tibbiy kimyo

PPTX 23 pages 108.7 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 108.7 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

mavzu:tibbiy kimyoga kirish.kimyo va atrof muhit.biogen elementlar. mavzu:tibbiy kimyoga kirish.kimyo va atrof muhit.biogen elementlar. reja: 1.tibbiy kimyo haqida tushuncha. 2.kimyo va atrof muhit. 3.biogen elementlar haqida tushuncha. tibbiy kimyo fanining nomi (inglizchadan «medical chemistry») to`g`ridan-tog`ri dorivor moddalar kimyosi deb talqin qilinadi. hozirgi vaqtda u kimyo fanining sohasi sifatida biologik faol moddalarni izlab topish, ularni tarkibini isbotlash, sintezlash va organizmga ta`sir etish mexanizmini molekular darajada o`rganadi. tibbiy kimyo fanlararo ilm sohasi bo`lib, bioanorganik, biofizik, kolloid, bioorganik kimyo ,biokimyo, farmakologiya kabi fanlar asosida vujudga kelib, rivojlananib borayotgan fan hisoblanadi. tibbiy kimyo fani ikki boʻlimdan iborat: – bioanorganik kimyo; – bioorganik kimyo. bioanorganik kimyo fani kimyoning asosiy tushunchalari va asosiy qonunlari, atom va molekula tuzililishi, eritmalarning konsentratsiyasini ifodalash usullari, dispers sistemalar, eletrokimyo asoslari, kimyoviy termodinamika va kinetikani oʻrganadi. bioorganik kimyo fani tirik organizm tarkibiga kiruvchi moddalarning kimyoviy tarkibi va xususiyatlarini, organik birikmalarning tuzilishi va kimyoviy xossalarini, asosiy biopolimerlar – oqsillar, uglevodlar, nuklein kislotalar, …

2 / 23

dan ortiq elementlardan 80 dan ko’prog’i tirik organizmning hayot faoliyatida qatnashadi. masalan qonda bu elementlarning 30 dan ortig’i, suyaklarda ham 30 ga yaqin, sut va sut mahsulotlarida esa 20 dan ortiq elementlar borligi aniqlangan aniqlangan. biogen elementlar tirik organizmdagi hayotiy jarayonlarda bevosita ishtirok etuvchi yoki shu moddalar tarkibiga kiruvchi elementlar biologik faol elementlar yoki biogen elementlar deb ataladi. organizmdagi miqdori bo‘yicha biogen elementlar quyidagicha sinflanadi: makrobiogen elementlar — organizmdagi umumiy miqdori 1% va undan ortiq bo‘lgan elementlar. bularga o, c, h, n, ca, p misol bo‘ladi; oligobiogen elementlar — organizmdagi miqdorlari 0,01—1% ni tashkil etadigan elementlar. bunday elementlarga mg, fe, k, na, cl, s kiradi. odam organizmida davriy sistemadagi elementlardan 80 dan ortig‘i saqlangan bo’lib, ular faqatgina bajaradigan biologik xossalari, umumiy miqdori bilangina emas, balki turli a`zo va to‘qimalarda turlicha taqsimlanishi bilan ham farqlanadi. elementlarning turli a`zolarda o‘zaro farqli ravishda tarqalganligi ularning topografiyasi hisoblanadi. mikrobiogen elementlar — organizmdagi miqdori 0,01% …

3 / 23

i. 3-10 % li eritmasi esa gipertonik eritma sifatida yaralarni davolashda ishlatiladi. biogen elementlarning davriy jadvalda joylashgan o’rniga qarab s,p,d-turlarga bo’lib ko’rib chiqish maqsadga muvofiqdir. kaliy qonda, mushaklarda ma'lum miqdorda saqlanadi va mushaklarning qisqarishini boshqarishda ishtirok etadi. kaliyning yetishmovchiligi yurak faoliyati buzilishiga olib keladi. kalsiy birikmalari odam va hayvonlarning hamma a'zolarida uchraydi. sut va sut mahsulotlari, sabzovatlar o’z tarkibida ko’p miqdorda kalsiy saqlaydi. kalsiy yetishmovchiligi yurak faoliyatining buzilishiga, qon ivishi jarayoniga suyaklar va tishlar faoliyatiga salbiy ta'sir k o’rsatadi. bu xolat suyaklarning mo’rtlashishiga (osteoparoz) tishlarning chirishiga (kariyes) olib keladi. uning yetarli darajada o’zlashmasligi qondagi miqdori ortib ketishi (giperkalsinoz) ga olib keladi. d- elementlar. ularning birikmalarini tibbiyotdagi ahamiyati va qo’llanishi mn qon tarkibidagi qandning miqdorini kamaytiradi, bu esa diabet kasalligi bilan og’rigan bemorlarni xolatiga ijobiy ta'sir ko’rsatadi. kmno4 - kaliy permanganat tibbiyotda ko’p ishlatiladigan modda bo’lib, shifokorlar uni «margansovka» deb atashadi. shifokor adams mijozning nima bilan ovqatlanganiga qarab, o‘zining xizmat haqqini …

