institutsional iqtisodiyot fanining paydo bo‘lishi, predmeti va rivojlanishi

PPTX 28 pages 22.7 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.7 MB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

mavzu: “institutsional iqtisodiyot” fanining paydo bo‘lishi, predmeti va rivojlanishi. 1 2 reja: 1.neoinstitutsional nazariyaning asosiy yo‘nalishlari 2.institutsional iqtisodiyotning rivojlanish xususiyatlari va yo‘llari institutsional iqtisodiyot – bu iqtisodiy nazariya va xo‘jalik amaliyotini institutsional o‘zgarishlarning o‘zaro bog‘liqligida o‘rganuvchi zamonaviy iqtisodiy fikrlarning ilmiy yo‘nalishlaridan biridir. “ •yuqori pog‘onadagi menejerlar. •o‘rta pog‘onadagi menejerlar. •quyi pog‘onadagi menejerlar. boshqaruv pog‘onasiga qarab menejerlar ham uch toifaga bo‘linadi. . ish uslubi bu boshqaruv jarayonida kelib chiqadigan muammolarni hal qilish usullari, yo‘llari majmuasidir. boshqaruv uslubi bu boshqaruv funktsiyalarini samarali bajarish masqadida biror bir organning yoki rahbarning bo‘ysinuvchilarga aniq va nisbatan barqaror ta’sir ko‘rsatish usuli va yo‘llari majmuasidir. masalan: •mamlakat boshqaruv organlarining ish uslubi; •vazirlik, qo‘mita, hokimiyatlarning ish uslubi; •sud, prokuraturalarning ish uslubi; •korxona, tsexlarning ish uslubi; •ayrim rahbarlarning ish uslubi va hokozolar. 1 raqamlashtirish. yangi asosiy texnologiyalarni joriy etish va jarayonlarni raqamlashtirish orqali, ko'p vaqt talab qiladigan va og'ir jarayonlarni, ayniqsa byurokratik jarayonlarni yaxshilash mumkin. simulyatsiya, monitoring va bashorat …

2 / 28

– texnik va ijtimoiy (manaviy, siyosiy va b.) oliy qadriyat ayirboshlashga asoslangan qadriyat boylikni yaratish qobiliyati boylik rivojlantirish manbai mehnat taqsimoti ichki bozorning tashqi ustuvorligi, yakka bo‘lishga intilish f.list qarashlarining klassik maktab bilan qiyosiy tavsifi ishlab chiqarish faoliyati jismoniy mehnat jismoniy va aqliy mehnat iqtisodiy rivojlanish moddiy boylik hajmini oshirish miqdori jarayoni iqtisodiy rivojlanishni sifat jihatdan talqin etish, shu jumladan davlatchilik, ahloq, madaniyat, san’at, insonlar ijodiy qobriliyatlarning rivojlanishi siyosat fritrederstvo (erkinlik) proteksionizm ronald kouz «firma tabiati» (1937), «ijtimoiy xarajatlar muammosi» (1960) kabi maqolalarida birinchi bor neoinstitut- sionalizmning tadqiqot dasturini shakllantirgan edi. 11 mulkchilik huquqlari nazariyasi (r.kouz, r.pozner, s.peyovich) va optimal shartnoma nazariyasi (j.stiglis, y.maknil)ning tadqiqot dasturi ana shunday. bu yerda mulkchilik huquqlarining o‘rnatilishi va samarali himoyalanishi uchun mas'ul bo‘lgan davlat nazariyasi, ijtimoiy tanlov nazariyasi (j.b'yukenen, g.tallok), shuningdek, ijtimoiy tanlov nazariyasidan hosil bo‘lgan konstitusiyaviy iqtisodiyot (v.vanberg) ajralib turadi. 12 transaksiya xarajatlari nazariyasi (r.kouz, o.uil'yamson) uchun markaziy bo‘lgan ushbu atama zamirida bitimlarni …

3 / 28

tt,uilyam petti,david rikardo,jan batist seyning iqtisodiy ruknda ishlari ularni bevosita bu oqimni yaralishiga olib kelgan. bu iqtisodchilarning fikricha xalq boyligining manbasi va mamlakat iqtisodiyotini rivojlanishi oʻzaro mahsulot ishlab chiqarish, raqobat faoliyatini kengaytirishi asosida yaratiladi deya xisoblashgan va oʻzlarining amaliy ishlarida buni yaqqol isbotlab berishgan. maks veber (1864-1920). asosiy ishlari: «kapitalizmning protestant etikasi va ruhi» (1905), «qonuniy boshqaruvning uchta sof xili». ilmiy qarashlarning qisqacha tavsifi va tahlili. • davlatni boshqarishning uchta «ideal» xilini ajratdi: • ratsional-legal – qonun bilan rasmiylashtirilgan rasional huquqda; • an'anaviy – tarixan yuzaga kelgan normalarda; • xarizmatik – yetakchi shaxsining sodiqligida, uning noyob qobiliyatlariga ishonishda. 16 birinchi bosqich – xx asrning 20-30-yillari. mazkur bosqich vakillari iqtisodiy fanga «institutlar» tushunchasini kiritdi. ularning fikricha, insonning xatti-harakatiga davlat, korporatsiyalar, kasaba uyushmalari, huquq, odob-ahloq, oila instituti kabi institutsional tuzilmalar ta'sir ko‘rsatadi. 17 veblenning fikriga ko‘ra, jamiyat rivojlanishining asosini jamoa psixologiyasi tashkil qiladi. 18 u.mitchellning fikriga ko‘ra, bozor iqtisodiyoti beqaror. bunda ish …

