yorug’likning ikkilanib sinishini kuzatish. bir va ikki o’qli kristallar mavzusidagi namoyishi

PPTX 17 pages 885.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 885.5 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

презентация powerpoint o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona davlat universiteti fizika - texnika fakulteti fizika yo‘nalishi 20.10-guruh talabasi g’afforov mavlonbek xudoberdi o’g’lining “yorug’likning ikkilanib sinishini kuzatish. bir va ikki o’qli kristallar” mavzusidagi namoyishi mundarija kirish i bob. nurlar optikasining asosiy qonun qoidalari 1.1. yorug’likning sinish va qaytish qonuni 1.2 sferik sirtda nurlarning sinishi . ii bob. bir va ikki o’qli kristallar 2.1. snellius qonuni. ideal optik sistemalar 2.2. malyus va bryuster qonunlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kurs ishi mavzusining dolzarbligi: hozir optik qonuniyatlar qo’llanilmaydigan soha topilmaydi. optik qonuniyatlar asosida tayyorlangan asboblar endilikda avtomatika, radioelеktronika, tеlеvidеniya, kompyutеr tеxnikasi, teleskop kabi turmushimizning ravnaqi va muhtashamligini bеlgilab bеrayotgan sohalardagi ishlab chiqarishning asosini tashkil etadi. optik qonuniyatlar asboblar ishlatilgan va qishloq xo’jaligida haroratni aniq o’lchashda, tuproqning namligini aniqlashda, o’simlik va hayvonlarning eng muhim xususiyatlarini baholashda va boshqa ishlarni bajarishga yaroqli qurilmalardan foydalanish ko’lami kеngayib bormoqda. prеzidеntimizning 2020 yil 29 oktyabrdagi “ilm-fanni 2030 …

2 / 17

ristallar” to‘g‘risidagi ma’lumotlarni o‘rganish. kurs ishining predmeti: mavzuga oid ilmiy va metodik adabiyotlarni o‘rganish va taxlil qilish, mavzuni o‘rganish davomida bilim va ko‘nikmalarni oshirish. kurs ishining obyekti: “yorug’likning ikkilanib sinishini kuzatish. bir va ikki o’qli kristallar” mavzusini o’rganish va tahlil qilish. kurs ishining tuzilmasi: ushbu “yorug’likning ikkilanib sinishini kuzatish. bir va ikki o’qli kristallar” mavzusidagi kurs ishi kirish, 2 bob, 4 ta reja, xulosa, foydalanilgan adabiyotlardan iborat. i bob. nurlar optikasining asosiy qonun qoidalari 1.1.sinish va qaytish qonuni yorug`lik hodisalarini o`rganishdan oldin yorug`likning xossalarini bilish kerak. yorug`lik quyidagi asosiy xossalarga ega: 1. yorug`lik nuri mayda zarrachalar oqimidan iborat bo`lib, u optik jixatdan bir jinsli bo`lgan muhitda to`g`ri chiziq bo`yicha tarqaladi. masalan, qorong`i uyning tirqishidan tushayotgan yorug`lik oqimini ko`z oldimizga keltiraylik, bundan ma’lum bo`ladiki, yorug`lik dastasi to`g`ri chiziqdan iborat. demak, oqim xossasiga ega. 2. yorug`lik nuri yassi sirtdan qaytadi (demak u ham zarracha xossasiga ega, ham to`lqin xossasiga ega). 3. yorug`lik …

3 / 17

gi tezliklari ϑ1 va ϑ hamda muhitlarning nisbiy sindirish ko`rsatkichlari orasida quyidagi munosabat o`rinli: yorug‘likni qaytish qonuni agar yorug`lik nuri tarqalish yo’nalishiga biror bir qarshilikka duch kelsa yoki to`siqqa uchrasa undan qaytishi mumkin. misol tariqasi da yorug`lik nurining yassi tekislikdan qaytishini ko`raylik. aytaylik, yorug`lik nuri qandaydir c yassi sirtga qandaydir 𝛼 burchak ostida uning a nuqtasiga tushayotgan bo`lsin. yorug`lik nuri shu a nuqtaga tushib undan qaytadi, qaytganda ham ma’lum bir 𝛼′ burchak ostida qaytadi. tushish va qaytish burchaklari 𝛼 va 𝛼′ ni aniqlash maqsadida c sirtga n-normalni o`tkazamiz. normal bilan tushayotgan nur orasidagi burchak- tushish burchagi, normal bilan qaytayotgan nur orasidagi burchak qaytish burchagi deyiladi. 𝛼 - tushish burchagi, 𝛼′-qaytish burchagi. yorug`lik nuri yassi sirtga qanday burchak ostida tushsa, shunday burchak ostida qaytar ekan. bundan ko`rinadiki, tushuvchi nur va qaytuvchi nur, hamda normal bir tekislikda yotadilar va tushish burchagi- 𝛼 qaytish burchagi- 𝛼′ ga teng bo`ladi amalda ikki xil qaytish …

