tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi

DOCX 129,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1734505277.docx tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi reja: 1. jamiyatning falsafiy taxlili. 2. tarix falsafasi. tarixga formatsion va sivilizatsion yondashuvlar. 3.sivilizatsiya tushunchasining tahlili va turli yondashuvlar tasnifi . 4. qadriyat tushunchasining tavsifi va mohiyati falsafa olam va odam taraqqiyotining eng umumiy qonunlari, odamning olamdagi o’rni to’g’risida bahs yuritadi. olam murakkab, u turli-tuman ko’rinishlarga ega. jamiyat olamning eng murakkab ko’rinishlaridan biri. biz avvalgi darslarda falsafaning tarkibiy qismi-antropologiya bilan tanishdik. unda inson moddiy olam taraqqiyotning bevosita davomi, tabiiy evolyutsiyasining maxsum va ko’rinishi; hozirgi zamon odami homo sa’iens taraqqiyoti jamiyatning shakllanishi va taraqqiyoti hamdir, degan xulosa keldik. bugun jamiyatni falsafiy anglash asoslari bilan tanishamiz. jamiyat nima, uning mohiyati qanday, jamiyat taraqqiyoti qanday tarzda kechgan, degan savollarga javob beramiz. biz a’zosi bo’lgan hozirgi zamon fukarolik jamiyatining o’ziga xos jixatlari haqida fikr yuritamiz. jamiyat arabcha “jamaha” so’zidan olingan bo’lib “umumiy” degan ma’noni ifodalaydi. qadimdan jamiyat nima? u qanday tuzilgan? jamiyatni, …

shlab turli ilmiy bilim sohalari vakillari tomonidan o’rganilgan. iqtisodiyot sohasidagi bilimlarni jamiyat iqtisodiyotini o’rganish orqali, tarix sohasidagi bilimlar turli tarixiy davrlarda kechgan ijtimoiy – tarixiy jarayonlarni o’rganish orqali hosil bo’lgan. umuman olganda, jamiyatni turli-tuman fan sohalari o’rganadi. qadimiy yunon faylasufi aristotel jamiyatni o’rganish bilan bog’liq bo’lgan organlari ishlab chiqqan va “metafizika” deb nomlangan. u fanlar orasida siyosatga alohida o’rin bergan. uning fikricha, jamiyat syosiy mavjudotlardan tashkil topgan. amir temurning “temur tuzuk”larida jamiyat, uning iqtisodiy, siyosiy hayoti, jamiyat hayotini tashkil etish to’g’risida qimmatli ma’lumotlar berilgan. hozirda jamiyat muammosi ijtimoiy-gumanitar fanlar: tarix, iqtisodiyot nazariyasi, ma’naviyat asoslari, xuquqshunoslik, siyosatshunoslik kabilar tomonidan o’rganilmogda. jamiyat haqidagi ilmiy-falsafiy qarashlar markaziy osiyolik buyuk mutafakkir olimlar tomonidan ilgari surilgan. buyuk olim abu nasr farobiy asarlarida jamiyat muammosi chuqur falsafiy tahlil qilingan. u jamiyatning kelib chiqishi asosida tabiiy ehtiyojni qondirishi yotadi, degan nazariyani ilgari surgan. tabiiy ehtiyoj kilishlarni birlashtirishga, jamoaga uyushuviga, o’zaro yordamga olib kelgan. o’zaro yordam tufayli ehtiyojlar …

t) abu ali ibn sino “ijorat va tarbi’at asosida inson o’z shahsiy talablari jihatidan boshqalardan, ajralgan holda yashay olmaydi, chunki u insoniyatning boshqa vakillari bilan munosabatda bo’libgina, ularni qondirishi mumkin”, deb hisoblanadi. u insonlarning jamiyatda tutgan o’rniga ko’ra 3 guruxga bo’ladi: a) davlat idoralarda hizmat qiluvchi va jamiyatni boshqarish ishi bilan shug’ullanuvchilar. b) xojat va zaruriy mashg’ulotlari ishlab chiqaruvchilar. v) davlatni qo’riqlash, uni turli tashqi xujumlardan saqlashni ta’minlaydigan harbiylar. ibn sino jamiyatning paydo bo’lishi kishilarning birdamlikka bo’lgan tabiiy ehtiyotidan kelib chiqqanligini ko’rsatgan. abu rayxon beruniy birinchilardan bo’lib tsivilizatsiyalarning paydo bo’lishida tabiiy – geografik muhitning tutgan o’rnini asoslashga uringan. u jamiyatni “idora qilish va boshqarishning mohiyati aziyat chekkanlarning xuquqlarini himoya qilish, birovlarning tinchligi yo’lida o’z tinchligini yo’qotishdan iborat” deb bilgan. alisher navoiy o’z asarlarida “ideal jamiyat” qiyofasini chizgan. xix asrning o’rtalariga kelib jamiyat, uning istiqbolini o’rganish hayotiy zaruriyatga aylandi. g’arbiy yevropaning t.spenser (1820-1907), dyurxgeym (1858-1917) gegelg’, m.veber, v.pareno singari olimlari marks, …

