fanlarning tasnifiga oid g’arb va sharq mutafakkirlarining qarashlari. sharq va g’arb falsafasining vudujga kelishi va rivojlanish tarixi

PPTX 89,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1720867612.pptx /docprops/thumbnail.jpeg fanlarning tasnifiga oid g’arb va sharq mutafakkirlarining qarashlari. sharq va g’arb falsafasining vudujga kelishi va rivojlanish tarixi “tiqxmmi” milliy tadqiqot unversitetining qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti chqxm fakulteti qxm yo’nalishi 202– guruh talabasi murodova dilnuraning falsafa fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: fanlarning tasnifiga oid g’arb va sharq mutafakkirlarining qarashlari. sharq va g’arb falsafasining vudujga kelishi va rivojlanish tarixi reja: qadimgi sharqda falsafiy bilimlarning yuzaga kelishi: qadimgi misr va bobil . yunoniston falsafasi sharq falsafasi va uyg‘onish davri. о‘rta asrlarda g‘arb va sharqda falsafa rivojlanishining umumiy belgilari farobiy va ibn sino qarashlari qadimgi misr va bobil. sharq qadimiy madaniyat o‘chog‘i va jahon sivilizatsiyasining beshigi deya bejiz ta’riflanmagan. farb madaniyati tarixini o‘rganish jarayonida ovrupotsentrizm nazariyasiga og‘ib ketish g‘ayriilmiy bo‘lgani kabi, masalaning sharq bilan bog‘liq jihatini tahlil etganda ham osiyosentrizm g’oyaalari ta’siriga tushmaslik lozim. shu bilan birga, sharqning o‘ziga xosligi, unga mansub bo‘lgan madaniy taraqqiyot jahon sivilizatsiyasining beshigi, dunyo xalqlari rivojiga qo‘shilgan …

daryo efiopiya tog‘laridan tushib, o‘rta yer dengiziga yetib kelguncha yuzlab kelometr afreka qumliklari oralab o‘ziga yo‘l ochib boradi. nilning ikkala qirg‘og‘ida ham hayot qaynaydi. odamlar nilni ilohiylashtiradilar, sig‘inadilar. misrliklar ana shu yerda guyo olam yaralganda xudolar tomonidan ular uchun maxsus to‘shab qo‘yilgan sehrli gilam ustida siqilib yashashadi va shu yerda abadiy makon topishga harakat qilishadi. eramizdan avvalgi to‘rtinchi ming yillikning oxiri va uchinchi ming yillik boshlarida qadimgi misr va bobil hududida dastlabki diniy-falsafiy fikrlar, olam haqidagi fanlar, ya’ni astronomiya, kosmologiya, matematika, mifologiyaga oid qarashlar birmuncha rivoj topgan. tabiiy-ilmiy, diniy-falsafiy fikrlarning yuzaga kelishi ikki yo‘nalishda borgan. birinchi yo‘nalish olam haqidagi tasavvurlarning astronomiya, kosmologiya, riyoziyot fanlari rivoji bilan bog‘liq ekanini, ikkinchi yo‘nalish esa, bu tasavvurlarning mifologiya bilan bog‘liq bo‘lganini ko‘rsatadi birinchi holda, asosan, tabiiy bilimlarga tayanilgan, kundalik hayotda duch kelinadigan voqea-hodisalar aniq dalillar asosida tahlil etilgan, o‘rganilgan, ulardan tegishli xulosalar chiqarilgan. bu - o‘sha davr uchun tabiiy hol edi, ya’ni u - …

», «arfist qo‘shig‘i», «o‘z hayotidan hafsalasi pir bo‘lgan kishining o‘z joni bilan suhbati» kabi bitiklarda yaqqol namoyon bo‘lgan. ularda hayotning, umrning mazmuni, o‘sha davrdagi odamlarga xos tuyg‘ular bayon qilingan. yunonistonda dastlabki falsafiy ta’limotlar eramizdan avvalgi vii-vi asrlar o‘rtasida milet shahrida yuzaga kelgan va rivojlangan. milet maktabi vakillari fales, anaksimandr, anaksimenlardir. uning asoschisi fales (eramizdan avvalgi 624 — 547 yillarda yashagan). u yunon fani va falsafasining asoschisi bo‘lib, o‘z davrining etuk siyosiy arbobi, jo‘g‘rofi, faylasufi bo‘lgan. fales ta’limotiga ko‘ra, tabiatdagi turli-tuman jism va hodisalar dastlabki ibtido — suvdan paydo bo‘lgan va yana suvga aylanadi va bu moddiy birlik doimo o‘zgarishda bo‘ladi. anaksimandr (falesning shogirdi) eramizdan avvalgi vii asr oxiri va vi o‘rtalarida yashab ijod etgan. u «tabiat haqida» asarini yozgan, biroq asar bizgacha yotib kelmagan. fales olamning asosiga suvni qo‘ygan bo‘lsa, anaksimandr dunyo — cheksiz, gazsimon apeyrondan iborat, issiqlik va sovuqlik, quruqlik va namlik apeyrondan ajralib chiqib, moddaning bir holatdan ikkinchi …

