klinik atamalar haqida tushuncha

PDF 21 pages 238.9 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 238.9 KB

File type PDF

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

16. klinik atamalar yasash klinik atamalar haqida tushuncha. suffiksatsiya. prefiksatsiya invia est in medicina via sine lingua latina! klinik atamashunoslikka kirish. klinik atamalarni yasash usullari. maqsad:klinik atamalarni tahlil qilish ; so’z yasash vositalari va usullari bilan tanishish; murakkab atamalarni tahlil qilish va yasash ko’nikmalarini oshirish. ● 1. yunon-lotin dublet va anatomik old qo’shimchalarni bilish. ● 2. prefiksal va prefiksal-suffiksal yasama so’zlarni tahlil qilish va yasashni bilish. ●bo’lajak vrachni atamashunoslik (terminologik) jihatdan tayyorlash undan faqatgina tushunishgina emas, balki ularni o’zlashtirib amalda qo’llash ko’nikmalarini shakllantirishni ham talab qiladi.meditsina bilim yurtida o’qish davomida bo’lajak vrach turli medico-biologik va klinik fanlarga oid atamalarga duch keladi. ● bu esa unga o’z kasbining ilmiy tilini egallashga yordam beradi.klinik atamashunoslik anatomiyadan keyin ,ya’ni talabalar lotin grammatikasining asosiy qoidalarini o’zlashtirib bo’lgach o’rganiladi. ●klinik atamashunoslikni o’rganish atama element deb nomlanuvchi alohida komponentlarning tahliliga asoslanadi.har qanday so’z yasovchi element (o’zak,negiz,old qo’chimcha,prefix,suffiks) atama element deyiladi.atama elementlar muayyan ma’noga ega bo’ladi.shuning uchun …

2 / 21

hirish yoki davolash usullarini ifodalaydi.masalan:ectomia –organni butunlay olib tashlash,scopia-maxsus asbob yordamida organlarni ichki devoir va yuzalarini tekshirish ,necrosis-to’qima va organlarni o’lishi. ● 3. affikslar (prefix va suffikslar)-ma’no tashish jihatidan o’zak atamalariga teng.masalan:dys-buzilish,biror bir funksiyaning izdan chiqishi;-it is,-itidis- biror narsaning yallig’lanishi.masalan;dystonia-tonusning buzilishi,gastritis-oshqozonning yallig’lanishi. ● atama elementlarni o’zlashtirish talabalarga so’z boyligini kengaytirib meditsinaga oid atamalarni bemalol tushunish imkonini beradi.masalan;arteria- atama elementdan 50 ga yaqin ,haem va aemia atama elementlardan esa 150 dan ortiq atama yasalgan.oste atama element esa 100 atama tarkibida uchraydi.atama element ba’zan bir necha so’z yasovchi elementlar:o’zak +suffiks+qo’shimcha yoki prefiks +o’zak+suffiks+qoshimchadan foydalanish mumkin. ●masalan:sclera+os+is,ec-tom-i-a atama elementlar asosan so’z boshida yoki so’z oxirida keluvchi komponentlarga bo’linadi.masalan:hyper- yuqori,normadan yuqori,usti;steth – ko’krak –boshlang’ich atama elementlar:prhagia-qon ketish,oma- o’sma,shish-oxirgi atama element va hokazo. ● lekin juda ko’p atama elementlar atamaning boshida ham oxirdida ham qo’llanilishi mumkin. masalan:splenomegalia,ae f=megalosplenia,ae f- taloqning kattalashishi . ●ayrim mustaqil ma’noga ega bo’lgan so’zlar ham tugallanma atama element sifatida qo’llanilishi mumkin:ptosis,is …

