xristianlikning vujudga kelishi va tarqalishi

PPTX 30 pages 9.3 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.3 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

презентация powerpoint toshkent davlat pedagogika universiteti tarix fakulteti tarix oʻqitish metodikasi yoʻnalishi 1-kurs talabasi oralov anzorbek xristianlikning vujudga kelishi va tarqalishi reja: 1. xristianlikning vujudga kelishi va ta’limoti. 2. pravoslavlik. katoliklik. protestantlik va boshqa oqimlar. 3. “bibliya” xristianlikning muqaddas kitobi. xristianlik — dunyoda eng keng tarqalgan diniy eʼtiqod. yevropa, amerika mamlakatlarida, avstraliyada, faol missionerlik xarakati natijasida afrika, yaqin sharqda va uzoq sharqning bir necha mintaqalarda keng yoyilgan. jahonda bu dinga taxminan 2.5 milliard kishi eʼtiqod qiladi xristianlik milodning i asrida falastinda paydo bo’lgan. uning paydo bo’lishi bundan taxminan 2000 yil avval falastindagi kichkinagina iudey qishlog’ida yashovchi (vifleem deb ataladi bu qishloq) yashovchi duradgor iosif nomi bilan bog’liqdir. milodiy yil hisobi shu sanadan boshlanadi. xristianlik ham boshqa dinlar singari kishilik jamiyati taraqqiyotining ma’lum bosqichida, ijtimoiy hayot sohasida ro’y bergan o’zgarishlarning diniy qarashlar sohasida ifodalanishi sifatida paydo bo’lgan. tarixiy dalillar shuni isbotlaydiki, rim quldorlik imperiyasi yemirila boshlagan, feodal munosabatlar endigina shakllanayotgan bir …

2 / 30

keldi. kishilar boshidan kechirayotgan mislsiz azob-uqubatlar, zulm olami “bag’ritosh dunyoning qalbi”ga aylana oladigan yangi din uchun qulay vaziyatni vujudga keltiradi. shu tariqa, xristian dini va uning ilohiy kuchlari tomonidan insonlarni zulmdan ozod qilish haqidagi “xaloskorlik” g’oyalari paydo bo’ldi. shu tariqa, umidsizlik kayfiyatidagi, tushkunlik holatidagi millionlab qullar xristian dinining haloskorlik g’oyalariga mahliyo bo’ldilar. shu ma’noda xristian dini (xaloskorlik dini) dastavval qullarning dini sifatida paydo bo’lganligini ta’kidlamoq kerak. fransuz tarixchisi sharl enshlen bunday degan edi: “spartak mag’lubiyatga uchraganligi tufayli iso g’alaba qildi”. iso haqidagi rivoyatlarning rim imperiyaidagi tushkunlikka uchragan qullar orasida keng tarqalganligining ma’lum sabablari bor, albatta. eronda keng tarqalgan quyosh xudosi mitra,yahudiy (iudaizm) dinidagi muso ham xaloskor edilar. biroq, ulardagi urushqoqlik kayfiyati, janglarga da’vat etuvchi g’oyalari qurolli kurashdan qattiq aziyat chekkan qul va boshqa mazlumlar manfaatiga mos kelmagan. vaqtlar o’tishi bilan bu din hukmron tabaqalar diniga ham aylana borgan. buning albatta sabablari bor edi: birinchidan, imperiya zaiflasha borgansari hukmron doiralar (imperatorlar) …

3 / 30

n qilgan. shu tariqa, dunyoviy podsho cherkov yordamida xudoning noibiga aylangan. xristianlikning yo’nalishlaridan birinchisi katoliklar (yunoncha: ma’nosi - “umumjahon”, “umumiy”, “asosiy”) xristianlikdagi pravoslaviye va protestantlik yo’nalishlari qatorida keng tarqalgan asosiy yo’nalishlardan biri bo’ldi. u diniy ta’limot va cherkov tashkiloti sifatida asosan 1054 - yilda xristianlikning ikki asosiy cherkovga - katolik va pravoslaviye mazhablariga bo’linib ketganidan keyin vujudga keldi. katolik cherkovi qat’iy markazlashtirilgan, yagona jahon markazi vatikan davlatida joylashgan. uning bosh ruhoniysi, yepiskopi, birdan-bir boshlig’i rim papasidir. katolik cherkovini amalda papa va uning joylardagi kardinallar boshqaradilar. katolik cherkovida kardinal rim papasidan keyingi oliy ruhoniy bo’lib, kardinallar majlisining roziligi bilan papa tomonidan tayinlanadi va u papaning eng yaqin maslahatchisi hisoblanadi. o’z navbatida kardinallar yig’ilishi rim papasini saylaydi. kardinallarning umumiy soni asrlar davomida 70 nafardan oshmagan, ularning ko’pchiligi italyanlar bo’lgan. ikkinchi jahon urushidan keyin ularning soni ko’payib, hozirgi vaqtga kelib 140 nafardan oshib ketdi. katoliylik rim papasini iysoni yerdagi noibi, u dinva ahloq …

