muloqotning psixologik asoslari

PPTX 44 pages 292.6 KB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 292.6 KB

File type PPTX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

mavzu:muloqot. mavzu:muloqot. 1 reja: 1muloqot va nutq haqida tushuncha, muloqot turlari. 2muloqotning inson filogenetik va ontogenetik rivojlanishidagi ahamiyati. 3muloqot vazifalari. muloqotning verbal va noverbal vositalari, muloqot shaxslararo o‘zaro taʼsir etish sifatida, muloqot 4insonlarning bir-birini tushunishi, muloqot texnikasi va usullari. muloqotning psixologik asosi haqida qisqacha tushuncha. аmaliy tavsiyalar. 2 muloqot» tushunchasining turlicha ta’riflari mavjud. muloqot ikki yoki undan ortiq odamlar o‘rtasidagi bilish yoki affektiv-baholash xususiyatiga ega bo‘lgan axborot almashinuvida ularning o‘zaro ta’sirlashuvi sifatida ta’riflanadi muloqot – odamlar o‘rtasida hamkorlik faoliyati ehtiyojidan yuzaga keladigan va axborot almashinuvi, o‘zaro ta’sirning yagona yo‘lini ishlab chiqish, boshqa odamni idrok qilish va tushunishdan iborat bo‘lgan aloqalarni o‘rnatish va rivojlatirishning murakkab, keng qamrovli jarayoni. bu «muloqot» tushunchasining eng to‘liq va aniq ta’rifidir. muloqot barcha tirik jonzotlarga xosdir, lekin odam darajasida u eng takomillashgan shakllarga ega bo‘ladi, nutq vositasida anglanadi. muloqotda quyidagi nuqtai nazarlar ajratiladi: mazmun, maqsad va vositalar. insonning nutq faoliyati inson ongining barcha qirralari bilan chambarchas …

2 / 44

i. nutqda alohida insonning ruhiyati ifoda topadi. nutq xususiy jihatdan alohida shaxsga xos bo‘lib, unda alohida olingan insonning psixologiyasi aks etadi, til esa hamma uchun bittadir. nutq orqali bildirilgan ishoralar yordamida muayyan predmet, harakat, holat va h.k. ifodalanadi. so‘z esa, predmet yoki hodisa to‘g‘risidagi tasavvur bilan bog‘liq. umumlashtirish funksiyasi har bir so‘z umumlashtirish xususiyatiga ega ekanligi bilan bog‘liq, bu esa tafakkurning yuzaga chiqishiga imkon yaratadi. fikr almashuv, ya’ni muloqot muayyan ma’lumotlarni, fikrlarni, tuyg‘ularni odamlar bir-birlariga etkazib berishdan iborat bo‘lgan jarayondir. inson nutqining aniqligi cheklangan miqdordagi nutqiy belgilar – turli murakkablikdagi tarkibiy qismlar (tovushlar, bo‘g‘inlar, so‘zlar va gaplar) yordamida insonning cheksiz-chegarasiz turli-tuman fikrlarini, maqsadlarini va tuyg‘ularini ifodalash imkonini beradi. muloqot mazmuni – bu individualliklararo aloqalarda bir tirik jonzotdan ikkinchisiga etkaziladigan axborot. muloqot mazmuniga tirik mavjudotning ichki motivatsion yoki emotsional holati haqidagi ma’lumotlar kirishi mumkin. muloqot orqali bir tirik mavjudotdan ikkinchisiga, tirik mavjudotni ma’lum tartibda aloqaga kirishishga yo‘naltiruvchi, ularning emotsional holatlari (mamnunlik, …

3 / 44

ganlardan tashqari, dunyo haqidagi bilimlarga ega bo‘lish va etkazish, ta’lim va tarbiya, odamlarning hamkorlik faoliyatlaridagi turli harakatlarning muvofiqlashuvi, shaxsiy va ish bo‘yicha o‘zaro munosabatlarning oydinlashtirilishi, o‘rnatilishi va boshqalar ham kiradi. agar hayvonlarda muloqot maqsadlari ular uchun dolzarb bo‘lgan biologik ehtiyojlarni qondirishdan iborat bo‘lsa, odamlarda ular ko‘plab turli: ijtimoiy, madaniy, bilish, ijodiy, estetik, aqliy o‘sish, ahloqiy rivojlanish kabi ehtiyojlarni qondirish vositasi bo‘lib hisoblanadi. muloqot, odatda, beshta: shaxslararo, kognitiv, kommunikativ-axborotli, emotiv va kognitiv tomonlarining birligida namoyon bo‘ladi. muloqotning shaxslararo tomoni insonning bevosita atrof-muhiti: boshqa odamlar va o‘z hayotida bog‘liq bo‘ladigan umumiyliklar bilan o‘zaro ta’sirini aks ettiradi. muloqotning kognitiv tomoni suhbatdoshning kim, qanday odam ekanligi, unlan nima kutish mumkinligi haqidagi, shuningdek, sherikning shaxsi bilan bog‘liq bo‘lgan boshqa ko‘pgina savollarga javob berish imkonini beradi. muloqotning kommunikativ-axborotli tomoni tasavvurlar, g‘oyalar, qiziqishlar, hissiyotlar, mayllar va sh.o‘.lari turlicha bo‘lgan odamlar o‘rtasidagi almashinuvdan iborat. muloqotning emotiv tomoni sheriklarning shaxsiy aloqalaridagi his-tuyg‘ular, kayfiyatning vazifa bajarishlari bilan bog‘liq. muloqotning konativ …

