xotira turlari va uning xossalari

DOCX 14 pages 34.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.0 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti kimyo (turlari bo’yicha ) fakulteti mustaqil ish mavzu: xotira turlari va uning xossalari o'quvchi: abduxalilov begzod 3-kurs 22.01 guruh talabasi 2024-2025-o'quv yili reja: 1. xotira turlari 2. qisqa muddatli xotira 3. uzun muddatli xotira 1. xotira turlari bor xotira turlari haqidagi ma'lumotlar quyidagi asosiy ko'rinishlarni o'z ichiga oladi. xotira inson zakovatining muhim qismi bo'lib, u o'rganish va eslash jarayonlarida ishtirok etadi. inson xotirasi bir necha xil turlarga bo'linadi va har biri o'ziga xos vazifaga ega. 1. **sensory yoki qo'zg'atuvchi xotira**: - bu xotira turi atrof-muhitdan olingan ma'lumotlarni juda qisqa vaqt davomida saqlaydi. u bir necha soniya davomida mavjud va ikkita asosiy turini o'z ichiga oladi: vizual (ikonik) va eshitish (ekoik) xotira. - masalan, ikonik xotira ko'z bilan ko'rilgan tasvirni 0.5-1 soniya davomida saqlaydi, ekoik xotira esa eshitilgan tovushni 3-4 soniya davomida saqlashi mumkin. 2. **qisqa muddatli …

2 / 14

bu tip xotira shaxsiy hayotda sodir bo'lgan hodisalarni vaqti va joyi bilan eslaydi. masalan, tug'ilgan kunlar, sayohatlar. 5. **implitsit yoki protseduraviy xotira**: - bu tipo bilvosita, qisman ongsiz eslab qolish qobiliyatiga ega bo'lgan xotira, harakatlar va ko'nikmalarni o'z ichiga oladi. masalan, velosipedda uchish yoki piano chalish. xotira, shuningdek, ma'lumotni qayta ishlash jarayonlari orqali ham ajratiladi: - **kodlash**: ma'lumotni xotiraga kiritish jarayoni. - **saqlash**: ma'lumotlarni uzoq muddatli foydalanish uchun saqlash. - **esga olish**: saqlangan ma'lumotlarni takror eslash va ulardan foydalanish. xotira turlari va jarayonlar, shuningdek, nevrologik jihatdan miya tuzilmalari bilan bog'liqdir. gippokamp, masalan, yangi ma'lumotlarning kodlanishi va uzoq muddatli xotirada saqlanishida muhim rol o'ynaydi. altsgeymer kasalligi kabi xotira bilan bog'liq muammolar ko'pincha gippokamp va boshqa miya qismlarining shikastlanishi yoki disfunksiyasi bilan bog'liqdir. shuningdek, xotira yoshi bilan o'zgaradi. yosh o‘tgan sari ba'zi xotira turlari, masalan, eksplitsit xotira zaifroq bo'lishi mumkin, lekin yaxshi saqlangan hayot tajribasi va bilimlar doimiy qolar ekan. ushbu qisqa …

3 / 14

ayon davomida axborot uzluksiz ravishda yangilanib turmasa, u yo‘qolib ketishi mumkin. qisqa muddatli xotiraning hajmi ham cheklangan. ko‘pgina ilmiy izlanishlar asosida millerning "yetti raqamli raqamlar" qonuni shakllantirilgan, unga ko‘ra, inson qisqa muddatli xotirasida bir vaqtning o‘zida taxminan 7±2 birlik axborotni saqlay oladi. bu birliklar, masalan, raqamlar, harflar yoki so‘zlar bo‘lishi mumkin. qisqa muddatli xotira jarayonlari frontal va parietal miya qismlarida, ayniqsa prefrontal korteksda amalga oshiriladi. bu jarayonlar turli neyrotransmitterlar, xususan, dopamin va noradrenalin bilan bog‘liqdir. har bir tur xotirani saqlash va qayta ishlash uchun o‘zining aniq neyroanatomik yo‘llariga ega. ishlash xotirasi — qisqa muddatli xotiraning bir qismi bo‘lib, u axborotni saqlash bilan birga, uni qayta ishlash imkoniyatini ham ta’minlaydi. bu xotira turi ta’lim jarayonlari va kundalik vazifalarni bajarishda muhim ahamiyatga ega. ishlash xotirasi baddley va hitch tomonidan ishlab chiqilgan model asosida tushuntiriladi, unda jismlar xotirasi, takrorlash qog‘ozi va markaziy ijrochi element kabi komponentlar mavjud. sarlavhalar va matnni qayta o'qib, katta …

