falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqislari qadimgi davr falsafasi

DOCX 40,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1734505212.docx falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqislari: qadimgi davr falsafasi reja: 1. qadimgi sharqda falsafiy bilimlarning yuzaga kelishi: qadimgi misr va bobil . 2.qadimgi xindiston va xitoy falsafiy tafakkuri 3.qadimgi yinoniston falsafiy maktablari. 4.markaziy osiyoda qadimgi davr falsafasi. qadimgi sharqda falsafiy bilimlarning yuzaga kelishi: qadimgi misr va bobil. sharq qadimiy madaniyat o‘chog‘i va jahon sivilizatsiyasining beshigi deya bejiz ta’riflanmagan. farb madaniyati tarixini o‘rganish jarayonida ovrupotsentrizm nazariyasiga og‘ib ketish g‘ayriilmiy bo‘lgani kabi, masalaning sharq bilan bog‘liq jihatini tahlil etganda ham osiyosentrizm g’oyaalari ta’siriga tushmaslik lozim. shu bilan birga, sharqning o‘ziga xosligi, unga mansub bo‘lgan madaniy taraqqiyot jahon sivilizatsiyasining beshigi, dunyo xalqlari rivojiga qo‘shilgan munosib hissa ekani ham sir emas. bu hol jahonning barcha xolis mutaxassis olimlari tomonidan e’tirof etiladi. qolaversa, vatanimiz sivilizatsiyasining sharq sivilizatsiyasi quchog‘ida voyaga etgani va uning qadriyatlarini o‘zida aks ettirganini, unga va butun dunyo madaniyatiga ulkan ta’sir ko‘rsatganini doimo esda tutish darkor. shu о‘rinda, qadimgi sharq va g‘arb falsafasi vujudga …

qanday vujudga kelgan va u qanday rivojlanadi; hayot va о‘lim nima va h.k. ikkinchidan, g‘arb va sharq falsafasi sinfiy jamiyat va davlat paydo bо‘lishi bilan ijtimoiy ong shakli sifatida vujudga kelgan. uchinchidan, g‘arb va sharq falsafasi umuminsoniy qadriyatlarga qarab mо‘ljal oladi. u insonni hamisha qiziqtiruvchi hodisalarni о‘rganadi, tо‘rtinchidan, qadimda sharq falsafasi ham, g‘arb falsafasi ham yaxshilik va yomonlik, gо‘zallik va xunuklik, adolat va adolatsizlik, dо‘stlik, birodarlik, muhabbat va nafrat, baxt, lazzatlanish va azob chekish, ilmu ma’rifat kabi muammolarning yechimini izlagan. beshinchidan, falsafiy bilimning dunyoqarash bilan bog‘liqligi ham g‘arb va sharq falsafasi rivojlanishining qonuniyatidir. oltinchidan, sharq va g‘arb qadimgi dunyo falsafasida idealizm о‘zining ikki kо‘rinishida: obyektiv idealizm va subyektiv idealizm sifatida namoyon bо‘ladi. yettinchidan, g‘arb va sharq falsafasi rivojlanishining yana bir umumiy qonuniyati uning metodologik ahamiyat kasb etuvchi haqiqiy ilmiy bilimga erishish yо‘lida ilmiy izlanishlar olib borishidir. sakkizinchidan, g‘arbda ham, sharqda ham faylasuflar narsalar va hodisalarni о‘rganish, tahlil qilish, tushuntirishning о‘z …

hga harakat qiladi. qadimda g‘arbning falsafiy ta’limotlaridan birortasi ham jahon diniga yoki hech bо‘lmasa qadimgi yunoniston va rimda keng tarqalgan dinlardan biriga aylanmagan. boz ustiga, g‘arb antik falsafasida, avvalo demokrit, epikur, lukretsiy kar va boshqa faylasuflarning asarlarida ateistik ohanglar ancha kuchli. uchinchidan, g‘arb va sharq falsafasining kategoriyalar apparati ham о‘ziga xos farqlarga ega. sharq falsafasida mifologiya va «rigvedalar» taklif qilgan aksariyat kategoriyalar: in – ayollik asosi va yan – erkaklik asosi, ularning efir bilan birikmasi – si; yoki narsalarga besh moddiy birinchi asos – yer, suv, havo, olov va daraxtning birikmasi sifatida yondashish tabiiy bir hol sifatida qaraladi. hayot va о‘lim, jon va jismoniy tana, jon materiyasi, ong va uning holatlari kategoriyalari ayniqsa kо‘p muhokama qilinadi. sansara – jonning qayta gavdalanishi, о‘zga shakl-shamoyilda namoyon bо‘lishi, karma – inson о‘limidan keyin tiriklik paytida qilgan ishlariga yarasha mukofot yoki jazo olishi yoki insonning individual taqdiri, askeza – о‘zini о‘zi cheklash yо‘li bilan …

