zamonaviy kompyuterlar va ularning arxitekturasi

PPTX 44 pages 23.4 MB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.4 MB

File type PPTX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

1-mavzu. shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari, dasturlar va apparat ta’minoti,dasturiy ta’minot 2-mavzu: zamonaviy kompyuterlar va ularning arxitekturasi reja: kompyuter avlodlari va ularning klassifikasiyasi. kompyuter arxitekturasi va strukturasi. kompyuterning asosiy bloklari. ehm avlodlari 1982 yilda ushbu avlod ehmlarini ishlab chiqarish dasturi yaponiyada qabul qilingan edi. unga ko‘ra 1991 yilda sun‘iy tafakkur masalalarini yechish imkonini beradigan prinsipial jihatdan yangi kompyuterlar ishlab chiqilishi ko‘zda tutilgan edi. prolog dasturlash tili asosida va kompyuterlarning yangi konstruksiyalari yordamida sun‘iy tafakkur yo‘nalishining asosiy masalalari bo‘lgan bilimlarni saqlash va qayta ishlash masalalari hal qilinishi kerak edi. qisqacha qilib aytganda beshinchi avlod ehmlari uchun dasturlar yaratish shart emas edi. ularga tabiiy tilda masala qo‘yilishi tushuntirilsa, masala bo‘yicha yechim olish muammo bo‘lmasligi kerak edi. ehmlarning beshinchi avlodi – kelajak ehmlaridir. bunday ehm larning element bazasi katta integral sxemalar emas, balki sun‘iy tafakkur elementlari xizmat qiladi. хotira sig`imini va tezkorlikni oshirishda optoelektronika va bioprotsessorlar muvaffaqiyatlaridan foydalaniladi. ehmlarning beshinchi avlodida avvalgi …

2 / 44

urilmalarini ajratish mumkin: nomerlangan yacheykalardan iborat tezkor xotira; boshqarish qurilmasi va arifmetik – logik qurilmalardan iborat protsessor; kiritish qurilmasi; chiqarish qurilmasi. ushbu qurilmalar axborot uzatuvchi aloqa kanallari yordamida bir-birlari bilan birlashtirilgan. kompyuterning asosiy qurilmalari va ularning o‘zaro bog`lanishi sxemada tasvirlangan. quyuq strelkalar yordamida axborot haraktlanishi, oddiy strelkalar yordamida boshqaruvchi signallar uzatilishi tasvirlangan. хotiraning vazifalari: boshqa qurilmalardan axborotni qabul qilish; axborotni saqlash; boshqa qurilmalar so‘roviga ko‘ra axborotni uzatish. protsessor vazifalari: berilgan dastur buyruqlari bo‘yicha arifmetik va logik (mantiqiy) amallarni bajarish asosida ma‘lumotlarni qayta ishlash; kompyuter qurilmalari ishini dastur asosida boshqarish. protsessorning buyruqlar bajaruvchi qismi arifmetik-logik qurilma (alq), qurilmalar ishini boshqaruvchi qismi boshqarish qurilmasi (bq) deyiladi. odatda ushbu ikki qurilma shartli ravishda bir-biridan ajratilgan, biroq konstruktiv jihatdan ular yaxlit bitta qurilmadir. protsessor tarkibida xotiraning satr ixtisoslashtirilgan qo‘shimcha yacheykalari – registrlar mavjud. registr son yoki buyruqni qisqa vaqt saqlash uchun ishlatiladi. 2. kompyuter arxitekturasi va strukturasi kompyuter arxitekturasi deb kompyuterning foydalanuvchi uchun dasturlash …

3 / 44

tafsilotini chuqurroq berish mumkin. quyidagi arxitekturalar eng ko‘p tarqalganlari klassik arxitektura (fon neyman arxitekturasi) — ma‘lumotlar oqimini o‘zidan o‘tkazadigan bitta arifmetik-logik qurilma (alq) va buyruqlar oqimini o‘zidan o‘tkazuvchi bitta boshqarish qurilmasi (bk). bu bir protsessorli kompyuterdir. bunday arxitekturaga umumiy shinali shaxsiy kompyuter ham kiradi. unda barcha funksional bog‘lanishlar tizimli magistral nomini olgan umumiy shina orqali tashkil etiladi. jismonan magistral ko‘p simli liniyani tashkil etib, unga boshqa sxemalar maxsus tirqishlar orqali ulanishlari mumkin. magistral simlari to‘plami adresslar shinasi, ma‘lumotlar shinasi va boshkarish shinasiga ajraladi. periferiya qurilmalari (printer va shu kabilar) maxsus kontrollerlar – periferiya qurilmalarini boshqaruvchi qurilmalar yordamida ulanadilar. kontroller — periferiya qurilmalari yoki aloqa kanallarini markaziy protsessor bilan bog‘lovchi qurilmadir. ko‘p protsessorli arxitektura kompyuterda bir necha protsessorning mavjudligi ko‘plab ma‘lumotlar va buyruqlar oqimini parallel ravishda tashkil etish imkonini yaratadi. shunday qilib, parallel ravishda bir necha masalani yechish mumkin. yoki bir masalani bir necha parallel bajariluvchi oqimlarga bo‘lib, qisqa vaqt ichida …

