alisher navoiy asarlarida tarbiyaning ahamiyati

PPTX 12 стр. 54,5 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 54,5 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

powerpoint taqdimoti alisher navoiy asarlarida tarbiyaning ahamiyati" kirish alisher navoiy o'z davrining buyuk allomasi va mutafakkiri bo'lib, uning ijodi ma'naviy va tarbiyaviy jihatdan katta ahamiyatga ega. uning asarlarida inson tarbiyasi, axloqiy fazilatlarning ahamiyati, jamiyat rivoji uchun muqaddas qadriyatlar haqida chuqur fikrlar o'z ifodasini topgan. ushbu ishning maqsadi – navoiy ijodida tarbiya va axloq masalalarining o'rganilishi hamda bugungi kunda uning dolzarbligini tahlil qilishdir. alisher navoiy o'zining "xamsa" asarida bir nechta doston va hikoyalar orqali insoniyatning eng oliy axloqiy qadriyatlari va tarbiyasi haqida yozgan. xamsa asari 5 ta asardan iborat bo'lib, ular quyidagilar: “farhod va shirin""layli va majnun""xamsa" (keng ma'noda beshta asar)"lison ut-tayr""majolis un-nofais“ har bir asarda navoiy insonning axloqiy kamolotini, yuksak insoniy qadriyatlarni rivojlantirishga bo'lgan ehtiyojni urg'ulaydi. u o'z asarlarini tarbiyaviy, ilmiy va axloqiy muammolarga javob topish uchun yozgan.“ bundan tashqari “mahbub ul-qulub”, “nazim ul-javohir”, “hayrat ul-abror” kabi koʻplab asarlarida tarbiyaning ahamiyati inson hayotida ahamiyati yuqori ekanligini koʻrishimiz mumkin. alisher navoiy …

2 / 12

hayrat ul-abror"dan:"odob ersa ulki, yaxshilikni urug‘i,bezagan hayot bog‘in chiroy-u tarovat bilan."bu misralar odobni inson hayotining asosiy bezagi sifatida ko‘rsatadi. tarbiya jarayonida odob va axloqning o‘rni yuqori ekanligini eslatadi. 3. ezgu fazilatlarni targ‘ib qilish:"mahbub ul-qulub"dan:"kim odobni bilmasa, insonlikda kemtik topgay.chun odob elning ziynatidir, uni doim tutmoq lozim."bu o‘rinda navoiy odob va tarbiyani insonlikning asosi sifatida e’tirof etadi. 4. yomonlikdan tiyilish va sabr haqida:"saddi iskandariy"dan:"kimki yomon yo‘lga kirdi, uning oxiri nadomat,ezgulikda turmoq esa sabr-u halovat."bu misralarda yomonlikdan tiyilish va tarbiya orqali ezgulik sari intilish zaruriyati ochib beriladi. 5. bolalarning tarbiyasi haqida:"muhokamat ul-lug‘atayn"da:"bolaga yoshligidan ilm bersang,yoshlik gulshanida meva bersang."yoshligidan ilm va odob tarbiyasini berish kerakligini uqtiradi. ezgu ishlarning qadri"hayrat ul-abror"dan: "har kimki yomonlik qilur bir on,o‘zin qiynar ul ish bir zamon."bu misralar har qanday yomon ishning oqibati zararli bo‘lishini va tarbiyali inson bundan tiyilishi lozimligini ta’kidlaydi."kim ezgulik qilsa, topgay sharaf,kimki yomonlik qilsa, topgay qazaf."ezgulik insonni ulug‘laydi, yomonlik esa unga sharmandalik keltiradi. insonning axloqiy …

3 / 12

igi aytiladi."nodonning bolasi tarbiya ko‘rmasa,ko‘kka chiqqan daraxt meva bermasa."navoiy tarbiya ko‘rmagan insonni foydasiz daraxtga qiyos qiladi. o‘z vaqtidan foydalangan yosh bola (farhod va shirin)bu hikoya "farhod va shirin" dostonida uchraydi. farhod yoshligidan ilm olishga va hunar o‘rganishga qattiq e’tibor beradi. unga ustozi shunday deydi:"ey bola, vaqtni boy bermagin! yoshlikda bilim va hunar egallash eng afzaldir."farhod bu nasihatni quloqqa olib, mehnat va izlanish orqali yuksak darajalarga erishadi. bu hikoya vaqtni qadrlash va yoshlikni bekor o‘tkazmaslik kerakligini o‘rgatadi. xilvatda o‘zini bilgan podshoh (hayrat ul-abror)bir podshoh xalqi orasida adolatli, lekin goh-goh o‘zini tahlil qilishni unutgan edi. kunlarning birida bir donishmand unga shunday hikoya aytib beradi:"kimki o‘z qalbini tez-tez tahlil qilmasa, qilgan xatolarini anglay olmaydi. hatto podshoh ham o‘zini hisob-kitob qilib turishi lozimdir."bu hikoyadan keyin podshoh tez-tez o‘z ishlarini tahlil qilib, adolatda kamchilikka yo‘l qo‘ymaslikka intiladi. bu hikoya o‘z nafsini tarbiyalash va adolatni ulug‘lash haqida. tovus va chuvalchang (lison ut-tayr)"lison ut-tayr" asarida tovus va …