4 / 30

larni keng izzat-hurmat qilish qabul qilingan. katoliklar “siyosatdan yuqori” turuvchi uchinchi kuch deb ta’riflanadi. katoliklikning protestantlikdan farqi shundaki, u faqat muqaddas kitob - bibliyanigina emas, balki “muqaddas rivoyat”ni ham diniy ta’limotning manbai deb hisoblaydi. bundan tashqari, “muqaddas rivoyat”ga katolik cherkovlari, jahon soborlarining qarorlari va papaning fikrlari ham qo’shilgan. pravoslaviye xristianlikning uch asosiy mazhabidan biridir. avval aytib o’tilganidek, g’arbiy rim imperiyasi qulagandan keyin, 1054 - yilda xristian dini ikki asosiy cherkovga - katolik (g’arbiy) cherkoviga va pravoslaviye (sharqiy) cherkoviga bo’linib ketdi. pravoslaviye dastlab vizantiya imperiyasining davlat dini bo’lgan. konstantinopol patriarxi, rim papasidan o’rnak olib, butun pravoslaviye cherkovining rahbari bo’lib olish uchun kurashgan pravoslaviye cherkovidan biri bo’lgan rus cherkovining boshlig’i - mitropolit konstantinopol patriarxi tomonidan tayinlangan. shundan keyin rus mitropolitligi 1598 - yilda rus patriarxligiga aylantirilgan. uning rahbariga esa moskva va butun rus patriarxi degan unvon berilib, rus cherkovi konstantinopol cherkovi bilan tenglashtirilgan. xvii asrning ikkinchi yarmida patriarx nikon pravoslaviye cherkovi islohotini …

5 / 30

i vujudga keldi. “protestantizm” so’zining o’zagi lotincha “protest” so’zidan hosil bo’lib, u “norozilik bildiruvchi”, “kelishmaslik” degan ma’noni bildiradi. protestantlik, xristianlikning uch asosiy mazhablaridan biridir (katoliklik, pravoslaviye, protestantlik). 1526 - yilda shpeyer reyxstagi nemis lyuteranchi knyazlari talabi bilan har bir nemis knyazi o’zi va fuqarosi uchun xohlagan dinni tanlash huquqiga ega ekanligi to’g’risida qaror qabul qildi. ammo 1529 - yilda ii shpeyder reyxstagi bu qarorni bekor qildi. bunga qarshi imperiyaning bir qancha shaharlari va besh nafar knyaz “protest” - norozilik bildirdilar. “protestantlik” atamasi shu so’zdan kelib chiqqan. protestantlarning katoliklik va pravoslaviyedan farq qiluvchi asosiy aqidalaridan biri insonning xudovand bilan bevosita “aloqasi” haqidagi ta’limotdir. unga ko’ra xudovand insonlarga o’z “inoyatini” cherkov aralashuvisiz ato qiladi, kimki xudovandning irodasiga bo’ysunib sidqidildan iltijo qilsa, o’zi uni gunohlardan xalos qiladi. har bir dindor bibliyani o’zicha izohlashi va bayon etishi mumkin. shunga binoan protestantlar katolik tipidagi cherkov tashkilotlarini, ruhoniylar hamda rim papalari rahnamoligini inkor etadilar. bibliya, yahudiylik …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xristianlikning vujudga kelishi va tarqalishi"

презентация powerpoint toshkent davlat pedagogika universiteti tarix fakulteti tarix oʻqitish metodikasi yoʻnalishi 1-kurs talabasi oralov anzorbek xristianlikning vujudga kelishi va tarqalishi reja: 1. xristianlikning vujudga kelishi va ta’limoti. 2. pravoslavlik. katoliklik. protestantlik va boshqa oqimlar. 3. “bibliya” xristianlikning muqaddas kitobi. xristianlik — dunyoda eng keng tarqalgan diniy eʼtiqod. yevropa, amerika mamlakatlarida, avstraliyada, faol missionerlik xarakati natijasida afrika, yaqin sharqda va uzoq sharqning bir necha mintaqalarda keng yoyilgan. jahonda bu dinga taxminan 2.5 milliard kishi eʼtiqod qiladi xristianlik milodning i asrida falastinda paydo bo’lgan. uning paydo bo’lishi bundan taxminan 2000 yil avval falastindagi kichkinagina iudey qishlog’ida yashovchi (...

This file contains 30 pages in PPTX format (9.3 MB). To download "xristianlikning vujudga kelishi va tarqalishi", click the Telegram button on the left.

Tags: xristianlikning vujudga kelishi… PPTX 30 pages Free download Telegram