masala va uning turlari

DOCX 17 pages 362.3 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 362.3 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti “boshlang‘ich ta’lim” fakulteti boshlang‘ich ta’lim metodikasi kafedrasi boshlang‘ich ta’lim sirtqi yo‘nalishi 3-kurs 222 -guruh talabasi ikromova ruxshonaning “matematika o‘qitish metodikasi” fanidan tayyorlagan mustaqil ish mavzu: masala va uning turlari topshirdi: _________________ qabul qildi: _______________ urganch -2024 mavzu: masala va uning turlari reja: 1. boshlang’ich sinf o’quvchilarini masalalar yechishga o’rgatish metodikasining umumiy masalalari 2. boshlang’ich sinf o’quvchilarida masala yechish ko’nikmasini shakllantirish metodikasi 3. o’quvchilarni masalalar yechishga o’rgatishning nazariy asoslari xulosa foydalanilgan adabiyotlar matematik masalalar sodda va tarkibli masalalarga ajratiladi. sodda masalalar bitta amal bilan yechish mumkin bo’lgan masalalar jumlasiga kiritiladi. bir nechta sodda masaladan tuzilgan va shu sababli ikki yoki undan ortiq amal yordamida yechiladigan masalalar tarkibli masalalar deyiladi. har qanday sodda masalaga doir ikkita teskari masala tuzish mumkinki, ularning har biriga o’sha syujet bo’yicha izlanayotgan son sifatida esa to’g’ri masala shartida ma’lum bo’lgan son qatnashadi. masalan: hovlida 5 …

2 / 17

la shartida ,,ortiq’’ deyilgan masala esa ayirish bilan yechiladi. (7 – 4 = 3). sodda masalalarning asosiy turlarini quyidagicha taqsimlash boshlang’ich maktablarida qo’llanish uchun qulay: 1. arifmetik amallar mazmunini ochishga doir masalalar : yig’indini qoldiqni topishga doir masalalar, bir xil qo’shiluvchilar yig’indisini topishga doir masalalar, bo’lishga (mazmuniga ko’ra bo’lishga vat eng qismlarga bo’lishga) doir masalalar. 2. amalning noma’lum komponentlarini (qo’shiluvchi, kamayuvchi, ayriluvchi, ko’paytuvchi, bo’linuvchi, bo’luvchi) topishga doir masalalar. 3. bir necha birlik (yoki bir necha marta) ortiq (yoki kam) munosabati bilan bog’liq masalalar sonni bir nechta birlik (yoki bir nechta marta) orttirish 9yoki kamaytirishga doir bevosita (yoki bilvosita) ifodalangan masalalar, sonlarni ayirmali (yoki karrali) taqqoslashga doir masalalar. 4. kattaliklarning proportsional bog’lanishlariga doir masalalar. hamma turdagi sodda masalalar o’quvchi uchun quyidagi maqsadlarda kerak bo’ladi: 1) matematik masalalning strukturasi (tarkibi) bilan tanishish, ya’ni uning sharti berilganlari savoli izlanayotgan miqdorlari bilan masalaning yechimi, savoli, javobi, amal bilan shuningdek, va h.k. atamalari bilan (bular …

3 / 17

to’lagan?’’ masalaning turini, masalan, daftarning bahosi 201 so`m, 7 ta daftar qancha turishini biling, kabi abstrakt tushunchalarni kiritish bilan o’zgartirish mumkin. 6) o’quvchini har xil tarkibli masalalar yechishga tayyorlash. 7) bola ongiga matematika asoslarini joylash, uning bilim doirasini kengaytirish va tartibga solish, iroda va talabchanlikni tarbiyalash.bolalar eng oldin tanishadigan dastlabki masalalar tabiiyki bolalar uchun tushunarli bo’lishi kerak. yig’indini va qoldiqni topishga doir masalalar shunday masalalar jumlasiga kiradi. bunday masalalar bilan yechishni tanishtirishni parallel olib boorish maqsadga muvofiq. bunday masalalar quyidagi masalalar namuna bo’ladi: 1. malika 2 ta qo’g’irchoq va 1 ta koptok rasmini chizdi. malika nechta o’yinchoq rasmini chizgan? 2. shuhrat jo’yakdan 5 ta pomidor uzdi. tushlikda 3 ta pomidorni yeyishdi. nechta pomidor qoldi? 3. stol ustida 5 ta katak va shuncha chiziqli daftar bor. stol ustida hammasi bo’lib nechta daftar bor? sodda masalalarning qiyinligi bo’yicha, ikkinchi turi bu sonni bir necha birlik orttirish yoki kamaytirishga doir masalalardir. shu xildagi …

