italiya va uning qadimgi aholisi

PPTX 30 pages 6.2 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.2 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

eramizdan avvalgi 2 1-asrlarda italiyada tuzum tayyorladi: olimov fazliddin 1 reja: 1. italiya va uning qadimgi aholisi 2. qadimgi rim tarixi manbalari 3. rim tarixini davrlashtirish apennin yarim oroli va uning aholisi qadimgi italiya (yunoncha buzoqlar mamlakati») deb dastlab o'zining sero't yaylov-o'tloqlari bilan ma'lum bo'lgan apennin yarim oroli janubi aytilgan. apennin yarim oroli o'rtayer dengizi dunyosining eng markazida joylashgan bo'lib, qadimda qulay geografik va iqlim shart-sharoitlariga ega edi. italiyani sharqdan, janub va g'arbdan ligur, tirren, ioniya va adriatika dengizlari o'rab, uni o'rtayer dengizining barcha mamlakatlari bilan bog'lagan edi. er. avv. i ming yillikda italiyaning shimoliy hududlari mo'tadil iqlim zonasida boʻlib, apennin yarim orolning qolgan hududlari iqlimi iliq va yumshoq edi. shimolda uning tabiiy chegaralari alp togʻlari, janubda messin qo'ltig'i uni sitsiliyadan ajratib turar edi. italiyaning g'arbiy qirg'og'i qulay buxtalarga boy bo'lib, dengizchilik va savdoni rivojlanishiga turtki berdi italiyaning ko'pgina qismini tog'lar egallaydi, faqatgina 20% hududi tekisliklardan iborat. etruriya, kampaniya va …

2 / 30

ning bu qismi juda hosildor bo'lib keyinchalik italiya deb atala boshlandi. dastlab bu nom yunonlar italiya deb atagan aholi yashagan kalabriyaning janubiy tumanlariga nisbatan aytilgan. er. avv. v asrda po vodiysiga gallar ko'chib kelib, u yerdan etrusklarni siqib chiqardilar. shu sababli bu o'lka rimda «tsizlal'p galliyasi» deb nom oldi. u sispadan galliyasi poning o'ng qirg'og'i va tarnspadan galliyasi (daryodan shimol tomondagi viloyat) ni o'z ichiga oladi. italiyani o'zi apennin janubidan boshlanadi. markaziy italiyani g'arbiy qismi madaniyat tarixida o'z yer tuzilishiga koʻra muhim rol o'ynadi. bu yerda etrusk (hozirgi florensiya), latin markazi rim, kampaniya (kapuya va neapol bilan) kabi uch tekislik tashkil etadi. bu yerdan kemachilik uchun qirg'oqlari qulay tabiiy portlari bo'lgan tibr daryosi oqib oʻtadi latin tekisligining markazida tibr daryosi va shimoliy sharqdan sabin, sharqdan alban, janubdan vol'sk tog'lari bilan o'rab turishi yarim orol tarixida latin xalqlarini yuksalishiga sabab boʻladi. italiyani sharqiy qismi tog'lik bo'lib, janubga tomon mars, piligin, marrusen, …

3 / 30

r yerlar ko'proq. ayniqsa, po vodiysi, kampaniya, viloyati sikurn va falern navli vinolari bilan mashhur edi. italiyada dehqonchilik uchun juda ko'p botqoq yerlar quritilib, sun'iy sug'orish ishlari amalga oshirildi. bu ishning mohir ustasi etrusklar edi. mamlakatda metall juda kam bo'lgani uchun u chetdan olib kelingan. faqat etruriyadan mis va qo'rg'oshin, el'ba orolida temir qazib olingan. metallga ishlov berishda etrusklar katta yutuqlarga erishdilar. qadimgi rim tarixini an'anaviy xronologik chegarasi rim shahrini barpo qilinishi 754-753-yillardan boshlanib, g'arbiy rim imperiyasining qulashi 476-yil bilan tugallanadi. rim tarixini oʻrganishda turli xil manbalar: rim va yunon tarixchilarining asarlari, tabiiy, ilmiy va badiiy adabiyot, huquqiy yodgorliklar, arxeologiya, epigrafika, numizmatika va papirologiya ma'lumotlaridan foydalaniladi. qadimgi rim tarixi bo'yicha moddiy manbalar xilma-xil boʻlib, italiyaning paleolit va neolit davridan dalolat beradigan tosh qurollar, sopol idishlar, qoyatosh tasvirlari mavjud. shimoliy va o'rta italiyada etrusk madaniyatiga tegishli bo'lgan sog'onalar, uy- joy ibodatxona qoldiqlari topilgan. rim shahrining o'zida palatin, eskvilin va boshqa tepaliklarda …