4 / 44

ik vositalari (radio- va videotexnika, yozuvning mexanik, magnitli, lazerli va boshqa shakllari) dagi belgilar tizimlari va yozuvdan iborat. 2. ohang, emotsional ifodalanganlik, bir xil iboraga turlicha ma’no berishga qodir. suhbatdoshning mimikasi, gavda holati, nigohi ibora ma’nosini kuchaytirishi, to‘ldirishi yoki rad etishi mumkin. imo-ishoralar muloqot vositasi sifatida umumiy qabul qilingan, ya’ni, belgilangan ma’noga ega bo‘lishi yoki ekspressiv, ya’ni, nutqning ifodaliligini yanada oshirishi mumkin. suhbatdoshlar muloqotidagi masofa madaniy, milliy an’analarga, suhbatdoshga bo‘lgan ishonch darajasiga bog‘liq bo‘ladi. muloqot quyidagi bosqichlarga bo‘linadi: - muloqotga bo‘lga ehtiyoj (axborotni yetkazish yoki undan xabardor bo‘lish, suhbatdoshga ta’sir ko‘rsatish zarur, va h.k.) boshqa odamlar bilan aloqaga kirishishga undaydi; - muloqot maqsadlari, muloqot vaziyatini to‘g‘ri belgilash; - suhbatdosh shaxsini belgilash; - o‘z muloqoti mazmunini rejalashtirish, odam aynan nima haqida so‘z yuritishini tasavvur qiladi (odatda anglanmagan holda); - inson ongsiz ravishda (ba’zan ongli) foydalanishi mumkin bo‘lgan aniq vositalar, nutqiy iboralarni tanlaydi, qanday gapirib, o‘zini qanday tutishini o‘ylab qo‘yadi; - suhbatdoshning …

5 / 44

o’lib, boshqa psixologik jarayonlarni boshqarib, bir biriga boq’lab turadi. inson onggidagi tafakkur va tasavvur qilish jarayonlari nutq faoliyati bilan chambarchas bog’liq bo’lib, inson fikrlash faoliyati – nutqiy tafakkurni paydo qiladi. nutqning rivojlanishi boshqa psixologik jarayonlarning rivojlanishiga turtki bo’ladi. nutq o’z navbatida tashqi, ichki, og’zaki, yozma dialog va monolog ko’rinishlarida bo’ladi. nutq o’zaro munosabat va muloqotda eng asosiy qurol hisoblanadi. psixologiyada «til» va «nutq» tushunchalari mavjud. til – bu odamlar uchun ma’lum ma’no va ahamiyat kasb etuvchi tovush birikmalarini etkazuvchi shartli ramzlar tizimi. til jamiyat tomonidan ishlab chiqilgan bo‘lib, odamlarning ijtimoiy ongida ularning ijtimoiy turmushini aks ettirish shakli, shuningdek, ijtimoiy-tarixiy rivojlanish mahsuli bo‘lib hisoblanadi. tilning noyob hodisaviyligi shundaki, har bir odam atrofdagilar muloqotda bo‘ladigan tarkib topgan tilga ega bo‘ladi va rivojlanish jarayonida uni o‘zlashtirib boradi. tildan farqli ravishda nutq deb ma’lumot yetkazish, ko‘rsatma, savol, buyruq berish shaklida amalga oshiriladigan nutqiy muloqot jarayoniga aytiladi. nutq yordamida u yoki axborotni yetazish uchun ma’lum …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "muloqotning psixologik asoslari"

mavzu:muloqot. mavzu:muloqot. 1 reja: 1muloqot va nutq haqida tushuncha, muloqot turlari. 2muloqotning inson filogenetik va ontogenetik rivojlanishidagi ahamiyati. 3muloqot vazifalari. muloqotning verbal va noverbal vositalari, muloqot shaxslararo o‘zaro taʼsir etish sifatida, muloqot 4insonlarning bir-birini tushunishi, muloqot texnikasi va usullari. muloqotning psixologik asosi haqida qisqacha tushuncha. аmaliy tavsiyalar. 2 muloqot» tushunchasining turlicha ta’riflari mavjud. muloqot ikki yoki undan ortiq odamlar o‘rtasidagi bilish yoki affektiv-baholash xususiyatiga ega bo‘lgan axborot almashinuvida ularning o‘zaro ta’sirlashuvi sifatida ta’riflanadi muloqot – odamlar o‘rtasida hamkorlik faoliyati ehtiyojidan yuzaga keladigan va axborot almashinuvi, o‘zaro ta’sirning yagona yo‘lini ish...

This file contains 44 pages in PPTX format (292.6 KB). To download "muloqotning psixologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: muloqotning psixologik asoslari PPTX 44 pages Free download Telegram