4 / 28

ilingan “ijtimoiy himoyalanganlik to‘g‘risidagi dalolatnoma”da bayon etilgan pensiya ta'minti asoslarini ishlab chiqdi. 20 j.m.klark davlat tomonidan inqirozga qarshi tadbirlarning amalga oshirilishini, xususan “korxonalar va aholi bandligini oshirish maqsadida samarali barqaror talab”ni shakllantirishga yo‘naltirilgan davlat xarajatlarining oshirilishini yoqlab chiqdi. klark kapitalizm transformasiyasining muhim xususiyati sifatida «davlatning iqtisodiy funksiyalaridagi inqilob»ni ilgari surdi, buning natijasida u umumiy farovonlik manfaatlari yo‘lida xo‘jalik tashkilotchisi rolini bajara boshladi. klarkning fikriga ko‘ra, bunga texnik va iqtisodiy taraqqiyot natijalarining jamiyatdagi barcha sinflar o‘rtasida teng taqsimlanishida namoyon bo‘ladigan «foydalar diffuziyasi» yordam berdi. 21 22 ikkinchi bosqich – xx asrning 50-70-yillari. mazkur bosqich vakili – djon kennet gelbreyt (1908-2006). asosiy ishi: «yangi industrial jamiyat», 1967 23 institutsionallashtirish – individlar o‘rtasidagi munosabatlarda jamiyat a’zolarining katta qismi tomonidan foydalaniladigan muayyan qoidalar yoki normalarni mustahkamlash. institutsional vakuum – bu ilgarigi xo‘jalik tizimini boshqarish mexanizmining tugatilishi va yangi mexanizmning mavjud emasligi tufayli institutsional tizimda eng kam transaksiya xarajatlariga ega bitimlarning amalga oshirilishini qo‘llab-quvvatlashga qodir …

5 / 28

h (yetishtirish) bilan bog‘liq texnologiya. 25 institutsional tuzoq – o‘zini o‘zi qo‘llab-quvvatlovchi xususiyatga ega bo‘lgan samarasiz barqaror norma (samarasiz institut). iqtisodiy resurslar – ishlab chiqarishda foydalaniladigan omillar yoki ishlab chiqarish omillari. iqtisodiy o‘sish – ishlab chiqarishda foydalaniladigan resurslar miqdorini oshirish yoki texnologiyani takomillashtirish orqali jamiyatning ishlab chiqarish imkoniyatlarini kengaytirish. ishlab chiqarish omillari – cheklangan bo‘lib, ularga mehnat (labour), kapital (capital), materiallar (xom ashyo, butlovchi qismlar, elektr energiyasi, gaz, suv va hokazo), yer (land). institutsional nuqtai nazardan, davlatning asosiy funksiyalaridan biri – bu mulkchilik huquqini himoya qilishdir. xususiy mulk – iqtisodiy raqobatni harakatga keltiruvchi asosiy kuch hisoblanadi. shu nuqtai nazardan xususiy mulk huquqini himoya qilish va shartnomalar bajarilishiga davlat kafolatining institutsional mexanizmlarini takomillashtirish zarur. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 100 75 50 25 0 institutsionalizmning tadqiqot markazida institutlar – insonlar tomonidan barpo etiladigan va o‘zaro hamkorlikni tarkiblovchi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy me'yor va qoidalar turadi. e’tiboringiz …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "institutsional iqtisodiyot fanining paydo bo‘lishi, predmeti va rivojlanishi"

mavzu: “institutsional iqtisodiyot” fanining paydo bo‘lishi, predmeti va rivojlanishi. 1 2 reja: 1.neoinstitutsional nazariyaning asosiy yo‘nalishlari 2.institutsional iqtisodiyotning rivojlanish xususiyatlari va yo‘llari institutsional iqtisodiyot – bu iqtisodiy nazariya va xo‘jalik amaliyotini institutsional o‘zgarishlarning o‘zaro bog‘liqligida o‘rganuvchi zamonaviy iqtisodiy fikrlarning ilmiy yo‘nalishlaridan biridir. “ •yuqori pog‘onadagi menejerlar. •o‘rta pog‘onadagi menejerlar. •quyi pog‘onadagi menejerlar. boshqaruv pog‘onasiga qarab menejerlar ham uch toifaga bo‘linadi. . ish uslubi bu boshqaruv jarayonida kelib chiqadigan muammolarni hal qilish usullari, yo‘llari majmuasidir. boshqaruv uslubi bu boshqaruv funktsiyalarini samarali bajarish masqadida biror bir organning yoki rahba...

This file contains 28 pages in PPTX format (22.7 MB). To download "institutsional iqtisodiyot fanining paydo bo‘lishi, predmeti va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: institutsional iqtisodiyot fani… PPTX 28 pages Free download Telegram