faxriyor ijodida o’ziga xoslik

PPTX 16 pages 1.0 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

презентация powerpoint faxriyor ijodida o’ziga xoslik adabiyot – so‘z orqali badiiy tasvirlash san’ati ekan, badiiy til dastavval, obrazlilik xususiyati bilan namoyon bo‘ladi, ya’ni hayotning jonli manzarasini yaratadi va ko‘rsatadi. “adabiy asarni yaxlit, jonli qiluvchi asosiy kuch – badiiy tildir. u shuning uchun ham badiiy asarning hamma hujayralarida yashaydi, shu hujayralarning tirikligini ta’minlaydi”.1 shunday ekan har bir ijodkor, ayniqsa, shoir so‘z tanlashda juda ehtiyotkor bo‘lishi kerak. chunki, so‘z ma’no nozikliklariga ega bo‘lib, shoir ifodalamoqchi bo‘lgan mazmundan ayricha bir ma’no bildirishi ham mumkin. faxriyor ijodi bilan yaqindan tanishish asnosida uning milliy ruh, milliy til masalasiga alohida e’tibor qaratishining guvohi bo‘lamiz. buni shoir ijodida imkon qadar o‘zbekona so‘z va iboralar, afsona va asotirlardan o‘rinli foydalanilganida ko‘rishimiz mumkin. faxriyor bilan bo‘lgan bir suhbatda shoirga “boshqa tilda ham she’r yozishga harakat qilib ko‘rganmisiz”, deb savol berishganda, “bu hatto xayolimga ham kelmagan, o‘zbek tilining leksik imkoniyati yetarli deb o‘ylayman”, deb javob bergan edi. ana shunday keng …

2 / 16

ufura boshlaydi. uslub – iste’dodning ko‘rinishi”. 2 usmon azim ijodkor uslubi haqida juda o‘rinli fikrlarni qayd etgan. adabiyotshunoslikda j.byuffonning “uslub – odam” degan jumlasi keng ommalashgani ham bejiz emas. faxriyor she’rlarida so‘zning ma’no nozikliklari, maqol va iboralardan o‘rinli foydalanilgan. jumladan, misralarda umtilish (intilmoq, harakat qilmoq), ayroliq (ayriliq), eminlik (erkin, tinch holatli), oqiziq, uchoq (mustaqillikning dastlabki yillarida samolyot so‘ziga muqobil tarzda qo‘llangan, ammo vaqtlar o‘tib o‘zini oqlamagan), dabdirash (dovdirash, kutilmagan holatda hayajonga tushib qolish) kabi bir qancha so‘zlarni qo‘llaydiki, bularning ayrimlari shevaga xos so‘zlar bo‘lsa, qolganlari shoirona topilma mahsulidir. shuningdek, she’rlarda sharq, g‘arb, shimol va janub so‘zlariga nisbatan chiqish, botish, kungay, tersgay so‘zlarining qo‘llanilishi ham ijodkorning o‘ziga xos uslubidir faxriyorning “dardning shakli” va “izlam” to‘plamlaridagi she’rlarda shoir uslubigagina xos bo‘lgan quyidagi holatlar o‘z aksini topgan: “karnay bo‘lsin ishtaha” [“dardning shakli” 26-b.] xalqimiz orasida ko‘p qo‘llanadigan “ishtahasi karnay” iborasining she’rga moslashgan shaklini ko‘ramiz. “oyni etak bilan yopib bo‘lmaydi” [36] jumlasi ham bizga …