4 / 23

ning katta - kichikligiga qarab eritmalar chin (zarrachalari 1mmk dan kichik) v a kоllоid eritmalar ( zarra chalar 1 dan 100 mmk gacha) ga bo’ladi. bo'lajak shifokorlar o'z faoliyatlarida eritmalar bilan ish ko'rishlariga to'g'ri keladi. shuning uchun ham berilgan konsentratsiyali eritmalarni tayyorlashni, turli fizik-kimyoviy doimiyliklardan hisoblashlarda foydalanishni, konsentratsiyani ifodalash usullarini, shuningdek eritmaning ph qiymatini topish va undan amalda foydalanishni bilishlari zarur. eritmaning konsentratsiyasi deb, eritma yoki erituvchining aniq massa miqdorida yoki aniq hajmida erigan moddaning miqdoriga aytiladi. eritmalar konsentratsiyasi va ularni ifodalash usullari kimyoda quyidagi eritma konsentratsiyalari ishlatiladi: massa ulushi, hajm ulushi (koproq gazli eritmalar uchun ishlatiladi), mol ulushi, molyar konsentratsiya (molyarlik), molyar ekvivalent konsentratsiya(normallik), titr, molal konsentratsiya va boshqalar. massa ulushi — bu erigan modda massasining (m erigan modda) eritmaning umumiy massasi (meritma)ga bo'lgan nisbatidir. hajm ulushi φ - bu erigan modda hajmini eritmaning umumiy hajmiga bo'lgan nisbatidir. eritmaning yoki aralashmaning umumiy hajmi erigan modda va erituvchilar hajmining yig'indisiga …

5 / 23

latga (ya`ni uning erishiga) o`tishi uchun sarflangan enеrgiyaga, ikkinchi tarafdan erituvchi bilan eritilayotgan mоdda zarrachalarining o`zarо ta`sir ko`rsatishidan ajralib chiqadigan issiqligiga bоg`liq bo`ladi. eritishga sarflanadigan enеrgiyaning miqdоri (ya`ni mоddaning erish issiqligi) ajralib chiqadigan issiqligidan оrtiq bo`lsa, erish jarayoni endоtеrmik bo`ladi. aksincha, erish issiqligi kam, sоlvatatsiya(erigan va erituvchining zarralari orasidagi elektrostatik ta’sir ) issiqligi ko`p bo`lsa, erish jarayoni ekzоtеrmik bo`ladi. isiriq savolning javobi erishga harorat ta`siri. gazlarni suvda erishi odatda issiqlik chiqishi bilan borib, u ekzotermik jarayon hisoblanadi. shuning uchun harorat ko`tarilishi bilan gaz moddalarning suvdagi eruvchanligi kamayadi. kasalliklar hurujida, tana harorati kotarilishi qonda kislorod erishini kamaytiradi. kislota-asosli muvozanat.bufer eritma. kislota va asos eritmalarining ph(suvli eritmaning kislota yoki asoslik o’lchovidir) qiymati vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib qoladi. bunga asosiy sabab havodagi turli gazlarning kislota yoki asos eritmasiga yutilishi yoki idish devorlaridan ba’zi moddalarning erib eritmaga otishidir. masalan, havodagi co2 ning erishi tufayli naoh ph qiymatining o‘zgarishiga asosan quyidagi reaksiya sababchi bo‘ladi: naoh …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy kimyo"

mavzu:tibbiy kimyoga kirish.kimyo va atrof muhit.biogen elementlar. mavzu:tibbiy kimyoga kirish.kimyo va atrof muhit.biogen elementlar. reja: 1.tibbiy kimyo haqida tushuncha. 2.kimyo va atrof muhit. 3.biogen elementlar haqida tushuncha. tibbiy kimyo fanining nomi (inglizchadan «medical chemistry») to`g`ridan-tog`ri dorivor moddalar kimyosi deb talqin qilinadi. hozirgi vaqtda u kimyo fanining sohasi sifatida biologik faol moddalarni izlab topish, ularni tarkibini isbotlash, sintezlash va organizmga ta`sir etish mexanizmini molekular darajada o`rganadi. tibbiy kimyo fanlararo ilm sohasi bo`lib, bioanorganik, biofizik, kolloid, bioorganik kimyo ,biokimyo, farmakologiya kabi fanlar asosida vujudga kelib, rivojlananib borayotgan fan hisoblanadi. tibbiy kimyo fani ikki boʻlimdan iborat: – bioano...

This file contains 23 pages in PPTX format (108.7 KB). To download "tibbiy kimyo", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy kimyo PPTX 23 pages Free download Telegram