ruhiy rivojlanish sustlashgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlari

PPTX 16 sahifa 565,0 KB Bepul yuklash

16 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 565,0 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 16

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 16

ўзбекистон республикаси мактабгача таълим вазирлиги мактабгача таълим ташкилотлари директор ва мутахассисларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш институти “алоҳида ёрдамга муҳтож болалар билан коррекцион ишлар ташкил этиш” ўқув модули qo’qon universiteti ta’lim kafedrasi inklyuziv ta’lim mavzu: ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlari reja: 1. ruhiy rivojlanish sustlashishining kelib chiqish sabablari, turlari 2. ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalarning alohida ta’limni olishga bo‘lgan ehtiyojlari har bir inson о‘ziga xos noyob va takrorlanmas, shu bois kо‘plab individual omillar mavjudki, ular bolaning rivojlanishdan ortda qolishiga sabab bо‘lishi mumkin. bolaning aqliy faoliyatga tayyorligi uning ruhiy va kommunikativ jihatdan rivojlanganligiga tо‘g‘ridan-tо‘g‘ri bog‘liq. ruhiy rivojlanish sustlashishining kelib chiqish sabablari, turlari aqliy rivojlanish – bolaning yoshi va hayotiy tajribasining ortishi hamda tarbiyaviy ta’sirlar bilan bog‘liq holda uning fikrlash faoliyatida sodir bo‘ladigan sifat va miqdor o‘zgarishlaridir. ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalarda bilish jarayonlari tempining rivojlanishdan orqada qolishi va hissiy-irodaviy sohaning chetga chiqishlari bilan bog‘liq ruhiy holat kuzatiladi. ruhiy rivojlanishning …

2 / 16

lamdan qabul qilinayotgan axborotlar sekin idrok etilib, buning natijasida bolada atrof-olam haqidagi to‘liq obraz tasavvuri mavjud bo‘lmaydi. ruhiy rivojlanishning sustlashaganligining etiologik asosini biologik va ijtimoiy-psixologik omillar tashkil etadi prenatal davrda embrion rivojlanishiga ta’sir etadigan biologik omillar: homila rivojlanishining patologiyalari (toksikozning og‘ir kо‘rinishlari, rezus faktorning о‘zaro mos kelmasligi, homila gipoksiyasi (kislorod yetishmasligi); turli xildagi infeksiyalar bilan zararlanish (toksoplazmos, qizilcha); onaning surunkali kasalliklari (qalqonsimon bez kasalliklari, yurak poroki, qandli diabed va b.); spirtli ichimliklar va giyohvand moddalarni istemol qilish; homila jarohatlari; onaning homiladorlik davrida turli stress va dipressiya holatlarini kechirgani; homilador ayolning ortiqcha vazni; genetik moyillik (ota-onalarning biriga bolalik davrida mazkur tashxisning qо‘yilganligi, nasliy omilni ishga solish ehtimolini orttiradi). ruhiy rivojlanishning sustlashganligi ijtimoiy-psixologik omillar (muhit) ta’sirida ham yuzaga kelishi mumkin bо‘lib, biroq bu nuqsonning boshlang‘ich organik asosining mavjud emasligini inkor etmaydi. xususan, bolaning notinch oilada tarbiyalanishi (bolaga nisbatan e’tiborsizlik, yoki aksincha, me’yordan ortiq e’tibor, deprivatsiya (muhim ehtiyojlarning qondirilmasligi) va shafqatsizlik (munosabat), bola …

3 / 16

biliyatining mavjud emasligi; harakatlar koordinasiyasining buzilishi. ruhiy rivojlanishning sustlashgan bolalarning bilish faoliyati – intellekti, mantiqiy tafakkuri, idroki, xotirasi, ixtiyoriy diqqati, ish qobiliyati markaziy nerv sistemasining kasalliklari natijasida sustlashadi. ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar korreksion rivojlantiruvchi va tibbiy ko‘makka muhtoj bo‘ladilar. ruhiy rivojlanishning sustlashganligi aqliy, hissiy va ruhiy jihatdan rivojlanishdan orqada qolish bilan xarakterlanadi. ruhiy rivojlanishning sustlashganlik shakllari konstitusional somatogen psixogen serebral ruhan sust rivojlanganlikning konstitutsional shakli ruhiy rivojlanish sustlashganligining mazkur turi markaziy asab tizimi rivojlanishining kechikishi bilan xarakterlanadi. bolaning hissiy-irodaviy sohasi uning jismoniy va ruhiy jihatdan ilk rivojlanish bosqichida bo‘ladi. bunda bola yoshiga xos bo‘lmagan hatti-harakatlarni amalga oshiradi. bola antropometrik, ya’ni bo‘y va vazn ko’rsatkichlariga ko‘ra o‘z tengdoshlaridan 1,5-2 yoshga ortda qoladi. ular uchun tasavvurlarning yuzakiligi, ishonuvchanlik, o‘yin faoliyatiga bo‘lgan qiziqish ustunlik qiladi. bunday bola ta’limiy faoliyatga yaxshi kirishib ketmaydi, chunki unda ta’lim olishga bo‘lgan qiziqish yo‘q, ish qobiliyati past. mas’uliyasizlik, motivlarning sustligi, ruhiy jarayonlardan analiz, sintez qobiliyatlarining yaxshi rivojlanmaganligi tufayli …

