraqqiyotining qudratli ma’naviy kuchi 9. qadriyat tushunchasining mohiyati va tavsifi 1.jamiyat va tarix o’zgaruvchanligining falsafiy jihatlari olamni bilish nafaqat tabiat balki jamiyat hodisalarini falsafiy tahlil etishni taqozo etadi. shuning uchun ham jamiyat nima, u qanday qilib paydo bo’lgan, jamiyat taraqqiyotining manbai nimada kabi savollar kishilarni doimo qiziqtirib kelgan. jamiyatning kelib chiqishi, uning taraqqiy etish qonuniyatlari haqida sharq mutafakkirlari forobiy, beruniy, ibn sino va boshqalar bir qancha ajoyib fikrlarni ilgari surganlar. forobiy o’zining “fozil odamlar shahri” asarida, jamiyat insonlarning xohishi bilan o’zlariga kerak bo’lgan iste’mol mahsulotlarini birgalashib ishlab chiqarish niyatida …

, natijada inson jamoasi vujudga keldi”[footnoteref:1]. [1: abu nasr farobiy. fozil odamlar shahri.-t.:“xalq merosi”,1993. -183-184-betlar. ] beruniyning fikricha, jamiyat insonlar tomonidan “shartnoma” asosida tuzilgan. uningcha, “inson o’z ehtiyojlarini tushunib, o’ziga xos o’xshash kishilar bilan birga yashashning zarurligini anglay boshlaydi. shuning uchun o’zaro kelishuvchanlik qabilidagi “shartnoma” tuzishga kirishadi. odamlarning birgalikdagi turmushi insonni haqiqiy qudratga, uning ehtiyojlarini qondirishga olib kelmaydi, buning uchun yana mehnat qilishi ham zarurdir”[footnoteref:2]. [2: buyuk siymolar, allomalar.-t.,1995.-51-bet. ] ibn sino jamiyatda insonlar o’zaro yordam asosida yashashlari kerak, jamiyat kishilarning o’zaro kelishuvi asosida qabul qilinadigan adolatli qonunlarga tayanib yashashi zarur deb ta’kidlaydi. olmon faylasufi gegelning ko’rsatishicha, jamiyatning tarixiy taraqqiyoti, uning ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy o’zgarishlarning asosiy sababi “mutlaq g’oya”ga bog’liqdir. u o’zining “falsafa tarixi” asarida “mutlaq g’oya” kishilik jamiyati tarixini harakatga keltiruvchi kuch, deb ko’rsatadi. tabiat va jamiyatning taraqqiyoti ham, ijtimoiy munosabatlar taraqqiyoti ham “mutlaq g’oya”, abadiy ruh taraqqiyotidan kelib chiqadi, degan qarash gegel falsafasining asosiy g’oyasini tashkil etadi. …

ayotiy faoliyatlarining majmuini ifodalaydi, tor ma’noda esa u kishilik tarixining muayyan bosqichi yoki ijtimoiy tuzumning aniq turini anglatadi. kishilik jamiyati tabiat tadrijiy taraqqiyotining muayyan bir bosqichida vujudga kelgan ijtimoiy munosabatlar yig’indisidir. kishilik jamiyati taraqqiyoti olamda ro’y berayotgan umumiy qonuniyat jarayonining muhim bir tarkibiy qismini tashkil etadi va u tabiatda ro’y berayotgan dialektik rivojlanish bilan bevosita bog’langandir. tabiat taraqqiyotining oliy mahsuli bo’lgan jamiyatni kishilarning faoliyati yaratadi, shu bilan birga odamning o’zi ham jamiyat taraqqiyotining mahsulidir. kishilik jamiyati odamlarning ishlab chiqarish faoliyati asosida vujudga kelgan. ishlab chiqarish jarayonida kishilar o’zaro muayyan ijtimoiy aloqa va munosabatlarda bo’ladilar. ishlab chiqarish munosabatlarining ja’mi ijtimoiy munosabatlar deb ataladigan narsani, ya’ni jamiyatni vujudga keltiradi, vujudga keltirganda ham tarixiy taraqqiyotning muayyan bosqichida turgan jamiyatni vujudga keltiradi. ilmiy falsafa jamiyatga mavhum, g’ayri-tarixiy qarashga, ya’ni uni vaqt bilan va uning o’zi turgan muayyan taraqqiyot bosqichi bilan bog’lanmagan holda izohlashga asoslangan metafizik tushunishlardan, umuman jamiyat yo’q va bo’lmaydi, balki tarixiy taraqqiyotning …