4 / 14

hajmi va sifati sezilarli darajada pasayishi mumkin. shu bilan birga, ba'zi tadqiqotlar o'rtacha darajadagi stress xotirani yaxshilashi mumkinligini ko'rsatadi, bu esa stressli vaziyatlarda diqqat-e'tiborni kuchaytiradi. kognitiv moslashuvchanlik, ya'ni yangi axborotlarni qabul qilish va tezgina ularga moslashish qobiliyati ham qisqa muddatli xotira bilan bog'liqdir. bu jarayon kognitiv faoliyatning turli jabhalarida — o'qitish, muammolarni yechish va qarorlar qabul qilishda muhim rol o'ynaydi. qisqa muddatli xotira bo'yicha tadqiqotlar davom etmoqda. zamonaviy neyroilmiy tajribalar miya faoliyatini o'rganish orqali qisqa muddatli xotiraning aniq mexanizmlarini aniqlashga qaratilgan. shuningdek, sun'iy intellekt va neyromodulyatsiya texnologiyalari yordamida qisqa muddatli xotirani simulyatsiya qilish va unga ta'sir ko'rsatish imkoniyatlari o'rganilmoqda. bu ma'lumotlarning barchasi qisqa muddatli xotirani tushunishda yordam beradi, lekin hali ko'plab sirli va chalkash masalalar mavjud. shuni unutmaslik kerakki, har bir insonda xotiraning ishlashi o'ziga xos va ko'plab tashqi va ichki omillarga bog'liq. 3. uzun muddatli xotira uzun muddatli xotira (umxx) inson miyasidagi axborotni uzoq vaqt saqlovchi jarayonlarning bir qismidir. …

5 / 14

i va ko'nikmalarini, masalan, velosiped haydash yoki asbob chalishni o'zida mujassam etadi. bu turdagi xotira odatda ongli ravishda anglashni talab qilmaydi va ko'pincha takroriy mashqlar orqali shakllanadi. ushbu turdagi xotira protseduraviy xotira, o'rganish va xatti-harakatlarga bog'liq jarayonlarni qamrab oladi. umxx miyada turli hududlar bilan bog'liq. ular orasida gippokamp, miyada xotira uchun muhim ahamiyatga ega bo'lgan markaziy nuqtalardan biri hisoblanadi. miyaning bu qismi xotirani shakllantirish va uni vaqtinchalik saqlashda muhim rol o'ynaydi. gippokampning shikastlanishi tez-tez xotira buzilishiga, masalan, yangi ma'lumotlarni o'qitishda qiyinchiliklarga olib kelishi mumkin. umxx shakllanishi uchun dastlabki ma'lumot kodlanishi, saqlanishi va keyinchalik chaqirib olish imkoniyati bilan bog'liq jarayonlarni o'z ichiga oladi. kodlash jarayoni axborotni qisqa muddatli xotiradan uzoq muddatli xotiraga o'tkazishni nazarda tutadi. ma'lumotning saqlanishi vaqt davomida turli usullar bilan amalga oshiriladi, bunda past diffuziya, anglash jarayonlari va maqsadli takrorlash usullari muhim rol o'ynaydi. statistikaga ko'ra, insonlar uzoq muddatli xotirada yosh o'tishi bilan ma'lum bir fan yoki ko'nikmalar bo'yicha …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xotira turlari va uning xossalari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti kimyo (turlari bo’yicha ) fakulteti mustaqil ish mavzu: xotira turlari va uning xossalari o'quvchi: abduxalilov begzod 3-kurs 22.01 guruh talabasi 2024-2025-o'quv yili reja: 1. xotira turlari 2. qisqa muddatli xotira 3. uzun muddatli xotira 1. xotira turlari bor xotira turlari haqidagi ma'lumotlar quyidagi asosiy ko'rinishlarni o'z ichiga oladi. xotira inson zakovatining muhim qismi bo'lib, u o'rganish va eslash jarayonlarida ishtirok etadi. inson xotirasi bir necha xil turlarga bo'linadi va har biri o'ziga xos vazifaga ega. 1. **sensory yoki qo'zg'atuvchi xotira**: - bu xotira turi atrof-muhitdan olingan ma'lumotlarni juda qisqa vaqt davomida saqlaydi. u bir necha soni...

This file contains 14 pages in DOCX format (34.0 KB). To download "xotira turlari va uning xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: xotira turlari va uning xossala… DOCX 14 pages Free download Telegram