monlarga o‘tish — jismlar sifatining nisbiyligi bilan bog‘liq. masalan, dengiz suvi inson iste’moli uchun yaroqsiz bo‘lsa, baliqlar uchun ayni muddaodir. geraklitning qarashlari falsafiy tafakkur rivojiga katta ta’sir ko‘rsatgan. pifagor (eramizdan avvalgi 580-500 yillar) yunonistonning samos orolida yashab o‘tgan. u qadimgi yunonistonda diniy-mafkuraviy falsafiy maktab, ya’ni pifagorchilikka asos solgan. pifagor o‘zining siyosiy qarashlari tufayli podsho polikret bilan chiqisha olmagan va samosni tark etib, janubiy italiyaga ko‘chib ketgan, o‘sha erda o‘z uyushmasini tashkil etgan. uningcha, dunyoni bilish jarayoni, avvalo, raqamlarni bilishdan boshlanishi kerak. pifagorchilarning ta’limotiga ko‘ra, olamning asosida modda ham, tabiat ham emas, balki ideallashgan raqamlar yotadi; narsa va hodisalar aynan ana shu raqamlar mahsulidir. pifagorchilar birinchi bo‘lib yunonistonda tabiatdagi narsa va hodisalarni izohlashda miqdor kategoriyasini ilgari suradi. pifagor zodagonlar oilasiga mansub bo‘lgani bois aristokratiyani himoya qilgan. u «tartib» to‘g‘risidagi ta’limotini yaratib, faqat aristokratlar o‘rnatgan tartib ijtimoiy hayotda muhim rol o‘ynaydi, degan. uning fikricha, demokratiya bu tartibotning buzilishidir. birinchidan, о‘rta asrlar g‘arb …

n. shuningdek, u siyosiy jihatdan ham о‘ta markazlashgan tashkilot sanalgan. dindorlar amalda birdan-bir о‘qimishli odamlar bо‘lgan. huquqshunoslik, tabiatshunoslik va falsafaning mazmuni cherkov ta’limoti bilan muvofiq holatga keltirilgan. abu nasr muhammad ibn tarxon al forobiy (870-950, asarlari: kitob-ul xuruf, fozil odamlar shahri, ehsoul ulum, siyosat falsafasi, fuqarolik siyosati) falsafa va tabiiy fanlar tarixiga oid yuzga yaqin asar muallifidir. u fanlar bilish vositalari ekanligidan kelib chiqqan. bunda mutafakkir nazariy (mantiq, falsafa, tabiiy fanlar) va amaliy (axloq, siyosat) fanlarni farqlagan. fanlar tizimida u insonga haqiqiy bilimni soxta bilimdan farqlash imkonini beruvchi mantiqni birinchi о‘ringa qо‘ygan. ayni shu sababli faylasuf inson tafakkuriga alohida e’tibor bergan. aynan falsafa insonga borliqning mohiyatini tushunish imkonini beradi. borliq «yagona» va ayni vaqtda «kо‘p»dir. borliqning mazkur holati emanasiya, ya’ni «yagona» muhitdan borliqning turli muhitlari kelib chiqishi mahsulidir. forobiy asarlarida dunyo bir-biriga kiruvchi tо‘qqiz gumbaz kо‘rinishida namoyon bо‘ladi. bu gumbazlarda ularning yer atrofida aylanishi sababi hisoblangan jonlar yashaydi. gumbazlar о‘z …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fanlarning tasnifiga oid g’arb va sharq mutafakkirlarining qarashlari. sharq va g’arb falsafasining vudujga kelishi va rivojlanish tarixi"

1720867612.pptx /docprops/thumbnail.jpeg fanlarning tasnifiga oid g’arb va sharq mutafakkirlarining qarashlari. sharq va g’arb falsafasining vudujga kelishi va rivojlanish tarixi “tiqxmmi” milliy tadqiqot unversitetining qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti chqxm fakulteti qxm yo’nalishi 202– guruh talabasi murodova dilnuraning falsafa fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: fanlarning tasnifiga oid g’arb va sharq mutafakkirlarining qarashlari. sharq va g’arb falsafasining vudujga kelishi va rivojlanish tarixi reja: qadimgi sharqda falsafiy bilimlarning yuzaga kelishi: qadimgi misr va bobil . yunoniston falsafasi sharq falsafasi va uyg‘onish davri. о‘rta asrlarda g‘arb va sharqda falsafa rivojlanishining umumiy belgilari farobiy va ibn sino qarashlari qadimgi misr va bobil. shar...

Формат PPTX, 89,3 КБ. Чтобы скачать "fanlarning tasnifiga oid g’arb va sharq mutafakkirlarining qarashlari. sharq va g’arb falsafasining vudujga kelishi va rivojlanish tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fanlarning tasnifiga oid g’arb … PPTX Бесплатная загрузка Telegram