baliqlarning biyologiyasi

DOCX 33 стр. 612,5 КБ Бесплатная загрузка

33 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 612,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 33

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 33

mundarija: i. kirish. ii.asosiy qism: ii. 1. baliqlarning suv muhitidagi ba`zi hayot sharoiti. ii. 2. baliqlarning ekologiyalik gruhlari. ii. 3. baliqlarning oziqlanish uzgashliklari. ii. 4. baliqlarning migratsiyasi. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. i.kirish baliqlar (pisces) — umurtqalilar kenja tipining katta sinfi, juda keng tarqalgan. tuzilishi, hayot kechirishi va ekologik xususiyati suv muhitiga juda yaxshi moslangan. baliqlarning qadimgi ajdodlari lansetnikka oʻxshash sodda tuzilgan xordalilar boʻlgan. tarixiy rivojlanish davomida dastlabki xordalilardan juft suzgich qanotli hayvonlar paydo boʻlgan. ular yirtqich hayot kechirishgan. oʻlja axtarib faol hayot kechirishi natijasida ularning nerv sistemasi va sezgi organlari rivojlana borib yoʻl bilan baliqlar kelib chiqqan. baliqlar suvda yashovchi xordali hayvonlar. tanasi ikki yondan siqilgan, tangachalar bilan qoplangan, uchta toq, ikkita juft suzgichlari bor. jabra orqali nafas oladi. yuragi ikki kamerali, qon aylanish sistemasi bitta doiradan, nerv sistemasi bosh miya va orqa miyadan iborat. baliq sezgi organlari ko'z, quloq, burun, mo'ylov va yon chiziqlardan iborat. baliq uzoqni ko'rolmaydi. …

2 / 33

.) yoki suyakdan (suyakli b.) iborat. jagʻlari yaxshi rivojlangan. b. tanasini toʻlqinsimon bukib va yozib harakatlanadi. juft va toq suzgichlari harakatlanayotganda tanani boshqarish va muvozanatini saqlash vazifasini bajaradi. tanasi kichikroq yoki yapaloq shaklda boʻlgan b. juft suzgich qanotlarini eshkak kabi suvga urishi yoki toʻlqinsimon harakatlanishi tufayli suzadi. b.ning tanasini bukish xususiyati umurtqalar soniga va terisi sirtidagi tangachalar kattakichikligiga bogʻliq. ii.asosiy qism: ii. 1. baliqlarning suv muhitidagi ba`zi hayot sharoiti. baliqlarning suv muhitidagi ba`zi hayot sharoiti. suv yashash muhiti sifatida o`ziga xos sharoit yaratuvchi qator spetsifik xossalarga ega. baliqlarning hayot arenasi juda katta. er yuzi 520 mln km2 sathga ega bo`lib, shundan 361 mln km2, ya`ni 71% ni dengiz va okeanlar tashkil etadi. bundan tashqari, er sathining 2,5 mln km2 yoki 0,5% ni ichki havzalar egallaydi. yashash arenasining ulkanligi baliqlarning vertikal tarqalishi bilan ham belgilanadi. okeanning ma`lum bo`lgan maksimal chuqurligi 11000 m, 3000 m chuqurlikdagi okeanlar dengiz suvlari umumiy maydonining 51-58% …

3 / 33

tish, ma`lum darajada passiv, daryo oqimi yordamida bo`ladi. nihoyat, baliqlar harakatini ma`lum darajada belgilovchi oziq ob`ektlarining – planktonning harakati ham oqim yordamida paydo bo`ladi. suv temperaturasining o`zgarishi havo-er temperaturasining o`zgarishidan ancha kam. aksariyat hollarda baliqlar uchrashi mumkin bo`lgan temperaturaning yuqori darajasi +30 +400s dan past. ayniqsa, temperaturasining pastki chegarasi xarakterli bo`lib, u okeanlarning sho`r qismida ham -20s dan pastga tushmaydi. shunday qilib, baliqlar yashash muhiti temperaturasining real amplitudasi 35-450s ga teng. biroq shunday kichik temperatura tebranishlari ham baliqlar hayotida katta ahamiyatga ega. temperaturaning baliqlarga ta`siri bevosita yoki bilvosita suvning gazlarni eritish xususiyati orqali ham bo`lishi mumkin. ma`lumki, baliqlar poykilotermi hayvonlarga kiradi. ularning tana temperaturasi gomoyoterm hayvonlardagi singari ko`pmi-ozmi bir zaylda bo`lmasdan, bevosita tashqi muhit temperaturasiga bog`liq. suv temperaturasining baliqlarga bilvosita ta`sirini baliqlardagi gazlar almashinuvida ko`rish mumkin. ma`lumki, suvning gazlarin eritish, ayniqsa kislorodni eritish xususiyati uning temperaturasi va sho`rligiga teskari mutanosibdir. shu bilan bir qatorda suv temperaturasining ko`tarilishi orta boradi. shunga …