4 / 17

holda shisha birinchi, havo esa ikkinchi muhit bo`lib hizmat qiladi ii bob. bir va ikki o’qli kristallar kristallar (yunoncha. krystallos — muz, togʻ billuri) — atomlari, ionlari va molekulalari maʼlum tartibda joylashib, fazoviy kristall panjarani tashkil etgan qattiq jismlar. kristallar koʻpincha, suyuq fazalar — eritmalardan hosil boʻladi va oʻsadi, baʼzan esa gaz holatini yoki qattiq jism holatini tashkil etadigan fazaviy oʻzgarishlar natijasidagina hosil boʻladi. bir o`qli kristallda nurlardan biri xuddi ikki izotrop muhitning ajralish chеgarasida singan yorug`lik nuri singari sinadi. bu nurning sindirish ko`rsatkichi yorug`likning kristallda tarqalish yo`nalishiga bog`liq bo`lmaydi. boshqa nur shunday sinadiki nc sindirish ko`rsatgichi yorug`likning kristallda tarqalish yo`nalishiga bog`liq bo`ladi. bu nur oddiy bo`lmagan nur dеyiladi. oddiy bo`lmagan nurlar sirti mos ravishda sfеra va ellipsoid dеyiladi. ikki o`qli kristallarda har ikkala nur oddiy bo`lmagan nurdir. ma'lum bo`lishicha kristall orqali o`tgan tabiiy nurdan bitta emas o`zaro pеrpеndikulyar tеkisliklarda qutblangan ikkita nur hosil bo`lar ekan, yoki yorug`likni kristalldan o`tgandan …

5 / 17

si qutblangan nur olinadigan; 2) bir-biriga perpendikulyar tekkisliklarda qutblangan ikkita nur beradigan prizmalar. agar bir turmalin plastinkasi orqasiga ikkinchi turmalin plastinkasi joylashtirilsa, birinchisi qutblagich, ikkinchisi taxlilchi deyiladi. ikkinchi kristallga tushuvchi yorug’lik intensivligini i0 , chiquvchi yorug’lik intensivligini i deb belgilab, ular orasida 𝐼 = 𝐼0𝑐𝑜𝑠2𝛼 munosabat borligini malyus aniqlagan. 𝛼- kristallarning optik o’qlari orasidagi burchak. malyus qonuni quyidagicha taoriflanadi: tahlilchidan o’tgan yorug’lik intensivligi i , qutblagichdan o’tgan yorug’lik intensivligi i0 qutblagich va tahlilchi qutblash tekisliklari orasidagi burchak kosinusi kvadratiga ko’paytmasiga teng. agar tabiiy yorug’lik intensivligi i1 bo’lsa, bo’ladi. malyus o’zining qonunini yorug’likni to’lqin emas, balki korpuskula deb tasavvur qilish asosida chiqargan. keyinchalik arago tomonidan o’tkazilgan aniq fotometrik o’lchashlar malyus qonunining to’g’riligini tasdiqladi. e’tiboringiz uchun rahmat image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yorug’likning ikkilanib sinishini kuzatish. bir va ikki o’qli kristallar mavzusidagi namoyishi"

презентация powerpoint o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona davlat universiteti fizika - texnika fakulteti fizika yo‘nalishi 20.10-guruh talabasi g’afforov mavlonbek xudoberdi o’g’lining “yorug’likning ikkilanib sinishini kuzatish. bir va ikki o’qli kristallar” mavzusidagi namoyishi mundarija kirish i bob. nurlar optikasining asosiy qonun qoidalari 1.1. yorug’likning sinish va qaytish qonuni 1.2 sferik sirtda nurlarning sinishi . ii bob. bir va ikki o’qli kristallar 2.1. snellius qonuni. ideal optik sistemalar 2.2. malyus va bryuster qonunlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kurs ishi mavzusining dolzarbligi: hozir optik qonuniyatlar qo’llanilmaydigan soha topilmaydi. optik qonuniyatlar asosida tayyorlangan asboblar endilikda avtomatika, radioelеktronika...

This file contains 17 pages in PPTX format (885.5 KB). To download "yorug’likning ikkilanib sinishini kuzatish. bir va ikki o’qli kristallar mavzusidagi namoyishi", click the Telegram button on the left.

Tags: yorug’likning ikkilanib sinishi… PPTX 17 pages Free download Telegram