sofistika. sokrat falsafasi

DOC 150,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1697373408.doc sofistika. sokrat falsafasi reja: 1. sokrat falsafasi 2. sokratning sudlanishi va o’limi er.avv. v asrda gresiyaning ko’p shaharlarida ko’xna aristokratiya hokimiyati va tiraniya o’rniga quldorlik demokratiyasi keldi. afinada demokratiya siyosiy institutlarining shakllanishi o’ziga xos tarzda kechdi. grek polisi aholisining soniga ko’ra va hududining hajmi bo’yicha unchalik katta jamiyat emas. bunday o’ziga xos xususiyatlar, milodlan avvalgi 4-asrda afinada demokratiya paydo bo’lishi uchun shart-sharoitlarni yaratdi. barcha, erkin afinalik fuqarolar (taxminan 300ming aholidan 40mingga yaqini) shahar yig’ilishida qatnashish huquqiga ega edilar. ularning 15-20% har xil qo’mitalar yoki kengashlarda bir nechta lavozimlarni egallagan. afinaliklarning ko’pchiligi siyosiy faoliyatda faol ishtirok etgani uchun, xalq o’z-o’zini boshqarishga qodir deb hisoblashgan. shuning uchun maxsus tayyorlangan siyosatchilar va ekspertlarga ehtiyoj yo’q edi. siyosat kundalik turmushning tarkibiy qismi hisoblanardi. yig’ilish –yoshi 20dan oshgan hamma afinalik erkin erkak fuqarolar ishtirok etishi mumkin bo’lgan siyosiy institut. yig’ilish bir yilda o’n marta tashkil etilar, kengash, xalq qonun sudi (maslahatchilar sudi-geliey) va harbiy …

i so’rash mumkin bo’lgan. kengashning 500 a’zosi afinadagi o’nta hududiy okrugdan teng-baravar ravishda saylangan, ya’ni ularning har biridan 50 vakil qatnashgan. qo’mitalar 59 nafar a’zodan (50+9) iborat bo’lib, o’z vakolatlarining o’ndan bir qismi o’tgach, almashinib turishgan. qo’mitaning rahbari qayta saylanish huquqisiz bir kunlik muddatga saylangan. yuqoridagi ko‘rsatib o‘tilgan tartibda hokim m itiy atninr g i t ashki l etilish i, ayniqsa yangi, saylanadigan muassasalar va sudlarnig (ular ozod, erkin aholi partiyalari va tabaqalarining kurashida muhim rol o‘ynagan) yaratilishi sud va siyosiy notiqlik san’atini yaxshi egallagan, so‘z kuchi va isbot bilan ishontira oladigan, huquq, siyosiy hayot va diplomatiya amaliyotining turli masalalarini erkin tushuna ola digan va hal etadigan kishilarni tayyorlashga bo’lgan ehtiyojini keltirib chiqaradi. bu sohada ancha ko’zga ko’ringan kishilar - so’z san’ati ustalari, huquqshunoslar, diplomatlar siyosiy bilim va notiqlik san’ati bo’yicha o’qituvchilik qila boshladilar. bilimlarning falsafiy va xususiy ilmiy sohalarga ajralmagani, ammo falsafiy bilimlarga bo’lgan qiziqishining kuchliligi, bu bilimlarning savodxonlik, …

i qarashni – ishonchli bilim qilib ko’rsatishga urinishlari sababli ular nafratga loyiq bo’ldilar. sofizmning mohiyatini shox” sofizmi misolida tushuntirsak, unda muhokamaning quyidagicha sxemada qurilishini ko’ramiz: yo’qotmagan narsang o’zingda bor sen shoxingni yo’qotgan emassan demak, sening shoxing bor bu kabi sofizmlarning paydo bo’lish sabablari hozingi mantiqda quyidagilardan iborat deb tushuntiriladi: 1) tezisni almashtirish; 2) xulosa chiqarish qoidalarini buzish; 3) xato fikrlarni to’g’ri deb qabul qilish; 4) turli xil ma’noli tushunchalarni qo’llash. masalan, yer deganda, tuproq, quruqlik, maydon kabi 8ta narsa tushuniladi. yuqoridagi misolda muhokama shakliga ko’ra sillogizmning birinchi figurasi ko’rinishida qurilgan, u shaklan to’g’riga o’xshab ko’rinadi, lekin uning qoidalaridan biri: kichik asos tasdiq hukm bo’lishi kerak, degan qoida buzilgan, mulohaza inkor hukm bo’lib qolgan (sen shoxingni yo’qotgan emassan). ko’rib turibmizki, sofizm - suhbatdoshni aldash usuli. seneka uni fokuschilarning san’atiga qiyos qiladi. aristotel esa, sofistlarni “qalbaki donishmandlar” deb atagan. u yozadi: “sofistika chinakkam donishmandlik emas, qalbaki donishmandlikdir, va, sofist – bu chinakkam …