4 / 33

voq baliq (rutilus rutilus), olabug`a (perca fluviatilis), ersh (acerina cernua); oq shoboq suv havzalarining muzlashi baliqlar hayotida katta ahamiyatga ega. chunki muz qoplami suvning ostki qatlamlarini ma`lum darajada havoning sovuq temperaturasidan himoya qilib, suv tubigacha muzlashiga to`sqinliq (faqat ba`zi vaqtlarda sayoz joylar tubigacha muzlaydi). bu holat baliqlar qishda havo temperaturasi nihoyatda past bo`lgan oblastlarga ham tarqalishiga imkon beradi. muz qatlamining ijobiy ahamiyati anna shunda. muz qatlami baliqlar hayotida salbiy rol` ham o`ynaydi. u soyalob qo`yib, baliqlar oziqlanishida bevosita yoki bilvosita ahamiyatga ega bo`lgan organizmlar faoliyatini yo sekinlashtiradi yoki butunlay to`xtatadi. bu birinchi navbatda yashil suvo`tlarga va yuqori o`simliklarga tegishlidir. muz qatlami suvning havo kislorodi bilan to`yinishini keskin kamaytiradi. ko`p suv havzalarida qishda chirish jarayonlari natijasida suvda erigan kislorod to`liq sarf bo`ladi. bu vaqtda suv havzasida o`lat (zamor) deb ataluvchi holat paydo bo`ladi. masalan, ob` havzasida shunday holat kuzatilgan. bu daryolarin suv bilan ta`minlovchi botqoqliklar gumin kislotaga va temir (ii) oksidga …

5 / 33

ushlar exolokatsiya ahamiyatiga ega bo`lishi ham ehtimoldan xoli emas. baliqlarning qopqog'ining mavimsi-yashil rangga ega bo'lishining yana bir usuli kashf qilindi. ma'lum bo'lishicha, barcha oositlar urg'ochi pinagoralar tomonidan urug'lanmaydi. ulardan ba'zilari jinsiy bezlarda qoladi va rezorbsiya jarayonida mavimsi-yashil rangga ega bo'ladi. urug'lanishdan keyingi davrda pinagoras urg'ochilarining qon plazmasi yorqin yashil rangga ega bo'ladi. xuddi shunday ko'k-yashil pigment urg'ochilarning suyaklari va terisida ham uchraydi, ular tug'ilishdan keyin semirgandan keyin moslashuvchan qiymatga ega. qirg'oq zonasi dengiz o'tlari orasida dengiz. ba'zi tadqiqotchilarning fikriga ko'ra, melanoforlar uchun faqat nerv sonlari mos keladi va melanoforlarning ikki tomonlama innervatsiyasi bor: simpatik va parasempatik, ksantoforlar, eritroforlar va guanoforlarning innervatsiyasi yo'q. boshqa mualliflarning eksperimental ma'lumotlari asab regulyatsiyasi va eritroforlarni ko'rsatadi. pigment hujayralarining barcha turlari gumoral regulyatsiyaga bo'ysunadi. baliq rangining o'zgarishi ikki xil bo'ladi: hujayrada pigment to'planishi, sintezi yoki yo'q qilinishi va pigment tarkibini o'zgartirmasdan xromatoforning fiziologik holatining o'zgarishi natijasida. rangni o'zgartirishning birinchi usuliga misol sifatida ko'plab baliqlarda urug'lanishdan oldingi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 33 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "baliqlarning biyologiyasi"

mundarija: i. kirish. ii.asosiy qism: ii. 1. baliqlarning suv muhitidagi ba`zi hayot sharoiti. ii. 2. baliqlarning ekologiyalik gruhlari. ii. 3. baliqlarning oziqlanish uzgashliklari. ii. 4. baliqlarning migratsiyasi. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. i.kirish baliqlar (pisces) — umurtqalilar kenja tipining katta sinfi, juda keng tarqalgan. tuzilishi, hayot kechirishi va ekologik xususiyati suv muhitiga juda yaxshi moslangan. baliqlarning qadimgi ajdodlari lansetnikka oʻxshash sodda tuzilgan xordalilar boʻlgan. tarixiy rivojlanish davomida dastlabki xordalilardan juft suzgich qanotli hayvonlar paydo boʻlgan. ular yirtqich hayot kechirishgan. oʻlja axtarib faol hayot kechirishi natijasida ularning nerv sistemasi va sezgi organlari rivojlana borib yoʻl bilan baliqlar kelib chiqqan....

Этот файл содержит 33 стр. в формате DOCX (612,5 КБ). Чтобы скачать "baliqlarning biyologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: baliqlarning biyologiyasi DOCX 33 стр. Бесплатная загрузка Telegram