o‘zbekistonning ibtidoiy to‘da davri tarixi

PPTX 25 pages 459.1 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 459.1 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

. o‘zbekistonning ibtidoiy to‘da davri tarixi . o‘zbekistonning ibtidoiy to‘da davri tarixi reja: ibtidoiy to`da davri- insoniyat taraqqiyotining ilk bosqichi. o‘zbekiston xududining tabiiy - geografik sharoiti va iqlimi. o‘zbekiston xududining ibtidoiy odamlar tomonidan o‘zlashtirilishi. adabiyotlar: исломов у. фарғона водийсидаги қуйи палеолит даврига оид манзилгоҳ. ону. № 8. 1994. 8-15-betlar ғуломов я.,исломов у.,асқаров а. зарафшоннинг қуйи оқимида ибтидоий давр маданияти. тошкет. 1966. 13-20-betlar касимов м.р. проблемы палеолита средней азии и южного казахстана. –– новосибирск, 1990. 30-35-стр. ibtidoiy to‘da davri o‘zbekiston hududida 1 mln yillikdan 40 ming yilliklargacha davom etgan. bu davr odamzodning o‘zini shakllanish bosqichi bo‘lib, bu davrda odamzodning ajdodlari – zinjantrop, pitekantrop, sinantrop va neandertal kishilik tarixining «ibtidoiy to‘da davri» arxeologik davrlashtirishda qadimgi tosh (paleolit) davrining olduvay, ashel va muste bosqichlariga to‘g‘ri keladi. tarix faniga “ibtidoiy to‘da” tushunchasini birinchi bo‘lib, etnograf olim l.g.morgan «qadimgi jamiyat» (1877) kitobida ishlatgan va uni etnografik materiallarga asoslangan holda ilmiy asoslab bergan. u kishilik tarixining …

2 / 25

bug‘u, muflon, mastodont, janubiy va o‘rmon fillari, mamont, chiya bo‘rilar yashagan. 1946 yilda fargonadan junli fil - mamont qoldiqlari topilgan. mamont suyaklari shuningdek olma-ota yaqinidan ham topilgan. toshkentning buz suv anhori bo`yidan junli “sibir” karkidoni suyaklari topilgan. 2013 yilda toshkent viloyati ohangaron vohasidagi ovjazsoy hududidan janubiy mamont tishlari topildi. u 1 million 200 — 1 million 800 yoshdaligini aniqlashdi. uning dandon tishlari 100 kilogramm og‘irlikda bo‘lib, uzunligi 4 metrni tashkil etadi. mutaxassislar fikricha, janubiy mamont tabiatda ro‘y bergan iqlim o‘zgarishlari natijasida bundan o‘n ikki ming yillar avval qirilib ketgan. odamzodning eng ilk ajdodlari o‘zlarining oziq tishlaridagi naqshlari va bosh miyasining maymun bosh miyasidan kattaligi bilan farq qiluvchi maymunsimon odam ajdodi (goronna driopiteki)dan tarqalgan. bu tipdagi odamzod ajdodlarining qoldiqlari janubiy afrikada zinjantrop, indoneziyaning yava orolida pitekantrop, xitoyda sinantrop, o‘zbekistonda fergantrop, germaniyada neandertallar nomlari ostida topib o‘rganilgan. olduvay davri odamlari terimаchilik bilan shug‘ullanganlar. odamlarning to‘da bo‘lib yurishlari natijasida o‘zlarini turli tabiat hodisalaridan …

3 / 25

lsa, qirg‘ichlardan kiyim–kechak uchun hayvon terilariga ishlov berishda foydalanganlar. bu davrda tabiat iqlimi soviy boshlagan. odamlar tabiiy sharoitga moslashib, boshpana sifatida g‘orlarni o‘zlashtirganlar va tabiiy olovdan foydalana boshlaganlar. shuni aytish kerakki, ibtidoiy odamlar barcha g‘orlarda ham yashamaganlar. odatda tagi tuproqli, quyosh nuri tushadigan, chashma suvi yaqin, ovchilik va terimchillikka qulay g‘orlarda yashaganlar. olduvay davri makonlari ko‘ra, ashel davri makonlari ko‘proq uchraydi. bu odamlarning u davrga nisbatan ko‘paya boshlaganidan darak beradi. o‘zbekiston hududida ashel davrida yoz issiq, quruq, qish esa sovuq bo‘lib, yog‘ingarchilik kam bo‘lgan. shu davrda havo issiq, geografik muhit mo‘tadil bo‘lgan. ashel davri oxiriga kelib havo keskin ravishda sovugan, chunki muzlik davri boshlangan. bu davrda yevropa hududini muzlik qoplagan, tropik o‘lkalarda esa yomg‘ir davri boshlangan. o‘rta osiyoning tog‘li zonalarida muzliklar hosil bo‘lgan. pasttekisliklarda esa yomg‘irlar uzluksiz yog‘ib, ko‘l va daryolar hosil bo‘ldi. havo goh sovub, goh iliq bo‘lib turgan. xuddi shu davrda insonlar olov xususiyatlarini o‘rganib olib, olovdan foydalana …