shi va rivojlanishi o’tmishdan kelajakka tomon borayotgan jarayonni ifoda etadi. ishlab chiqarish qurollarining oddiy, qo’pol toshbolta va nayzalardan hozirgi zamonning murakkab texnikasi tomon borayotganligi buning isbotidir. jamiyat hayotining qaysi bir tomonini olib qaramaylik, hamma joyda harakat, o’sish, o’zgarish mavjudligini ko’rmay ilojimiz yo’q. kishilik jamiyatidagi taraqqiyot olamda ro’y berayotgan umumiy dialektik jarayonning muhim bir tarkibiy qismini tashkil etadi. tarix o’zgaruvchandir. bu o’zgaruvchanlik insoniyat jamiyati hech qachon bir nuqtada turib qolmasligi, ijtimoiy taraqqiyot vaqt singari orqaga qaytmaydigan jarayondan iboratligini ko’rsatadi. jamiyat taraqqiyoti hamisha bitta yo’ldan, o’tmishdan hozirga, hozirdan kelajakka tomon boradi. falsafaning tarixiy jarayon mazmuni, uning qonuniyatlari va asosiy yo’nalishlarini tushuntirish, uni bilish metodlarini asoslash bilan shug’ullanuvchi bo’limi tarix falsafasi hisoblanadi. tarix falsafasi ontologiyasi, tarix falsafasi gnoseologiyasi, tarix falsafasi tarixi, tarix falsafasi antropologiyasi kabi tarkibiy qismlar farqlanadi. tarix falsafasining dunyoqarashga doir, nazariy, metodologik va prognostik funktsiyalari mavjud. turli davrlarda tarixiy jarayon mohiyati faylasuflar tomonidan o’ziga xos tarzda talqin etib kelingan. xususan, xvi …

nsoniyat jamiyati taraqqiyoti 3 bosqichda amalga oshadi, bular jamiyat taraqqiyotining hamma uchun umumiy bo’lgan: a) teologik; b) metafizik; v) pozitiv bosqichlaridir, degan fikrni ilgari surdi. tarixiy taraqqiyot jahonning barcha mamlakatlarida bir xil tezlikda bormaydi. bu narsa tarixiy taraqqiyotning harakatlantiruvchi kuchidan kelib chiqadi. xalqlar, mamlakatlarning, millatlarning ijtimoiy rivojlanishda tutgan o’rni, yuksalish sur’ati ham bir xilda bo’lmasdan, balki turlicha bo’lgan. o’zgaruvchan tarixiy taraqqiyot jarayonida ayrim xalqlar olg’a ketib, boshqalari esa o’zining yuksalish imkoniyati jihatidan sivilizatsiya taraqqiyotining turg’un shakllari bilan chegaralanib qolganlar. biroq tarixiy sharoitning o’zgarishi bilan sivilizatsiyaning ulkan yutuqlari chegarasidan chetda qolib ketgan xalqlar va millatlar ham tarixiy taraqqiyotning oqimiga kelib qo’shiladilar, ilgari qoloqlik, turg’unlik holatidan qutilib, ijtimoiy va siyosiy taraqqiyotda yetakchilik qilayotgan xalqlarga yetib oladilar, hatto ulardan o’zib ham ketishlari mumkin. tarixiy taraqqiyot nurafshon yo’l bilan boradigan harakat sifatida keng ma’nodagi tushuncha bo’lib, bu tizimning bir butun qismini va uning ayrim bo’g’inlarini tavsiflaydi. ijtimoiy hayotda ilmiy-texnik taraqqiyot bilan birga ijtimoiy taraqqiyot, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’rifiy qadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi"

1667163428.docx tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’rifiy qadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi reja: 1.jamiyat va tarix o’zgaruvchanligining falsafiy jihatlari 2. ijtimoiy hayot sferalari. jamiyatning moddiy asosi. 3. jamiyatning ma’naviy asoslari 4. davlat va siyosiy tashkilotlarning jamiyat hayotidagi o’rni 5.oila va etnik birliklar jamiyat tarkibining muhim qismi 6. jamiyatni harakatlantiruvchi kuchlar 7. sivilizatsiya tushunchasining tahlili va turli yondashuvlar tasnifi 8. madaniyat jamiyat taraqqiyotining qudratli ma’naviy kuchi 9. qadriyat tushunchasining mohiyati va tavsifi 1.jamiyat va tarix o’zgaruvchanligining falsafiy jihatlari olamni bilish nafaqat tabiat balki jamiyat hodisalarini falsafiy tahlil etishni taqozo etadi. shuning uchun ham jamiyat nima, u qanday qilib...

Формат DOCX, 76,9 КБ. Чтобы скачать "tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’rifiy qadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tarixiy jarayonda jamiyatning m… DOCX Бесплатная загрузка Telegram