ustrushonaning arxaik davri tarixi (ilk temir davri)

PPTX 14 pages 1.3 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

презентация powerpoint 4-mavzu: ustrushonaning arxaik davri tarixi (ilk temir davri) (2 soat). reja: 1. ustrushonaning dastlabki o’troq dehqonchilik madaniyati 2. nurtepa, xontepa, sog‘anoqtepa i, ii, yodgorliklari, kiropol, gaza, baga, kurkat, sabat, shavkat va xovost (misolida) manzilgoxlari. 3. ustrushonaning arxaik davri tarixini o’rganilishi masalalari va tarixiy geografiyasi. ustrushona hududida soʼnggi bronza va ilk temir davriga kelib oʼzida shahar belgilarini mujassam qiluvchi yirik manzilgohlar barpo etila boshlanadi. bu o‘lkaning milodiy eradan avvalgi viii-vii, vi-iv asrlar davri ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy tarixiga doir to‘g‘ridan-to‘g‘ri malumotlar deyarli yo‘q. lekin aynan ushbu davrlarda ham g‘arbdan sug‘d, sharqdagi farg‘ona, shimoldan choch-iloq mamlakatlari, janubiy turkiston tizma tog‘lari bilan chegaralangan, o‘z davri yirik tarixiy madaniy o‘lka hisoblangan “ qadimgi ustrushona” da oddiy, sodda turar-joylardan tortib, atrofi mudofaa inshootlari bilan o‘rab olingan dastlabki qala-qo‘rg‘onlar, keyinchalik, ilk shaharmonand makonlar va undan so‘ng mumtoz, qo‘xna shahar maskanlarida uzluksiz hayot faoliyati davom etganligi arxeologik tadqiqotlar orqali o‘z tasdig‘ini topgan. shunday qo‘hna aholi manzillaridan biri, …

2 / 14

qoʼrgʼontepa) ham yoyila boshlagan. hududda joylashgan arxeologik yodgorliklarda (nurtepa, xontepa, qaliyatepa va boshqalar) aniqlangan meʼmoriy inshootlar: yertoʼla, yarim yertoʼla va yer usti inshootlari ham soʼnggi bronza, ilk temir davrlarida bu yerda koʼchmanchi aholining oʼtroqlashuv jarayoni boshlanganligidan dalolat beradi. аrxeolog olimlarning xulosalariga koʼra, nurtepa qalʼasi axolisi eramizdan avvalgi 1 ming yillik boshlaridanoq dexqonchilik bilan shugʼullanib, oʼtroqlashgan edi. qalʼa qurilishi esa eramizdan avvalgi i ming yillik oʼrtalariga toʼgʼri keladi. bu jarayonni n.negmatov miloddan avvalgi vii asr deb koʼrsatadi. nurtepa shahar yodgorligi, xovotagtepadan janubda, soyning chap qirgʼogʼida joylashgan. yodgorlikda hayot ilk temir davridan miloddan avvalgi soʼnggi asrlarga qadar davom etgan. miloddan avvalgi vi-v asrlarda shahar sifatida shakillanadi. nurtepa shahar xarobasini oʼrganish natijasida, bu yerda istiqomat qilgan axoli yuksak darajada taraqqietgan madaniyat yaratganligi isbotlangan. nurtepa yodgorligining umumiy maydoni 18 ga.ni tashkil qiladi. shaharning tashqi mudofaa inshootlari qurilishida eni 4,25 m, balandligi 1,2-1,5 m boʼlgan tabiiy tepalikdan foydalanilgan. tepalikning ichkari tomonida 2,1 metr enlikda paxsa …

3 / 14

d madaniyatlari taʼsirida boʼlgan boʼlsa, ikkinchi tomondan yuqoridagi madaniyatlar ham nurtepa madaniyatining ayrim koʼrinishlarini oʼzlarida aks ettiradi. ushbu madaniyatga mansub aholi uy-joylarni toʼgʼri toʼrtburchak va kvadrat formadagi xom gʼisht va paxsadan qurishgan. shu bilan birga yarim yertoʼlasimon uylar xam boʼlgan . uy hayvonlari suyaklari, tosh ѐrgʼuchoq, keli va uning soplarning uchrashi ularda chorvachilik va dehqonchilikning rivojlanganligidan dalolat beradi. sopol buyumlar charxda ѐki qoʼlda yasalgan. qurol-yaroqlar ichida bronzadan yasalgan oʼq-yoylar keng tarqalgan. sunʼiy sugʼorishga asoslangan dehqonchilikning rivoji, temirchilikning yuksalishi, kulolchilikda charxning keng qoʼllanilishi va viloyat aholisining qoʼshni oʼlkalar bilan savdo-sotiq munosabatlarining taraqqiy etishi viloyat hududidagi qadimgi ѐdgorliklarning iqtisodiy yuksalishga olib keladi. «qadimiy ustrushona» hududi arxeologik yodgorliklari, geografik joylashuvi o‘rniga qarab, shimoliy-sharqiy va janubiy-g‘arbiy iqtisodiy zonalarga ajratiladi. bu yodgorliklarning asosiy qismi, yirik suv manbalari atrofida to‘plangan bir necha guruhlardan iborat. qadimgi ustrushonada ilk temir davriga oid ettita harbiy qal’a istehkomi qayd etilgan. bu aholi makonlari ahamoniylar istibdodi davrida ushbu saltanatni shimoliy sarhadlarini …