ini yaroqsiz deb hisoblash noto’g’ridir; ablahlar, menimcha, bu san’atni suiste’mol qiluvchilardir” ba’zan sofistlarni nigilistik dialektikani yaratishda ayblashadi. bu, bizningcha, unchalik to’g’ri emas. sofistlarning taqakkurga xos mantiqiy ziddiyatlar mavjudligini ko’rsatishi mantiqning muhim muammolaridan birini qo’yishga olib kelgan, bilishning dialektik tabiatga egaligini namoyish etishgan. sofistlar siyosiy faol fuqoralar bo’lib, bilim va madaniyatni ommalashtirishga muhim hissa qo’shishgan. xususan, ularning notiqlik san’ati nazariyotchilari sifatida nutq mahotati qonun-qoidalarini ishlab chiqishdagi xizmatlari kattadir. ularning diqqat markazida so’z bo’lgan va so’z haqida fan yaratishgan. mantiq rivojida ham ularning alohida xizmatlari bor. xususan, hali o’rnatilmagan mantiq qonun-qoidalarini buzgani holda, ularni ochishga turtki berganlar. ilk sofistlar maktabi sisiliyada paydo bo’ldi. afinada demokratiyaning rivojlanishi, halqaro aloqalarning kuchayishi natijasida qator sofistlar – abderlik protagor, elidalik gitiy, kesosdan prodik, leontindan gorgiy va boshqalar yetishib chiqdilar. sofistlar faoliyatida ifodalangan ma’naviy harakatga bir vaqtning o’zida ham an’analarning davom etishi, ham uning uzilishi deb qarash kerak. an’analarning davom etishi shunda ko’rinadiki, sofistlar parmenid, eleylik zenon, …

l qarashlarga ega vakillardan tashkil topgan. ular uchun umumiy narsa tushunchalar, axloq va baholash normalari bo’yicha yakdilligi bo’lib, uni protagor o’zining mashhur fikrida ifoda etgan: “inson barcha narsalarning mezoni: mavjudlarini mavjud, mavjud emaslarini mavjud emas deb farqlaydi”. falsafada sofistlar inson, jamiyat, bilish masalalariga e’tibor qaratishgan. gnoseologiyada ongli ravishda bir qancha muhim masalalarni savol tarzida qo’yishgan: 1) borliq to’g’risidagi fikr borliqqa qanday munosabatda? 2) bizning tafakkurimiz borliqni bilishga qodirmi? bu savollarga ular salbiy javob berishgan. lekin, ular agnostisizmi pozitiv relyativizm bilan chegaralangan: haqiqatning nisbiyligini ta’kidlashgan. sofistlar fikricha, haqiqat har bir odam uchun alohida, o’ziga xos tarzda mavjud. haqiqat makon, zamon, vaziyatga hamda insonga bog’liq. demak, sofistlar obyektiv haqiqatni inkor qilganlar, uni subyektiv haqiqatdan iborat, deb hisoblashgan. sofistlar fizika bilan ham shug’ullanishgan. ular tabiatan mavjud narsalarni paydo bo’ladigan narsalardan, tabiat qonunlarini jamiyat qonunlaridan farq qilishgan. ilk bor ular insonni dunyoqarash borasidagi izlanishlar markaziga qo’yishgan. ular relyativizmni diniy dogmalar tahliliga ham yoyishgan. dogmatizm …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sofistika. sokrat falsafasi"

1697373408.doc sofistika. sokrat falsafasi reja: 1. sokrat falsafasi 2. sokratning sudlanishi va o’limi er.avv. v asrda gresiyaning ko’p shaharlarida ko’xna aristokratiya hokimiyati va tiraniya o’rniga quldorlik demokratiyasi keldi. afinada demokratiya siyosiy institutlarining shakllanishi o’ziga xos tarzda kechdi. grek polisi aholisining soniga ko’ra va hududining hajmi bo’yicha unchalik katta jamiyat emas. bunday o’ziga xos xususiyatlar, milodlan avvalgi 4-asrda afinada demokratiya paydo bo’lishi uchun shart-sharoitlarni yaratdi. barcha, erkin afinalik fuqarolar (taxminan 300ming aholidan 40mingga yaqini) shahar yig’ilishida qatnashish huquqiga ega edilar. ularning 15-20% har xil qo’mitalar yoki kengashlarda bir nechta lavozimlarni egallagan. afinaliklarning ko’pchiligi siyosiy faoliyatd...

Формат DOC, 150,5 КБ. Чтобы скачать "sofistika. sokrat falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sofistika. sokrat falsafasi DOC Бесплатная загрузка Telegram