turk xoqonligi davrida madaniy hayot

PPTX 30 pages 3.0 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.0 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

презентация powerpoint toshkent davlat sharqshunoslik universiteti moxt 3 kurs sirtqi arab-ingliz guruh talabasi toyirov azimjonning o‘rganilayotgan mamlakat madaniyati tarixi fanidan mustaqil ishi mavzu:turk xoqonligi davrida madaniy hayot reja: 1 turk xoqonligi tashkil topishi 2 turk xoqonlining dastabki yillarida madaniy hayot 3 turk xoqonligida illm fan va madaniyat tashkil topishi 6-asrning 2 yarmida turk xoqonligi vujudga kelgunga qadar mintaqada 2 yirik davlat: eftaliylar va jujanlar davlati hukm surardi. turk xoqonligining asoschilari boʻlmish turkiy ashina qabilasi esa bu paytda oltoy toglarining jan. yon bagʻirlarida istiqomat qilar va jujanlar davlatiga tobe edi. jujanlar qoʻl ostidagi ashina turklari kuchayib 545 y. tele qabilalarini, 551 y. esa jujanlarni yengadilar. shu tariqa ogʻaini bumin va istami 552 y. turk xoqonligiga asos soladilar. bumin oʻzini xoqon deb eʼlon qiladi (qarang bumin xoqon, istami xoqon). 555 yilga kelib, markaziy osiyoning shim.sharqidagi qabilalar, uzoq, sharqdagi kidan (qoraxitoy), tatabi, shivey kabi manchjur va moʻgʻul qabilalari, yenisey boʻyidagi turkiy qabilalar ham …

2 / 30

ng eronga yuborilgan elchilarining oʻldirilishi va sugʻdiy maniax boshchiligida ipak tijoratini yoʻlga qoʻyish maqsadida yoʻllangan elchilarga eron shohining qoʻpol munosabatda boʻlishi, hatto ular keltirgan ipak matolarni yoqishga buyurishi turk xoqonligi va sosoniylar oʻrtasidagi ittifoqqa raxna soladi. turk xoqonligi eron bilan orani uzib, vizantiya imperiyasiga yaqinlashish, u bilan savdosotiq, asosan, ipak tijoratini rivojlantirish uchun unga 567 y. mazkur maniax boshchiligida elchilik hayʼatini yuboradi. shu paytdan boshlab ikki davlat oʻrtasida ittifoq vujudga keladi. eron — vizantiya oʻrtasida 571 y. jang boshlangach, gʻarbga yurishni davom ettirayotgan istami shu yili shim. kavkazdagi kuban daryosi havzasi va ozarbayjonni qoʻlga kiritadi. boshqa tarafdan esa 567 yildanoq sosoniylarga qarshi amudaryo yoʻnalishi boʻylab yurish uyushtira boshlagan istami bu jabhada katta muvaffaqiyatlar qozonib, toxaristonni olgach, turk xoqonligining jan.gʻarbi~y chegarasi amudaryo boʻlib qoladi. 6-asrning soʻnggi choragida kobuliston (kobul), zobuliston va xurosonning katta kismi xoqonlik tarkibiga oʻtadi. 572-581 yillarda turk xoqonligini taspar xoqon boshqardi. 576 yilda turk xoqonligi bilan vizantiya orasida …

3 / 30

o‘g‘iz, to‘qqiz o‘g‘iz, o‘ttuz tatar, karluq, kitan, tolis, turk, uyg‘ur, to‘qri (toharlar), quriqan, duba (tuba-tuva)va boshqalar yashardilar vi asr boshlarida oltoyda siyosiy jarayonlar faollashadi. o‘sha paytda hozirgi mo‘g‘uliston va qisman xitoyning shimoliy hududlari ustidan jujan xonligi hukmronlik qilardi. sharqiy turkiston, farg‘ona, sug‘diyona, xorazm, baqtriya, shimoliy hindiston va sharqiy eron hududlarida esa eftaliylar hukmronlik qilardi. manbalarda ta’kidlanishicha xitoyning shimoliy qismida hukmronlik qiluvchi vey sulolasi (386-558) xonadonlarining kelib chiqishi ham turkiy tilli xalqlarga borib taqalardi. shunday qilib, vi asr boshlarida uzoq sharqdan kaspiy dengizgacha bo‘lgan hududlarda hokimiyat tepasida turkiy sulolalar turardi. vi asr boshlarida oltoydagi turkiy qavmlar orasida ashin urug‘ining mavqei ko‘tariladi. ashin urug‘idan asan va tuu 460-545 yillarda boshqa urug‘larni o‘zlariga bo‘ysundiradilar va oltoyda turkiy qabilalar ittifoqiga asos soladilar.tuu o‘g‘li bumin tele qabilasini ham bo‘ysundiradi. bumin jujan xonligiga tobelikdan chiqish uchun kurashadi va 551 yilda jujan xoni qo‘shinlarini engib, ularni o‘ziga bo‘ysundiradi. bumin 551 yilda yangi davlat – turk hoqonligiga asos …