4 / 12

yr)"lison ut-tayr" asarida tovus va chuvalchang haqida qisqa hikoya keltiriladi. tovus o‘zining go‘zal patlari bilan maqtanib, chuvalchangni kamsitadi. shunda chuvalchang javob beradi:"men bu tuproqni o‘g‘itlab, daraxtlarga jon ato qilaman. sening chiroying esa o‘z manfaatindan nariga o‘tmaydi."bu hikoya insonning foydali bo‘lishi chiroyli ko‘rinishdan ko‘ra afzalroq ekanligini ko‘rsatadi. chorvador va aqlli o‘g‘il (maxbub ul-qulub)bir kishi o‘g‘liga shunday deydi:"chorvachilik qilgin, lekin har bir hayvonga g‘amxo‘rlik bilan yondash. axloqli bo‘lgin, chunki yaxshi xulq bu dunyoning eng buyuk boyligidir."o‘g‘il otasining nasihatiga amal qilib, odamlarga yaxshilik qiladi va shon-shuhratga erishadi. hikoya insonning xulqi uning jamiyatdagi o‘rnini belgilashi haqida. g‘azabni tiyish va adolat (hayrat ul-abror)mazmun:bir podshoh o‘z xizmatkorlaridan biri katta xatoga yo‘l qo‘ygani uchun uni qattiq jazolamoqchi bo‘ladi. shunda podshohning oqil vaziri unga shunday nasihat qiladi:> “ey podshoh, g‘azab va shafqat insonning ikki qanotidir. g‘azabni tiya olmasang, shafqatni yo‘qotasan. faqat g‘azabga asoslangan hukm adolatli bo‘la olmaydi.”podshoh bu so‘zlarni eshitib, xizmatkorni kechiradi va unga yana bir imkoniyat beradi. …

5 / 12

ilar. ammo kunlarning birida ular orasida kelishmovchilik yuzaga keladi. shunda donishmand ularga shunday deydi:> “ahillik – bu daraxtning ildizi kabidir. agar ildiz buzilsa, daraxt qulaydi. shunday ekan, sizlar bir-biringizga yordam berib, do‘stlikni mustahkamlang, toki hayotingiz gulgun bo‘lsin.”do‘stlar donishmandning so‘zlarini eshitib, o‘z xatolarini tan olishadi va yana ahil bo‘lib ketadilar. zolimning yovuz oqibati (maxbub ul-qulub)mazmun:bir zolim shahar aholisini qiynab, ularning mol-mulkini tortib oladi. u o‘zining boyligi va kuchiga ishonadi. ammo kunlarning birida qattiq kasallikka yo‘liqadi. unga hech kim yordam bermaydi. nihoyat, yolg‘izlanib, o‘zining yomon ishlaridan pushaymon bo‘ladi va shunday deydi:> “men odamlarga zulm qilganim uchun o‘zga paytda ulardan kechirim va yordam kutishga haqli emasman.”ibrat:zolimning oxir-oqibati yomon. har qanday kuch-qudrat ham adolat va yaxshilikdan ustun bo‘la olmaydi. zolimning yovuz oqibati (maxbub ul-qulub)mazmun:bir zolim shahar aholisini qiynab, ularning mol-mulkini tortib oladi. u o‘zining boyligi va kuchiga ishonadi. ammo kunlarning birida qattiq kasallikka yo‘liqadi. unga hech kim yordam bermaydi. nihoyat, yolg‘izlanib, o‘zining yomon ishlaridan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "alisher navoiy asarlarida tarbiyaning ahamiyati"

powerpoint taqdimoti alisher navoiy asarlarida tarbiyaning ahamiyati" kirish alisher navoiy o'z davrining buyuk allomasi va mutafakkiri bo'lib, uning ijodi ma'naviy va tarbiyaviy jihatdan katta ahamiyatga ega. uning asarlarida inson tarbiyasi, axloqiy fazilatlarning ahamiyati, jamiyat rivoji uchun muqaddas qadriyatlar haqida chuqur fikrlar o'z ifodasini topgan. ushbu ishning maqsadi – navoiy ijodida tarbiya va axloq masalalarining o'rganilishi hamda bugungi kunda uning dolzarbligini tahlil qilishdir. alisher navoiy o'zining "xamsa" asarida bir nechta doston va hikoyalar orqali insoniyatning eng oliy axloqiy qadriyatlari va tarbiyasi haqida yozgan. xamsa asari 5 ta asardan iborat bo'lib, ular quyidagilar: “farhod va shirin""layli va majnun""xamsa" (keng ma'noda beshta asar)"lison ut-tayr""m...

Этот файл содержит 12 стр. в формате PPTX (54,5 КБ). Чтобы скачать "alisher navoiy asarlarida tarbiyaning ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: alisher navoiy asarlarida tarbi… PPTX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram

alisher navoiy asarlarida tarbiyaning ahamiyati

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "alisher navoiy asarlarida tarbiyaning ahamiyati"

Похожие файлы