ayyan fanlar erishgan yutuqlar munosabati bilan uning tarkibini о‘zgartirishni taklif qilgan yangi davrga qadar kategoriyalar haqidagi ta’limotning rivojlanishiga hal qiluvchi ta’sir kо‘rsatib keldi. tо‘rtinchidan, qadimgi g‘arb va sharqda materiyaning tuzilishi haqidagi ta’limotda ham farqlar mavjud. g‘arb antik falsafasida materiyaning diskret tuzilishi haqidagi ta’limot – atomistika vujudga keldi. uning asoschilari qadimgi yunon faylasuflari levkipp va demokrit bо‘lgan, atomistika g‘oyalarini epikur va qadimgi rim faylasufi lukretsiy kar rivojlantirgan. demokrit dunyo atomlar va bо‘shliqdan iborat deb hisoblagan. uning fikricha, atomlar – sifatga ega bо‘lmagan mayda zarralar. sifatlar atomlarning shakl, о‘rin va tartib jihatidan uyg‘unligidan paydo bо‘ladi. demokrit, nima uchun sut oson ichiladi?, degan savolga, shuning uchunki, sut, «yumaloq atomlar»dan iborat, nima uchun xantalni sutday ichish mumkin emas? shuning uchunki, xantal atomlari «ilmoqsimon»dir, deb javob beradi. u narsalar sifati va ularning rang-barangligini ham shunday tushuntirgan. demokritning atomistikasida sababiyatning sodda izohlari bilan bir qatorda ayni shu sababiyatni narsalarning о‘zida, aniqrog‘i – atomlarda kо‘rishga bо‘lgan intilishga …

yechishda mushohadaning ahamiyatini alohida qayd etgan. u haqiqatning tagiga yetishning tо‘rt manbai: idrok etish, xulosa chiqarish, taqqoslash va isbotlashni о‘rganadi. bu manbalar haqiqiy bilimga erishish imkonini beradi. umuman olganda qadimgi sharq falsafasiga kо‘proq о‘zini о‘zi bilish xos. oltinchidan, g‘arb va sharq falsafasidagi о‘ziga xoslik va farqlar ijtimoiy muammolarni о‘rganish jarayonida ayniqsa bо‘rtib namoyon bо‘ladi. sharq falsafasida bu о‘tmish, hozirgi davr va kelajak manbai bо‘lgan «dunyoviy inson» muammolari, shuningdek umuminsoniy qadriyatlar, о‘zini о‘zi kamol toptirish, boshqa odamlarni boshqarish uchun zarur bо‘lgan insoniy fazilatlar muhim ahamiyatga ega. masalan, konfusiy osmonga, uning ulug‘vorligiga murojaat etib, ijtimoiy tuzilmalar iyerarxiyasi, kishilar qat’iy subordinatsiyasining zarurligini kо‘rsatishga harakat qiladi: «osmon har bir insonga uning jamiyatdagi о‘rnini belgilaydi, uni taqdirlaydi, unga jazo beradi..»[footnoteref:1]. [1: konfusiy. uroki mudrosti. -m.: eksmo, 2005. –s.46] bu ijtimoiy-falsafiy muammolarni tadqiq etish jarayonida insonni jamiyatga bog‘lab о‘rganish ayniqsa muhim ahamiyat kasb etadi. masalan, demokrit shunday deb yozadi: «umumiy muhtojlik ayrim insonning xususiy muhtojligidan og‘irroqdir. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqislari qadimgi davr falsafasi"

1734505212.docx falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqislari: qadimgi davr falsafasi reja: 1. qadimgi sharqda falsafiy bilimlarning yuzaga kelishi: qadimgi misr va bobil . 2.qadimgi xindiston va xitoy falsafiy tafakkuri 3.qadimgi yinoniston falsafiy maktablari. 4.markaziy osiyoda qadimgi davr falsafasi. qadimgi sharqda falsafiy bilimlarning yuzaga kelishi: qadimgi misr va bobil. sharq qadimiy madaniyat o‘chog‘i va jahon sivilizatsiyasining beshigi deya bejiz ta’riflanmagan. farb madaniyati tarixini o‘rganish jarayonida ovrupotsentrizm nazariyasiga og‘ib ketish g‘ayriilmiy bo‘lgani kabi, masalaning sharq bilan bog‘liq jihatini tahlil etganda ham osiyosentrizm g’oyaalari ta’siriga tushmaslik lozim. shu bilan birga, sharqning o‘ziga xosligi, unga mansub bo‘lgan madaniy taraqqiyot jahon sivilizats...

Формат DOCX, 40,5 КБ. Чтобы скачать "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqislari qadimgi davr falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: falsafiy tafakkur taraqqiyoti b… DOCX Бесплатная загрузка Telegram