4 / 30

g‘u qo‘shinlari eftaliylar davlatiga ketma-ket zarbalar berib uning hududlarini, ya’ni hozirgi o‘rta osiyo va kaspiy dengizigacha bo‘lgan erlarni egallashga muvaffaq bo‘ladi. buning oqibatida eftaliylar davlati qulaydi. turk xoqonligi o‘rta osiyo erlarini ishg‘ol etgach, uning hududlari bevosita eron chegarasiga tutashadi. dastlab xoqonlik eron bilan yaxshi qo‘shnichilik, savdo-sotiq aloqalarini o‘rnatishga intiladi. eron shohi xusrav 1 anushirvonga turk malikasi uzatiladi, eronga elchilar yuboriladi. biroq turk xoqonining eronga ikki bor yuborgan elchilari faoliyati muvaffiyatsiz chiqqach, eronning turklar bilan murosaga bormasligi, uning qat’iy dushmanligi ro‘yirost ma’lum bo‘ladi. buning boisi eron shohining o‘rta osiyo hududlariga da’vogarligida edi. bu esa, shubhasiz, bir necha bor xoqonlikning eron bilan urushlar olib borishiga sabab bo‘ladi. istami qo‘shiqlari eron shohi xisrav i ni engadi, eron shohlari turk xoqonligiga 400 ming vizantiya tillasi hajmida tovon to‘lash majburiyatini olishga majbur bo‘ladi. mug‘anxon va uning avlodlari g‘arbda qora dengizgacha bo‘lgan hududlarni zabt etib o‘zlariga bo‘ysundiradilar. turk xoqonligida illm fan va madaniyat turk xoqonligi 568-569 …

5 / 30

nlar va to‘lovlar bilan kifoyalanganlar. bundan ko‘rinadiki, turk xoqonligi davrida bu hududdagi mavjud mahalliy davlat tuzilmalari, ularning boshqaruv tizimlari saqlanib, ichki siyosat bobidagi mustaqil faoliyatlari davom etgan. xoqonlik istisno hollardagina o‘lkaning ijtimoiy-siyosiy hayotiga aralashardi. bu narsa ko‘proq tashqi siyosat, xalqaro savdo-sotiq masalalariga daxl etardi. xitoy manbalarida ta’kidlanganidek, zarafshon, amudaryo va qashqadaryo vohalarida bu davrda 9 ta mustaqil hokimlik-davlatlar mavjud bo‘lgan: samarqand, ishtixon, maymurg‘, kesh, nahshab, kushon, buxoro, amul va andxoy shular jumlasidandir. ayniqsa samarqand, buxoro, xorazm va choch (toshkent) hokimliklari o‘zlariga ancha mustaqil bo‘lganlar. buxorxudotlar zarb etgan tanga pullar keng muomalada bo‘lgan. shu bilan birlikda bu davlat hokimliklari o‘rtasida o‘zaro adovat, kurash, ichki ziddiyatlar to‘xtovsiz bo‘lib turgan. bu esa mahalliy aholi hayoti, turmushini nochor ahvolga duchor etgan. 585-586 yillarda buxoroda zodagon dehqon va boy savdogarlarga qarshi qo‘zg‘olon ko‘tariladi. unga obro‘y boshchilik qiladi. hoqon qora-cho‘rin qo‘shinlari qo‘zg‘olonni bostirib, qo‘zg‘olonchilarni qattiq jazolaydi. vii asr ikkinchi yarmida ancha kuchayib ketgan xitoy o‘rta osiyo …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turk xoqonligi davrida madaniy hayot"

презентация powerpoint toshkent davlat sharqshunoslik universiteti moxt 3 kurs sirtqi arab-ingliz guruh talabasi toyirov azimjonning o‘rganilayotgan mamlakat madaniyati tarixi fanidan mustaqil ishi mavzu:turk xoqonligi davrida madaniy hayot reja: 1 turk xoqonligi tashkil topishi 2 turk xoqonlining dastabki yillarida madaniy hayot 3 turk xoqonligida illm fan va madaniyat tashkil topishi 6-asrning 2 yarmida turk xoqonligi vujudga kelgunga qadar mintaqada 2 yirik davlat: eftaliylar va jujanlar davlati hukm surardi. turk xoqonligining asoschilari boʻlmish turkiy ashina qabilasi esa bu paytda oltoy toglarining jan. yon bagʻirlarida istiqomat qilar va jujanlar davlatiga tobe edi. jujanlar qoʻl ostidagi ashina turklari kuchayib 545 y. tele qabilalarini, 551 y. esa jujanlarni yengadilar. shu tariq...

This file contains 30 pages in PPTX format (3.0 MB). To download "turk xoqonligi davrida madaniy hayot", click the Telegram button on the left.

Tags: turk xoqonligi davrida madaniy … PPTX 30 pages Free download Telegram