4 / 25

joy tumanidagi aydarken shahrining g'arbiy chekkasida, farg'ona vodiysida, eshme-too tizmasining etagida joylashgan. selynqur g'ori dengiz sathidan 30-40 metr balandlikda joylashgan. balandligi taxminan 25 m, kiraverishda kengligi 20 m, ichkarisi 50 m. 1955 yilda tadqiq qildi. 1964 yilda g'or o'zbekiston ssr fanlar akademiyasi farg'ona arxeologik otryadi tomonidan tekshirilgan. 1980 yildan boshlab utkur islomovich islomov rahbarligida muntazam qazish ishlari olib borildi. 2014-2016 yillarda arxeologik qazishmalar "rossiya-qirg'iziston-germaniya" xalqaro ekspeditsiyasi tomonidan olib borildi. 1980-yillarda selungur g'orida yaxshi saqlanib qolgan bosh suyagi topilgan, keyinchalik bosh suyagining parchalari, elka suyagi va tishlari (3 ta yuqori va 3 ta pastki ) topilgan. beshta tish 35-40 yoshli erkakka tegishli, bitta tish ayolga. ilgari 1 million yil deb belgilangan. keyinchalik tishlar va elka suyagi 126 ming yil oldin deb rus tadqiqotchilari tomonidan aniqlangan. teshik-tash g'orda topilgan neandertalning bosh suyagi dengiz sathidan 1550 metr balandlikda, tog'larning tepasidan qarshi dashtini va derbent qishlog'iga olib boradigan katta yo'lni ko'rish mumkin. g'orning madaniy …

5 / 25

gаnlаr. qo’lbulоq mаkоni pitekantroplar yer kurrasining mo’tadil iqlim bo’lgan joylarida tarqalganlar. ularning yashash davri 1,0-0,7 mln.yillarga to’g’ri keladi. pitekantrop qadimgi odamlar: pitekantroplar, arxantroplar, sinantroplar (homo erectus) sinantrop sinantrop –ilk bor topilgan joyiga nisbatan nomlangan. sianantroplar olovdan foydalanishni bilishgan. toshdan qurollari yasashgan. yashagan davri –miloddan avvalgi 600 ming yillar. sinantrop sinantroplarning tanasi va miya qutisining kattalashishi bilan birga ular aqlidada ham keskin o’zgarishlar sodir bo’lgan. ular tashqi obrazlarni qabul qilganlar, so’zlashganlar va tashqi dunyoni boshqarganlar. sinantrop ayni shu ajdodimiz olovni kashf etdi va uni o’zlashtirdi.olovni ixtiro qilgan odam ob-havoga mutelikdan xalos bo’ldi. shu bois muzlik davri boshlanishidan oldin o’z jonini saqlab qoldi. neandertal dastlabki aqlli odamlar odatda ularni ilk bor topilgan joyiga nisbatan neandertallar deb ataganlar. ularni paleoantroplar ya’ni qadimgi odamlar deb atash to’g’riroqdir. bular o’rta bo’yli, ammo yirik suyakli, haddan tashqar kuchli, atletik qad-qomatga ega bo’lganlar. neandertal vakillari suyak qoldiqlari amerika va avstraliya qit’alaridan tashqari ko’hna dunyoning barcha qismlarida istiqomat …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonning ibtidoiy to‘da davri tarixi"

. o‘zbekistonning ibtidoiy to‘da davri tarixi . o‘zbekistonning ibtidoiy to‘da davri tarixi reja: ibtidoiy to`da davri- insoniyat taraqqiyotining ilk bosqichi. o‘zbekiston xududining tabiiy - geografik sharoiti va iqlimi. o‘zbekiston xududining ibtidoiy odamlar tomonidan o‘zlashtirilishi. adabiyotlar: исломов у. фарғона водийсидаги қуйи палеолит даврига оид манзилгоҳ. ону. № 8. 1994. 8-15-betlar ғуломов я.,исломов у.,асқаров а. зарафшоннинг қуйи оқимида ибтидоий давр маданияти. тошкет. 1966. 13-20-betlar касимов м.р. проблемы палеолита средней азии и южного казахстана. –– новосибирск, 1990. 30-35-стр. ibtidoiy to‘da davri o‘zbekiston hududida 1 mln yillikdan 40 ming yilliklargacha davom etgan. bu davr odamzodning o‘zini shakllanish bosqichi bo‘lib, bu davrda odamzodning ajdodlari – zinjant...

This file contains 25 pages in PPTX format (459.1 KB). To download "o‘zbekistonning ibtidoiy to‘da davri tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonning ibtidoiy to‘da … PPTX 25 pages Free download Telegram