4 / 16

va buyrak yetishmovchiliklari, pnevmoniya singari turli surunkali kasalliklar bilan kasallanish natijasida bola yaxshi o‘sib-unmay qolishi mumkin, bu esa o‘z navbatida ruhiy jihatdan rivojlanishdan orqada qolishga, kechikishga olib keladi. mazkur nuqson shaklida ishchanlik qobiliyatining sustligi, xotira hajmi, diqqatning yuzakiligi, faoliyat malakalarining yaxshi shakllanmaganligi, toliquvchanlik, o‘z kuchiga ishonchsizlik, qo‘rqoqlik, injiqlik, erkalik, qiziqishlarning sustligi kuzatiladi. ruhan sust rivojlanganlikning samotogen shakli bola erta yoshligidan noqulay, noto‘liq sharoitda tarbiyalanadi va shu tarbiyaning salbiy tomonlari ruhan rivojlanishiga ta’sir o‘tkazgan bo‘ladi. shu xildagi kamchiliklarning kelib chiqish sabablarini 3 guruhga bo‘lish mumkin: bola tarbiyasi bilan mutlaqo shug‘ullanmaslik, uni butunlay o‘z holiga tashlab qo‘yish sabab bolalarda burch va mas’uliyat hissi shakllanmaydi. bolani erkalatish, yetarli mustaqil faoliyatga o‘rgatmaslik, tashabbuskorlik, mas’uliyat hissini shakllantirmaslik bolani “oila erkasi” qilib o‘stirish, haddan tashqari uning ko‘ngliga qarab ish tutish natijasida ham bola ruhiy rivojlanishdan bir qadar orqada qolishi mumkin. bolaga nisbatan qo‘pol munosabatda bo‘lish, jismoniy jazolash, qattiq qo‘llik qilish, ota-onalarning alkogolizmga aloqador tajovvuzkorona munosabatlari bolani …

5 / 16

zida namoyon bo‘ladi. miyaga aloqador organik infantilizmni ikkiga bo‘lishi mumkin: - kayfiyati, ruhiyati o‘zgarib, aksariyati, ko‘tarinki ruhdagi bolalar, ularda o‘zlaridan yosh bolalarga xos xislatlar saqlangan bo‘ladi. - ko‘proq kayfiyati past bo‘lib, mayus tortib yuradigan bolalar, ularda vazifani mustaqil hal qila olmaslik, tashabbus ko‘rsata olmaslik, qo‘rqish holatlari kuzatiladi. ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalarning ta’lim olishga bo‘lgan ehtiyojlari ta’lim jarayonini bolalarning bilim, kо‘nikma va malakalarni о‘zlashtirishning о‘ziga xos xususiyatlarini e’tiborga olgan holda tashkil etish (rivojlanishning individual nuqsonlarini korreksiyalash va kompensatsiya etish imkonini beruvchi ta’limning maxsus metod, usul, vosita va texnologiyalarini qо‘llash); markaziy asab tizimining holati va bilish jarayonlarining neyrodinamikasini (tez toliqish, ishchanlik qobiliyatining sustligi, umumiy tonusning pasayganligi) e’tiborga olgan holda ta’lim muhitini tashkil etish; о‘quv-bilish faoliyati rivojlanishining uzluksiz nazoratini ta’limiy topshiriqlarni mustaqil bajarishni ta’minlovchi darajani egallashga qadar amalga oshirish; ta’lim mazmunining kо‘rgazmali-harakatli xarakterda bо‘lishini ta’minlash; bilishga bо‘lgan faollikni rivojlantirish, atrof-olamdagi predmetlar, voqea-hodisalarga bо‘lgan qiziqishni uyg‘otish; dunyoqarashni kengaytirish, о‘zlashtirilayotgan bilimlarni anglash va boyitish, о‘zlashtirilgan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 16 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ruhiy rivojlanish sustlashgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlari" haqida

ўзбекистон республикаси мактабгача таълим вазирлиги мактабгача таълим ташкилотлари директор ва мутахассисларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш институти “алоҳида ёрдамга муҳтож болалар билан коррекцион ишлар ташкил этиш” ўқув модули qo’qon universiteti ta’lim kafedrasi inklyuziv ta’lim mavzu: ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlari reja: 1. ruhiy rivojlanish sustlashishining kelib chiqish sabablari, turlari 2. ruhiy rivojlanishi sustlashgan bolalarning alohida ta’limni olishga bo‘lgan ehtiyojlari har bir inson о‘ziga xos noyob va takrorlanmas, shu bois kо‘plab individual omillar mavjudki, ular bolaning rivojlanishdan ortda qolishiga sabab bо‘lishi mumkin. bolaning aqliy faoliyatga tayyorligi uning ruhiy va kommunikativ jihatdan rivojla...

Bu fayl PPTX formatida 16 sahifadan iborat (565,0 KB). "ruhiy rivojlanish sustlashgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ruhiy rivojlanish sustlashgan b… PPTX 16 sahifa Bepul yuklash Telegram