4 / 30

toshlarga bitilgan. rim tarixi boʻyicha eng qimmatli manbalardan biri bu yozma adabiyotdir. er. avv. iii asrdan boshlanib rim xalqaro siyosatda yetakchi rol o'ynashi bilan uning tarixi to'g'risida boy ma'lumotlar to'plana boshlandi. er. avv. ii asrda polibiy kabi yunon yozuvchilarining asarlari rim tarixini o'rganishda katta ahamiyatga ega boʻldi. rimdagi fuqarolar urushi davri gay sallyustiv kriepning tulaly monografiyalarida aks etdi. rim respublikasini so'nggi davridagi yirik siyosiy arboblar sitseron va sezarning asarlari, ilk imperiya davrida tit liviyning rim tarixi, eramizning i asrida velley patirkulning ham shu nomdagi asarlari yaratildi. liviy tarixida rimning ichki va tashqi siyosati, diniy hayoti to'g'risida boy ma'lumotlar berilgan. velley patirkulning ikki jildli asar da rim butun dunyo tarixi markazi sifatida tasvirlangan er. avv. i asr so'ngida rimda yashagan yunon galikarnaslik dionisiyning «rim qadimiyatlari nomli 20 kitobida rimning ilk etnik, ijtimoiy-siyosiy, madaniy tarixi batafsil tasvirlanadi. bu kitoblardan 9 tasi toʻla saqlanib qolgan boʻlib, er. avv. 442-yilgacha boʻlgan voqealar bayon qilinadi …

5 / 30

immatli ma'lumotlar berilgan ii-iii asrlar tarixiga oid asarlar to'la saqlanmagan. ularni ichida iv asrda tuzilgan «avgustlar tarixi yozuvchilari», «<imperatorlar tarjimai hollari» kabi to'plamlarni koʻrsatish mumkin. so'nggi imperiyaning yirik tarixchisi ammian martsellin asarlarida tarixiy voqealar eramizning 378-yiligacha bayon qilingan. qadimgi rim tarixi bo'yicha muhim ma'lumotlar yunon mualliflari: plutarx, appian(ii asr), dion kassiy (iii asr) asarlarida mavjud bundan tashqari, tarixiy voqealarni borishini tiklash uchun askoniy pidian (eramizning i asri), lutsiy anney flor (ii asr) evtropiy (iv asr) kabi imperiya davri yozuvchilarining yirik asarlari, har xil kompendiyalar, yozuvchilarning yirik asarlari, xronografiyalar va obzorlarni koʻrsatish mumkin. rim shahrining arxeologik yodgorliklari alohida ahamiyatga ega. bu yerdan topilgan qabrlar, uy-joylar, jamoat binolari, mudofaa devorlari, rim forumi, suv quvurlari muhim arxeologik manba boʻlib xizmat qildi. italiyalik arxeologlar hozirgi kungacha bu yodgorliklarni tarixiy-madaniy jihatdan to'la tadqiq qilib, rim tarixini qayta tiklashda ilmiy jihatdan qimmatli bo'lgan 100 ga yaqin tadqiqotlarni e'lon qildilar rimning etrusklar davri, respublika imperiya davrlari, diniy …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "italiya va uning qadimgi aholisi"

eramizdan avvalgi 2 1-asrlarda italiyada tuzum tayyorladi: olimov fazliddin 1 reja: 1. italiya va uning qadimgi aholisi 2. qadimgi rim tarixi manbalari 3. rim tarixini davrlashtirish apennin yarim oroli va uning aholisi qadimgi italiya (yunoncha buzoqlar mamlakati») deb dastlab o'zining sero't yaylov-o'tloqlari bilan ma'lum bo'lgan apennin yarim oroli janubi aytilgan. apennin yarim oroli o'rtayer dengizi dunyosining eng markazida joylashgan bo'lib, qadimda qulay geografik va iqlim shart-sharoitlariga ega edi. italiyani sharqdan, janub va g'arbdan ligur, tirren, ioniya va adriatika dengizlari o'rab, uni o'rtayer dengizining barcha mamlakatlari bilan bog'lagan edi. er. avv. i ming yillikda italiyaning shimoliy hududlari mo'tadil iqlim zonasida boʻlib, apennin yarim orolning qolgan hududlari ...

This file contains 30 pages in PPTX format (6.2 MB). To download "italiya va uning qadimgi aholisi", click the Telegram button on the left.

Tags: italiya va uning qadimgi aholisi PPTX 30 pages Free download Telegram