4 / 44

nali kasr sonlarni suzuvchi vergulli rejimda tasvirlab, ular ustida arifmetik amallarni 5-15 barobar katta tezlikda bajaradi. pentium va undan yuqori versiyali protsessorli kompyuterlarda matematik soprotsessor asosiy protsessor tarkibidan o‘rin olgan. uni alohida asosiy plataga o‘rnatishga hojat qolmagan xotira – axborotni doimiy yoki vaqtinchali saqlash qurilmasi. хotirani quyidagi turlarga ajratish mumkin: operativ xotira – tezkor xotira, ram (random access memory). uning vazifasi dasturlar, ma‘lumotlar, qayta ishlangan va hosil qilingan oraliq natija ma‘lumotlarini saqlashdan iborat. kompyuterni kuchlanish manbaidan uzib qo‘yilsa yoki operatsion tizim qayta yuklanganida, tezkor xotiradagi saqlanayotgan ma‘lumotlar o‘chib ketadi. demak, bunday ma‘lumotlarni o‘chirilmasligi uchun ularni qattiq diskka vaqti-vaqti bilan yozib, saqlash kerak. хotira sig‘ imi megabayt (mb) va gigabaytlarda (gb) o‘lchanadi. kesh-xotira – operativ xotira bilan protsessor o‘rtasida mutanosiblikni ta‘minlovchi, ya‘ni, bufer vazifasin o‘tovchi, kompyuter unumdorligini oshirish imkonini beruvchi xotira. doimiy xotira – qurilmalar ishini nazorat qilish, kompyuter konfiguratsiya parametrlarini (setup) sozlash uchun dasturlarni, ya‘ni mikrodasturlarni doimiy ravishda saqlovchi qurilma. …

5 / 44

incha yarim doimiy xotira ham deb atashadi. chipset – tizimli plata arxitekturasi joylashtirilgan juda kata mikrosxemalar to‘plami. slotlar (shinalar) – kontroller va adapterlarni o‘ rnatish uchun ishlatiladi. bu boshqa mikrosxemalar joylashtirilgan yordamchi integral mikrosxemadir. ular kompyuterning ichki tuzilishini shakllantirish uchun maxsus ishlab chiqilgan; ba'zi ishlab chiquvchilar uni arxitekturasining ajralmas qismi sifatida joylashtiradilar. ular anakartda joylashgan va chaqirilgan chipset anakart, masalan, kengaytirilgan kartalar, usb port, xotira, sichqoncha bilan aloqa o'rnatganimiz kabi, ushbu plataning boshqa tarkibiy qismlari bilan aloqaning bir qismidir. klaviatura, boshqa qurilmalar qatorida. bugungi kunda chipsetlar to'g'ridan-to'g'ri birlashtirilgan va ikkitagacha integral mikrosxemalar kiritilgan. biroq, ular protsessor va mikroprotsessordan biroz kattaroqdir. shu tarzda, chipset anakartning xususiyatlarini yaxshilashga yordam beradi. xuddi shu tarzda, u protsessorda amalga oshiriladigan barcha harakatlarni boshqarishga yordam beradi, bu esa ishda ko'proq samaradorlikni keltirib chiqaradi. axborotlarni jamlovchi va saqlovchi qurilmalar – ma‘lumotlarni kiritish va chiqarish hamda saqlash uchun ishlatiladilar. axborotni diska yozish va diskdan o‘qish usuliga ko‘ra axborotlarni …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zamonaviy kompyuterlar va ularning arxitekturasi"

1-mavzu. shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari, dasturlar va apparat ta’minoti,dasturiy ta’minot 2-mavzu: zamonaviy kompyuterlar va ularning arxitekturasi reja: kompyuter avlodlari va ularning klassifikasiyasi. kompyuter arxitekturasi va strukturasi. kompyuterning asosiy bloklari. ehm avlodlari 1982 yilda ushbu avlod ehmlarini ishlab chiqarish dasturi yaponiyada qabul qilingan edi. unga ko‘ra 1991 yilda sun‘iy tafakkur masalalarini yechish imkonini beradigan prinsipial jihatdan yangi kompyuterlar ishlab chiqilishi ko‘zda tutilgan edi. prolog dasturlash tili asosida va kompyuterlarning yangi konstruksiyalari yordamida sun‘iy tafakkur yo‘nalishining asosiy masalalari bo‘lgan bilimlarni saqlash va qayta ishlash masalalari hal qilinishi kerak edi. qisqacha qilib aytganda beshinch...

This file contains 44 pages in PPTX format (23.4 MB). To download "zamonaviy kompyuterlar va ularning arxitekturasi", click the Telegram button on the left.

Tags: zamonaviy kompyuterlar va ularn… PPTX 44 pages Free download Telegram