3 / 21

phritis-nefrit,buyrakning yallig’lanishi;para+nephr+itis-paranefrit,buyrak atrofi kletchatkasining yallig’lanishi va hokazo. ● qo’shma so’zlar ikki yoki undan ortiq o’zakdan yasaladi.yunoncha o’zaklardan qo’shma so’z yasalganda ko’pincha “o” interfiks qo’llaniladi.masalan:gastr+o+scopia- gastroskopiya,gastroskop yordamida oshqozon shilliq pardasini tekshirish.ot+o+rhin+o+logia- meditsinaning quloq,burun,tomoq kasalliklarini davolash bilan shug’illanuvchi bo’lim. ● lekin “o” unlisi tushib qolishi ham mumkin:tonsillectomia-tonzillektomiya-bodomchani to’la olib tashlash. ko’pchilik yunon va lotin atamalari o’zbek tiliga (o’zbek tili grammatik qoidasiga asosan) tarjimasiz ko’chiriladi. masalan:chronicus,a,um- xronik;infarctus,us,m-infarkt. ba’zi hollarda atama bilan birga uning tarjimasi ham berilishi mumkin.masalan:necrosis,is,f- nekroz,o’lish; transplantatio,onis,f- transplantatsiya,ko’chirib o’tkazish. ●bir so’zli atamalar yasash uchun o’zak va atama elementlarini bilish zarur.meditsinaga oid atamalarda urg’u qo’yish,qiyinchilik keltirib chiqaradi:-ia qo’shimchasi bilan tugallanuvchi yunoncha klinik atamalarda urg’u so’z oxiridan 2- bo’g’inga ,logia so’zida esa oxiridan 3- bo’g’inga qo’yiladi. ●masalan:nephrectomia, hemiplegia, hypertonia,biologia,phyziologia;- pathia,-graphia,-phonia atama elementlari meditsinaga oid atamalarda qo’llanganda urg’u so’z oxiridan 2-bo’g’inga,boshqa sohalarga oid atamalarda esa so’z oxiridan 3-bo’g’inga tushadi. lotin-yunon prefikslari t.r. prefikslar ma’nosi misollar tarjimasilotin yunon 1 2 3 4 5 6 1 …

4 / 21

infrascapularis hypogastricus hypotonia kurak osti qorin osti me’da oid qon bosimining pasayishi t.r. prefikslar ma’nosi misollar tarjimasilotin yunon 1 2 3 4 5 6 6 super supra epi hyper yuqorigi, ustki, normadan ortiq superior supraorbitalis epiphysis epigastricus yuqorigi ko’z kosasi usti, uzun suyaklaming ikki uchi me’da usti 7 ante prae pro oid antebrachium anteuterinus pronephros bilak bachadonning old qismi oldingi buyrak 8. post meta orqadagi, boshqa qiyofaga kirish posterior postoperativus metacarpus metabolismus orqadagi, ortki operatsiyadan so’ng kaft modda almashuvi 9. inter meso oraliq, o’rta, aro intervertebralis interscapularis interdentalis mesoderma umurtqalararo qovurg’alararo tishlararo pushtning o’rta varag’i 10. circum peri para atrofida aylanma, to’garak circumferentia periosteum paiasternalis doira suyak ustki pardasi to’sh yoni lotin-yunon prefikslari t.r. prefikslar ma’nosi misollar tarjimasilotin yunon 1 2 3 4 5 6 11. trans dia ko’ndalang transplantatio transversus diathermia ko’chirib o’tkazish ko’ndalang issiq o’tkazish 12. retro re orqadan, qaytadan boshlanmoq, tiklash retromandibularis retroflexio reanimatio reabilitatio pastki jag’ …

5 / 21

ari uchi, oxiri qovoqning tashqariga qayrilishi tashqi varaq 17. im in a, an -siz impotentia impar analgia anoiganicus bequvvatlik, kuchsizlik toq og’riqni qoldirish noorganik, organik bo’lmagan lotin-yunon prefikslari t.r. prefikslar ma’nosi misollar tarjimasi lotin yunon 1 2 3 4 5 6 18. dys to’zg’ib ketish, faoliyatni buzish dystonia dyspepsia qon bosimining buzilishi ovqat hazm qilishning buzilishi 19. eu normal faoliyat eurhythmia eupnoё normal, marom (ritm) to’g’ri nafas olish 20. dis dia b o ’ l i s h , taqsimlanish, disseminatio diagnosis tarqalib, sochilib ketmoq kasallikni aniqlash 2l de des se ajratib olish desinfectio depressor zararli mikroblardan tozalash tushiruvthi muskul lotin-yunon prefikslari etiboringiz uchun rahmat!

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "klinik atamalar haqida tushuncha"

16. klinik atamalar yasash klinik atamalar haqida tushuncha. suffiksatsiya. prefiksatsiya invia est in medicina via sine lingua latina! klinik atamashunoslikka kirish. klinik atamalarni yasash usullari. maqsad:klinik atamalarni tahlil qilish ; so’z yasash vositalari va usullari bilan tanishish; murakkab atamalarni tahlil qilish va yasash ko’nikmalarini oshirish. ● 1. yunon-lotin dublet va anatomik old qo’shimchalarni bilish. ● 2. prefiksal va prefiksal-suffiksal yasama so’zlarni tahlil qilish va yasashni bilish. ●bo’lajak vrachni atamashunoslik (terminologik) jihatdan tayyorlash undan faqatgina tushunishgina emas, balki ularni o’zlashtirib amalda qo’llash ko’nikmalarini shakllantirishni ham talab qiladi.meditsina bilim yurtida o’qish davomida bo’lajak vrach turli medico-biologik va klinik ...

This file contains 21 pages in PDF format (238.9 KB). To download "klinik atamalar haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: klinik atamalar haqida tushuncha PDF 21 pages Free download Telegram