термодинамиканинг биринчи конуни

DOC 237,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1403963029_49754.doc ; 2 1 2 1 - = ò l l d l a q × = м к кг ккал a × × = , 427 1 l q = о пот кин u u u u + + = m u u = å = = + × × × + + = n i i n u u u u u 1 2 1 ò ò - = - = d ) ( ) ( 1 , 1 , 1 2 , 2 , 2 2 1 t p t p u u u j j ò = = - 0 1 2 u d u u ò = ) ( t u t d u d c = j t d c du j = j pfs rs l = = j j j j j d = - = - = p p l ва …

шундай шаклики, у жисмларнинг бевосита ўзаро контаклашиши (иссиқлик ўтказувчанлик, конвекция), ёки энергияни нур ҳолида узатиш билан ифодаланади. энергия узатишнинг бу шакли иссиқлик узатиш деб, узатилган энергия миқдори эса иссиқлик миқдори деб аталади. бинобарин, иссиқлик миқдори ҳам энергия бирликларида ўлчаниши лозим. шунинг учун си да иссиқлик миқдори жоуль (ж) ҳисобида ўлчанади. ихтиёрий иссиқлик миқдори q(ж), солиштирма иссиқлик миқдори q (ж/кг) билан белгиланади. жисм олган иссиқлик миқдорини мусбат, жисм берган иссиқлик миқдорини эса манфий деб аташ қабул қилинган. иш энергия узатишнинг бошқача механизмидан иборат, яъни иш доимо жисмлар ёки жисм қисмларининг макроскопик силжишлари билан боғлиқ. механикавий иш бажарилган ҳолда жисмнинг ҳажми албатта ўзгаради. бу усул энергиянинг иш шаклида узатилиши, процессда узатилган энергия миқдори эса иш деб аталади. жисмнинг иш шаклида қабул қилган энергия миқдори жисмнинг сарфланган иши дейилади. жисмнинг сарфланган иши манфий, бажарган иши мусбат деб қабул қилинган. ихтиёрий миқдордаги иш шаклида узатилган энергия l,(ж), солиштирма иш миқдори l (ж) билан белгиланади. …

нга тенг миқдорига айланади. яъни, изоляцияланган ҳар қандай система ичидаги энергия миқдори ўзгармасдан сақланиб туради. энергиянинг сақланиши ва айланиши қонунининг умумий таърифи м. в ломоносов томонидан xviii асрнинг биринчи ярмида берилган. р. майер 1842 йилда тажрибалар натижасида сарфланган иш l ва ҳосил қилинган иссиқлик миқдори q орасида тўғри пропорционаллик борлигини аниқлади: (2) бу ерда: а-ишнинг иссиқлик эквиваленти бўлиб, у иссиқлик ҳосил қилиш усули, иш тури, жисм температураси ва хоказоларга қарамасдан доимо бир хил қийматга эга: агар иш ва иссиқлик бир хил бирликларда ўлчанса, у ҳолда эквивалент а бирга тенг бўлиб (2. 2) қуйидаги кўринишга келади: (3) шундай қилиб, ҳосил қилинган иссиқлик миқдорининг сарфланган иш миқдорига эквивалентлиги кўрсатилди; иссиқлик сарфлаш ҳисобига иш бажарилганда ҳам бу муносабат тўғри бўлади. ички энергия жисм ички энергияси - жисм молекулаларининг хаотик ҳаракати кинетик энергиялари, молекулаларининг ўзаро таъсирлашиши потенциал энергиялари, молекулаларни ташкил этувчи атомларнинг тебранма ҳаракат энергиялари, молекулалар таркибидаги атомларнинг боғланиши энергиялари ва атом ядроларининг энергиялари …

, яъни изохорик процесс амалга оширилаётган бўлса, у ҳолда қуйидагига эга бўламиз: ёки ( 9) агар реал газга келсак, ички энергияси температурагагина эмас, балки ҳажмига ҳам боғлиқ бўлади. ишнинг аналитик ифодаси термодинамикавий система бажарган механикавий ишни ҳисоблаб топиш учун цилиндрда поршень остидаги 1 кг газдан иборат системани кўриб чиқамиз. унинг ҳолати p1 , 1, t1 параметрлар билан аниқланади, бу диаграммада (2.1-расм) нуқта 1 га тўғри келади. системага иссиқлик келтирилганда газ иссиқлик таъсирида ўзгармас босимда кенгайиб, поршенга r куч билан босим бериб уни ўнг томонга s масофага силжитади, бунда газ иш бажаради. поршенга газ томонидан таъсир этувчи куч миқдорий жиҳатдан r=pf га тенг, бунда р - газнинг босими; f - поршеннинг юзи. механикадан маълумки, иш кучнинг йўлга кўпайтмасига тенг: лекин поршень юзаси f нинг s га кўпайтмаси цилиндрнинг порщень бошланғич ва охирги ҳолатлари орасидаги ҳажмидир: (10) демак солиштирма иш l p - диаграммада (1-расм) процесс 1-2 остидаги юзага, яъни 1-2-3-4-1 ёпиқ …

а оширилаётганлигига ҳам боғлиқ. 2.3-расмда тасвирланган p - диаграммадан кўриниб турибдики, кенгайиш процесси қайси йўлдан боришига қараб интеграл нинг катталиги турлича бўлади. p 1 a б в 2 4 3 1-а-2 процессда газнинг кенгайиш иши 1-а-2-3-4-1 юза билан, 1-б-2 процессда 1-б-2-3-4-1юза билан, 1-в-2 процессда эса 1-в-2-3-4-1 юза билан тасвирланади. демак кенгайиш иши процесснинг функциясидир. +айтар ва кайтмас процесслар термодинамикавий процесс термодинамикавий системанинг узлуксиз ўзгариб турадиган ҳолатлари тўпламидан иборат. тўғри ва тескари йўналишларда содир бўлиши натижасида термодинамикавий система дастлабки ҳолатига қайтадиган процесслар қайтар процесслар деб аталади. тўғри ва тескари процессларнинг биргаликда содир бўлиши натижасида атрофдаги муҳитда хеч қандай ўзгариш бўлмайди. тўғри ва тескари йўналишларда ўтказилганда система дастлабки ҳолатига қайтмайдиган процесслар қайтмас процесс деб аталади. амалиётдан маълумки ўз-ўзидан содир бўладиган барча табиий процесслар қайтмас бўлади. масалан, ишқаланиш билан содир бўладиган процессларда ишқаланишни енгишга сарфланадиган иш ишқаланишда ажралиб чиқадиган иссиқликка айланади, бу иссиқлик эса қайтиб келмайди. амалда энг кўп учрайдиган қайтмас процесслардан бири …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"термодинамиканинг биринчи конуни" haqida

1403963029_49754.doc ; 2 1 2 1 - = ò l l d l a q × = м к кг ккал a × × = , 427 1 l q = о пот кин u u u u + + = m u u = å = = + × × × + + = n i i n u u u u u 1 2 1 ò ò - = - = d ) ( ) ( 1 , 1 , 1 2 , 2 , 2 2 1 t p t p u u u j j ò = = - 0 1 2 u d u u ò = ) ( t u t d u d …

DOC format, 237,5 KB. "термодинамиканинг биринчи конуни"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: термодинамиканинг биринчи конуни DOC Bepul yuklash Telegram