4 / 14

qir ustida joylashgan, umumiy maydoni 6ga bo‘lgan mug‘tepa o‘rnida joylashgan, deb e’tirof etilayotgan kurukada - kiropol haqida aynan yuqorida zikr etilgan manbalar xabar beradi. bu ma’lumotlarga ko‘ra, shahar uncha baland bo‘lmagan devor (tuproqqo‘rg‘on) bilan o‘rab olingan. shahriston ham alohida mudofaa devoriga ega bo‘lgan. arxeologiya manbalari bo‘yicha mug‘tepada hayot milodiy eradan oldingi v asrda boshlangan. ustrushona va farg‘ona sarhadlaridagi sirdaryo qirg‘og‘ida, hozirgi xo‘jand shahri hududida milodiy eradan oldin vi-v asrlarda asos solingan yana bir aholi makoni aniqlangan. bu erdagi mudofaa istehkomlari, devorlar, me’moriy inshootlar qoldiqlari arxeologik nuqtai nazardan o‘rganilgan. 2. shimoliy ustrushonada keyingi yillarda ochilgan arxaik davrlarga oid xontepa va sag‘anaqtepa i,ii tabiiy-geografik jihatdan vohaning qadimgi yodgorliklari tizimini to‘ldiradi va qurilish hamda faoliyat ko‘rsatish davriy sanasi bo‘yicha (mil. er. avv. vi - v asrlar) tarixiy uzviylikni ta’minlaydi. hozirgi paytda yuqorida qayd etilgan qadimgi ustrushona aholi punktlarining barchasi ma’lum arxeologiya yodgorliklari bilan bog‘langan. bular hovatog‘dagi nurtepa, kurkatdagi shirin, o‘ratepadagi mug‘tepa, xo‘janddagi aholi …

5 / 14

g‘anaqtepa, sag‘anaqtepa-1) joylashgan hududda o‘ziga xos «nurtepa madaniyati» yoyilgan. eng qadimgi va qadimgi davr moddiy madaniyatini kuzatish maqsadida, nisbatan ancha katta oraliqni o‘z ichiga olgan bu davrni (mil. er. avv. vii - mil. iv asrlar), shartli ravishda bir necha davrlarga ajratib (mil. er. avv. vii – iv, mil. er. avv. iv – mil. i, mil. i – iv asrlar), ko‘rib chiqish maqsadga muvoffiqdir. « bugungi kunga kelib hududning eng qadimiy davriga (mil. er. avv. vii – er. avv. iv) oid 8 ta yodgorlik aniqlangan. (qarang: 1-6, 8, 16 yodgorliklar). eng qadimgi davr yodgorliklarining barchasini nurtepa madaniyati o‘zida mujassam etadi. nurtepa madaniyati “qadimiy ustrushona” hududining moddiy va ma’naviy madaniyati, uning aloqalarini o‘rganishdagi boshlang‘ich nuqtadir. ayni vaqtda bu yodgorliklar hududning siyosiy tarixi, xususan, aleksandr makedonskiy va uning davomchilarining yaksart bo‘yiga chiqish yo‘nalishlari haqida ham ma’lumotlar beradi. shuningdek, qadimiy ustrushonaliklarning eng qadimiy davr ma’naviy hayotidagi ba’zi tushunchalar, jumladan, zardushtiylik dinining bu erga kirib …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ustrushonaning arxaik davri tarixi (ilk temir davri)"

презентация powerpoint 4-mavzu: ustrushonaning arxaik davri tarixi (ilk temir davri) (2 soat). reja: 1. ustrushonaning dastlabki o’troq dehqonchilik madaniyati 2. nurtepa, xontepa, sog‘anoqtepa i, ii, yodgorliklari, kiropol, gaza, baga, kurkat, sabat, shavkat va xovost (misolida) manzilgoxlari. 3. ustrushonaning arxaik davri tarixini o’rganilishi masalalari va tarixiy geografiyasi. ustrushona hududida soʼnggi bronza va ilk temir davriga kelib oʼzida shahar belgilarini mujassam qiluvchi yirik manzilgohlar barpo etila boshlanadi. bu o‘lkaning milodiy eradan avvalgi viii-vii, vi-iv asrlar davri ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy tarixiga doir to‘g‘ridan-to‘g‘ri malumotlar deyarli yo‘q. lekin aynan ushbu davrlarda ham g‘arbdan sug‘d, sharqdagi farg‘ona, shimoldan choch-iloq mamlakatlari, janubiy turk...

This file contains 14 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "ustrushonaning arxaik davri tarixi (ilk temir davri)", click the Telegram button on the left.

Tags: ustrushonaning arxaik davri tar… PPTX 14 pages Free download Telegram