nlarini ochib beradi. 1. falsafa jamiyatning barcha tamonlari orasidagi aloqadorliklar va taraqqiyotni tadqiq yetadi. 1. falsafa jamiyat ham olam kabi uzluksiz harakatda, o’zgarishda, taraqqiyotda deb biladi. ( sxema 2) sxema 2 jamiyatni falsafiy taxlili. jamiyat insonlar uchrashuvdan iborat bo’lgan birlik. jamiyat – maqsadlari, orzu-intilishlari, yashash tarzlari mushtarak bo’lgan odamlar oilasidan iborat insonning yashash muhiti moddiy olamning tarkibiy qismi. jamiyat o’z-o‘zini tashkillovchi, o’z-o’zidan rivojlanuvchi murakkab tizim jamiyat kishilarning hayot tarzlari, faoliyatlarning barcha turlari, ularning natijalarini qamrab oladi jamiyat avvalo kishilar faoliyati. bu tushunchada kishilar hayoti va faoliyati o’tilishi, hozir va kelajakdan iborat vaqt mezoni aks ettirilgan. jamiyat kishilararo ob’ektiv ijtimoiy aloqa va munosabatlarning mahsuli va ko’rinishi. kishilararo aloqa va munosabatlar ijtimoiy munosabatlar, deb yuritiladi. jamiyat yaxlit tizim sifatida moddiy va ma’naviy omillar birligida tashkil topgan. jamiyat moddiy va mahnaviy omillar birligidan iborat jamiyatning moddiy hayoti jamiyatning ma’naviy hayoti iqtisodiy hayot sharoitlari olamni arglash moddiy ne’matlar ishlab chiqarish, ayriboshlash, taqsimlash jamiyat inson …

ar va ular orasidagi ijtimoiy munosabatlarni, kishilar birligining tarixiy shakllarini o’z ichiga qamrab oladi. jamiyatning ma’naviy hayot sohasi unda mavjud bo’lgan ma’naviy ishlab chiqarish va uning natijalari (xilma-xil qarashlar, g’oyalar, ta’minotlar, siyosat, axlok, fan, din, til, adabiyot, san’at, ta’lim – tarbiya sohalari)ni qamrab oladi. jamiyatning ijtimoiy – siyosiy hayoti uning tarkibiy tuzilishida o’z ifodasini topadi. sxema 5 jamiyatning tarkbiy tuzilishi oila sinflar, ijtimoiy tabaqalar tarixiy – etnik birliklar jamiyatning shakllanishi va taraqqiyoti tabiiy – tarixiy jarayondir. jamiyat o’z-o’zidan shaklangan va uzluksiz taraqqiy etib boruvchi ijtimoiy organizmdir. jamiyatning shakllanishi, o’zgarishi taraqqiyoti tabiat singari qonuniy jarayon. jamiyat qonunlari tabiat qonunlaridan sifat jixatdan farqlanadi, ular quyidagilar. birinchidan, tabiat qonunlari olamdagi predmet va hodisalar, tabiiy hodisa kuchlarining o’zaro ta’siri shaklida namoyon bo’lsa, ijtimoiy taraqqiyot qonunlari esa ongga ega bo’lgan kishilarning faoliyati orqali namoyon bo’ladi. ikkinchidan, uzoq amal qiluvchi tabiat qonunlaridan farq qiluvchi jamiyat qonunlari qisqaroq vaqt ichida amal qilish xususiyatiga ega. ijtimoiy jarayonlarning xususiyatlaridan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi"

1734505277.docx tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi reja: 1. jamiyatning falsafiy taxlili. 2. tarix falsafasi. tarixga formatsion va sivilizatsion yondashuvlar. 3.sivilizatsiya tushunchasining tahlili va turli yondashuvlar tasnifi . 4. qadriyat tushunchasining tavsifi va mohiyati falsafa olam va odam taraqqiyotining eng umumiy qonunlari, odamning olamdagi o’rni to’g’risida bahs yuritadi. olam murakkab, u turli-tuman ko’rinishlarga ega. jamiyat olamning eng murakkab ko’rinishlaridan biri. biz avvalgi darslarda falsafaning tarkibiy qismi-antropologiya bilan tanishdik. unda inson moddiy olam taraqqiyotning bevosita davomi, tabiiy evolyutsiyasining maxsum va ko’rinishi; hozirgi zamon odami homo sa’iens taraqqiyoti jamiyatning shakllanishi ...

Формат DOCX, 129,0 КБ. Чтобы скачать "tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. jamiyat va tarix falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tarixiy jarayonda jamiyatning m… DOCX Бесплатная загрузка Telegram