ekonometrik model va modellashtirish bosqichlari

PPTX 20 pages 1.1 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

ekonometrik model tushunchasi, turlari va undagi o’zgaruvchilar ekonometrik model va modellashtirish bosqichlari ma’ruzachi:”raqamli iqtisodiyot”kafedrasi o’qituvchisi n.eshqobilova reja: 1. iqtisodiyotda modellashtirish asoslari 2. iqtisodiyotda modellarning tasnifi 3. iqtisodiyotda modellashtirish bosqichlari model-bu model — bu shunday moddiy yoki xayolan tasavvur qilinadigan ob’ektki, qaysiki tadqiqot jarayonida haqiqiy ob’ektning o‘rnini shunday bosadiki, uni bevosita o‘rganish haqiqiy ob’ekt haqida yangi bilimlar beradi. modellarni qurishda tadqiq qilinayotgan hodisani belgilovchi muhim omillar aniqlanadi va qo‘yilgan masalani yechish uchun muhim bo‘lmagan qismlar chiqarib tashlanadi. bir tomondan, modellar oson o‘rganiladigan bo‘lishi kerak, shuning uchun ular juda murakkab bo‘lmasligi kerak — binobarin, ular albatta faqat soddalashtirilgan nusxalar bo‘ladi. biroq, ikkinchi tomondan, modellarni o‘rganishdan olingan xulosalarni haqiqiy ob’ektlarga ham qo‘llash lozim, demak, model o‘rganilayotgan haqiqiy ob’ektning muhim tomonlarini aks ettirishi kerak. modellashtirish modellashtirish deganda modellarni qurish, o‘rganish va qo‘llash jarayoni tushuniladi. modellashtirish jarayoni quyidagi uch elementni o‘z ichiga oladi: 1.sub’ekt (tadqiqotchi); 2.tadqiqot ob’ekti; 3.o‘rganuvchi sub’ekt bilan o‘rganilayotgan ob’ektning munosabatlarini vositalovchi model. …

2 / 20

arni tahlil qilish yoki boshqarish maqsadida ularning matematik tasvirlanishi, ya’ni iqtisodiy masalaning matematik yozuvi. iqtisodiy ob’ektning matematik modeli — bu uning funksiyalar, tenglamalar, tengsizliklar, mantiqiy munosabatlar, grafiklar majmuasi ko‘rinishidagi aks ettirilishi. bunday aks ettirish o‘rganilayotgan ob’ekt elementlarining munosabatlari to‘plamini model elementlarining shunga o‘xshash munosabatlariga birlashtiradi. iqtisodiy-matematik modelllarni amaliyotda qo‘llash usullari iqtisodiy-matematik usullar deb ataladi. iqtisodiy-matematik usullar (imu) iqtisodiyotni o‘rganish uchun birlashtirilgan iqtisodiy va matematik fanlarning uyushmasidir. bu tushuncha fanga xx asrning 60- yillarida akademik v.s.nemchinov tomonidan kiritilgan bo‘lib imu iqtisodiyot, matematika va kibernetikaning tutashishida hosil bo‘lgan. moddiy modellar asosan o‘rganilayotgan ob’ekt va jarayonni geometrik, fizik, dinamik yoki funksional tavsiflarini ifodalaydi. masalan, ob’ektning kichiklashtirilgan maketi (masalan, litsey, kollej, universitet) va turli xil fizik, ximik va boshqa xildagi maketlar bunga misol bo‘la oladi. bu modellar yordamida turli xil texnologik jarayonlarni optimal boshqarish, ularni joylashtirish va foydalanish yo‘llari o‘rganiladi. umuman olganda, moddiy modellar tajribaviy xarakterga ega bo‘lib, texnika fanlarida keng qo‘llaniladi. ammo moddiy …

3 / 20

majmuidan iborat. o‘z navbatida, belgili abstrakt modellar matematik va logik tillar shaklidagi matematik logik modellarni ifodalaydi. matematik modellashtirish turli xil tabiatli, ammo bir xil matematik bog‘lanishlarni ifodalaydigan voqea va jarayonlarga asoslangan tadqiqot usulidir. hozirgi paytda matematik modellashtirish iqtisodiy tadqiqotlarda, amaliy rejalashtirishda va boshqarishda yetakchi o‘rin egallib, kompyuterlashtirish bilan chambarchas bog‘langan. ekonometrik modellar ekonometrik model turlari ekonometrik modellarning turli toifadagi bir biridan modellashtirish obyekti mazmuni va matematik ko’rinishi jihatdan farqli qiladigan xillari ekonometrik modellashtirish bosqichlari birinchi bosqich – spetsifikatsiyalash - iqtisodiy muammoni qo’yilishi – asosiy omillar guruhi tanlanadi, iqtisodiy ma’lumot to’planadi, asosiy omil va ta’sir etuvchi omillar guruhi belgilanadi; korrelyatsion tahlil usuli yordamida ekonometrik modelda qatnashadigan omillar aniqlanadi. iqtisodiy jarayon har tomonlama nazariy, sifat jihatdan tahlil qilinadi va uning parametrlari, ichki va tashqi informatsion aloqalar, ishlab chiqarish resurslari, rejalashtirish davri kabi ko’rsatkichlar aniqlanadi ikkinchi bosqich – identifikatsiya qilish. bu bosqichda izlanayotgan noma’lum o’zgaruvchilar qaysi, qanday maqsadni ko’zda tutadi, natija nimalarga olib …

4 / 20

h – tuzilgan va baholangan ekonometrik model yordamida asosiy iqtisodiy ko’rsatkichlar prognoz davriga hisoblanadi. e’tiboringiz uchun raxmat image1.png image2.png image3.png image4.jpg image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 20

ekonometrik model va modellashtirish bosqichlari - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrik model va modellashtirish bosqichlari"

ekonometrik model tushunchasi, turlari va undagi o’zgaruvchilar ekonometrik model va modellashtirish bosqichlari ma’ruzachi:”raqamli iqtisodiyot”kafedrasi o’qituvchisi n.eshqobilova reja: 1. iqtisodiyotda modellashtirish asoslari 2. iqtisodiyotda modellarning tasnifi 3. iqtisodiyotda modellashtirish bosqichlari model-bu model — bu shunday moddiy yoki xayolan tasavvur qilinadigan ob’ektki, qaysiki tadqiqot jarayonida haqiqiy ob’ektning o‘rnini shunday bosadiki, uni bevosita o‘rganish haqiqiy ob’ekt haqida yangi bilimlar beradi. modellarni qurishda tadqiq qilinayotgan hodisani belgilovchi muhim omillar aniqlanadi va qo‘yilgan masalani yechish uchun muhim bo‘lmagan qismlar chiqarib tashlanadi. bir tomondan, modellar oson o‘rganiladigan bo‘lishi kerak, shuning uchun ular juda murakkab bo‘lmasl...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "ekonometrik model va modellashtirish bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrik model va modellasht… PPTX 20 pages Free download Telegram