3 / 16

shamolga “farrosh” nisbati berilishi ajablanarli holat: seni suygan kunlarim to‘kiladi xazonday. uni yig‘ib olmaydi farrosh shamol azonda. bizga tanish bo‘lgan ramziy ifoda kutilmagan tus olishi, an’anaviy tashbehlardan kechinib, yangi o‘xshatmalarni qo‘llash faxriyor lirikasiga xos xususiyat bo‘lib, bu bizga shoir uslubini eslatib turadi. she’rda turli tasvir vositalari, majoziy obrazlarni qo‘llash har bir ijodkorning tasavvur olamiga bog‘liq, albatta. shuning uchun ham she’riyatda tashbehlar turfa, qiyofalar o‘zgachadir. aleksandr genis “qalb fotografiyasi” nomli maqolasida quyidagi fikrlarni keltirgan: “she’rdagi har bir buyum bizni kerakli yo‘nalish sari sudraydiyu, lekin u yo‘l belgisi kabi muayyanlikka ega emas. yo‘l ko‘rsatar ekan, buyum o‘zining bitmas-tuganmas va bayon qilib bo‘lmaydigan hayoti bilan yashashdan to‘xtamaydi. ayni shu metafizik qoldiq shoirga dunyoning donoligini o‘zi tushunmaydigan bir tilda aytib berishiga imkon beradi ijodkor badiiy tilining yana bir o‘ziga xosligi shundaki, she’rlarida o‘z shevasiga oid so‘zlardan foydalanib, ularga qo‘shimcha izoh berib ketadi. quyida ana shunday shevaga oid so‘zlar bilan tanishamiz: “bahor kelar dalalarga to‘rkillab” …

4 / 16

a ta’sirchan chiqishi har qanday ijodkor o‘z tilini nafaqat adabiy tildagi, balki shevaga oid so‘zlar bilan ham boyitadi. chunki, sof adabiy tilda yozilgan asar sun’iylikka yuz tutib, o‘quvchini zeriktiradi. shuning uchun ham ijodkor o‘z badiiy tilini shevaga xos so‘zlar, shoirona topilmalar yordamida boyitiladi. “she’r – shoir ijodining mahsuli. shoir – jamiyatning bir parchasi, uning ijtimoiy, maishiy, madaniy hayot tarzidan ta’sirlanib yashagan inson. bas, shunday ekan, jamiyat hayotidagi u yoki bu darajadagi o‘zgarishlar shoir ijodida u yoki bu shakldagi janr va ifoda yo‘sinlarini paydo qiladi.”5 darhaqiqat, shoir o‘zi yashab turgan makon va zamondan ilhom oladi, o‘z davridagi ijtimoiy muammolarni ko‘tarib chiqadi va bu, albatta, ijodkorning badiiy tiliga ham o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. faxriyor ijodida ham bu holat o‘z ifodasini topgan. she’rlarda “ucell bilan beelinening arqog‘i bo‘sh to‘lqinlaridan” yoki “wifi yoki email bilan uzatay desam” kabi zamonaviy qatlam so‘zlaridan foydalanganligi shoirning zamon bilan hamnafas ekanligidan dolalat beradi. like, dislike, website, virtual to‘y kabi …

5 / 16

torda tilimizga o‘zga tillardan hozirgi kunda kirib kelayotgan zamonaviy so‘zlar uyg‘un holda qo‘llanilishi ijodkor mahoratini namoyon etadi. image6.png image7.png image8.png image9.png image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "faxriyor ijodida o’ziga xoslik"

презентация powerpoint faxriyor ijodida o’ziga xoslik adabiyot – so‘z orqali badiiy tasvirlash san’ati ekan, badiiy til dastavval, obrazlilik xususiyati bilan namoyon bo‘ladi, ya’ni hayotning jonli manzarasini yaratadi va ko‘rsatadi. “adabiy asarni yaxlit, jonli qiluvchi asosiy kuch – badiiy tildir. u shuning uchun ham badiiy asarning hamma hujayralarida yashaydi, shu hujayralarning tirikligini ta’minlaydi”.1 shunday ekan har bir ijodkor, ayniqsa, shoir so‘z tanlashda juda ehtiyotkor bo‘lishi kerak. chunki, so‘z ma’no nozikliklariga ega bo‘lib, shoir ifodalamoqchi bo‘lgan mazmundan ayricha bir ma’no bildirishi ham mumkin. faxriyor ijodi bilan yaqindan tanishish asnosida uning milliy ruh, milliy til masalasiga alohida e’tibor qaratishining guvohi bo‘lamiz. buni shoir ijodida imkon qadar o‘z...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "faxriyor ijodida o’ziga xoslik", click the Telegram button on the left.

Tags: faxriyor ijodida o’ziga xoslik PPTX 16 pages Free download Telegram