4 / 17

q? shu shartning o’ziga 2 ta savolni bunday ifodalash mumkin. karimning o’yinchoqlari olimning o’yinchoqlaridan nechta kam? shundan so’ng o’quvchilar noma’lum kamayuvchi va noma’lum ayriluvchi topishga doir masalalarni yechish bilan tanishtiradi. bu xil masalalar 1-sinf o’quvchilariga ismsiz sonlar bilan ham, syujetli holda ham taklif qilinadi. oldin bunday masala yechilishi mumkin. ,,noma’lum sondan 6 ayrildi va 4 hosil bo’ldi. noma’lum son nimaga teng?’’ sundan so’ng syejetli masala yoki quyidagi masalalar yechiladi. 1. o’tloqda 12 ta g’oz o’tlab yurgan edi. bir nechta g’oz daraxtlar orasiga kirib ketgandan keyin, o’tloqda 6 ta g’oz qoldi. nechta g’oz daraxtlar orasiga kirib ketgan? 2. o’tloqda bir nechta qalam bor edi. undan 4 ta qalam olingandan keyin qutida 3 ta qalam qoldi. qutida nechta qalam bo’lgan? shundan keyin bolalar bir nechta bir xil qo’shiluvchilar yig’indisini topishga doir masalalar bilan tanishadilar. ular bu yig’indini qo’shish bilan topadilar. bir nechta bir xil qo’shiluvchilar yig’indisini topishga doir masalalarni yechishda, shu xildagi …

5 / 17

turishi va miqdori orasidagi eng sodda funksional bog’lanishlardan foydalaniladigan masalalar beriladi. masalalan: ,,ikki pachka tuz uchun 14 tiyin to’lashdi. tuzni qanday bahoda sotib olishgan?’’ shundan keyin bolalar karrali taqqoslashga doir masalalar bilan tanishdilar. ushbu masalalar bunday masalalarga misol bo’la oladi. ,, gulzor ustida 8 ta ninachi va 2 ta kapalak uchib yuribdi. ninachilar kapalaklardan necha marta ko’p? kapalaklar ninachilardan necha marta kam?’’ va ,,oshxonada bir kunda 80 kg kartoshka va 8 kg sabzi ishlatildi. sabziga qaraganda necha marta ko’p kartoshka ishlatilgan?’’ shundan keyin 2-sinf o’quvchilari sonni bir nechta martaga kattalashtirish va kichiklashtirishga doir sodda masalalarni yechish bilan tanishadilar. masalan: ,,to’tilar 8 ta, kaptarlar esa 4 marta kam. kaptarlar nechta?’’ va ,,opasi 9 yoshda, u ukasidan 3 marta katta. ukasi necha yoshda?’’ bolalar bilvosita ifodalangan masalalarni katta qiyinchiliklar bilan yechadilar (to’g’ri masalalarga nisbatan), shu sababali hamma xildagi bilvosita ifodalangan sodda masalalar qiyinroq yechiladi. o’quvchilarni masala sharoitida ishlatiladigan ,,ko’p’’ (ortiq), ,,kam’’ so’zlari …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "masala va uning turlari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti “boshlang‘ich ta’lim” fakulteti boshlang‘ich ta’lim metodikasi kafedrasi boshlang‘ich ta’lim sirtqi yo‘nalishi 3-kurs 222 -guruh talabasi ikromova ruxshonaning “matematika o‘qitish metodikasi” fanidan tayyorlagan mustaqil ish mavzu: masala va uning turlari topshirdi: _________________ qabul qildi: _______________ urganch -2024 mavzu: masala va uning turlari reja: 1. boshlang’ich sinf o’quvchilarini masalalar yechishga o’rgatish metodikasining umumiy masalalari 2. boshlang’ich sinf o’quvchilarida masala yechish ko’nikmasini shakllantirish metodikasi 3. o’quvchilarni masalalar yechishga o’rgatishning nazariy asoslari xulosa foydalanilgan adabiyotlar matematik masalalar sodda va tarkibli ...

This file contains 17 pages in DOCX format (362.3 KB). To download "masala va uning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: masala va uning turlari DOCX 17 pages Free download Telegram