boshlang`ich sinf o’quvchilarida. tabiiy fanlarga doir tasavvur va tushunchalarini shakllantirishning metodik asoslari

PPTX 20 pages 125.9 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 125.9 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

1-mavzu. boshlang`ich sinf o’quvchilarida tabiatshunoslikka doir tasavvur va tushunchalarini shakllantirishning metodik asoslari 1-mavzu. boshlang`ich sinf o’quvchilarida . tabiiy fanlarga doir tasavvur va tushunchalarini shakllantirishning metodik asoslari r e j a : 1. o’quv jarayonida tabiatshunoslik tushunchalarini shakllantirish. 2. umumiy tushunchalarni shakllantirishda tabiat vositalarining roli. 3. tabiiy fanlar tushunchalaming klassifikatsiyasi. 4. . tabiiy fanlar darslarida yakka tushunchalarni shakllantirish. 5. o’quv jarayonida mantiqiy tafakkur va nutqni rivojlantirish tayanch iboralar: “idrok”, “tasavvur”, “tushuncha”, “yakka tushunchalar”, “umumiy tushunchalar”, “yig’ma tushunchalar”, “mantiqiy tafakkur”, “nutq”, “analiz”, “sintez”. boshlang’ich sinflarda tabiat to’g’risidagi bilimlar tarkibiga jonsiz tabiat jismlari hodisalar o’simlik va hayvonlar odam tanasining tuzilishi salomatlikni muhofaza qilish yilning har xil fasllarida qishloq xo’jalik mehnati to’g’risidagi tasavvur oddiy geografik tasavvur hamda tushunchalar o’quv jarayonida tabiatshunoslik tushunchalarini shakllantirish. boshlang’ich sinflarda tabiat to’g’risidagi bilimlar tarkibiga jonsiz tabiat jismlari va hodisalari, o’simlik va hayvonlar, odam tanasining tuzilishi va salomatlikni muhofaza qilish, yilning har xil fasllarida qishloq xo’jalik mehnati to’g’risidagi tasavvur va …

2 / 20

chi rahbarligida atrof olam bilan maqsadga yo’nalgan holda: tanishib boradilar ? atrof olam bilan dastlabki tanishish ularning sezgi organlarining qabul qilishiga asoslanadi. ? olamni bilib olishning birinchi bosqichi bolalarning barcha yangilarni qarab chiqishga, iloji bo’lsa ushlab ko’rishga qaratilgan tug’ma intilishdir. ? shunga ko’ra dastlabki tasavvurlar va tushunchalarni shakllantirishda o’quvchiga o’rganish ob‘ekti bilan bevosita muloqotda bo’lish imkoniyatini berishi kerak. ekskursiyalarda, kuzatishlar vaqtida o’quvchilar kundalik hayotning narsalarini qabul qilib, ulardagi o’xshashlik va tafovut belgilarini topadilar. ularda “oddiy tushunchalar” shakllanadi. (fikrga ega bo’lish - nimanidir tasdiqlash yoki rad etish demakdir. fikrlash jarayonida bolalarda aniq fikrlar vujudga keladi. fikr bevosita qabul qilish va tasavvurlar asosida shakllanadi. masalan, “daraxt ildizi, tana (poya), barglar, gullar va mevalardan iboratdir” degan fikr daraxtlarni kuzatish, ularning xususiyatlarini aniqlash va tahlil qilish, o’simlikning atalgan qismlarini taqqoslash, tegishli xulosa chiqarishga asoslangan. 2. umumiy tushunchalarni shakllantirishda tabiat vositalarining roli. ekskursiyalarda, kuzatishlar vaqtida o’quvchilar kundalik hayotning narsalarini qabul qilib, ulardagi o’xshashlik va tafovut …

3 / 20

fikrlash faoliyati jarayonida bolalarda atrof olam to’g’risida tushunchalar shakllanadi. tushunchani ochib beriladigan fikrlar yig’indisi uning mazmunini tashkil qiladi. tabiat jismlari yoki ob‘ektlarining birortasi to’g’risida bolalar qanchalik ko’proq fikr aytsalar, tushunchalar mazmun jihatidan boyroq bo’ladi. bu fikrlarda ifodalangan belgilar qanchalik muhim bo’lsa, shunchalik tushuncha mazmun jihatidan chuqur bo’ladi. 3. tabiiy fanlar tushunchalaming klassifikatsiyasi. tabiatshunoslikni o’rganishda bolalar oladigan tushunchalar geografik (umumiy, alohida va yig’ma) va biologik (tur va avlod) tushunchalariga bo’linadi. tabiatshunoslikda bolalar toshkent, sirdaryo, tyanshan tog’lari kabi yagona tushunchalar; tog’lar, daryolar, shaharlar kabi umumiy tushunchalar; archa, qarag’ay, terak, na‘matak, jasmin, kulrang quyon, oq quyon kabi tur tushunchalari; daraxt, buta, quyonlar va boshqa avlod tushunchalari bilan uchrashadilar. tabiatshunoslikni o’qitish jarayonida geografik tushunchalarni biologik tushunchalar bilan bog’lanishiga e‘tibor bermoq zarur. tabiatshunoslik tushunchalarini shakllantirish va ularni kichik yoshli maktab o’quvchilari tomonidan o’zlashtirilishining xususiyatlari. tabiatshunoslik tushunchalari - bu umumiy muhim belgilari bilan birlashtirilgan ob‘ektlar, hodisalar, jismlarning butun guruhi to’g’risidagi umumlashgan bilimlardir. chunonchi, “o’simliklar” tushunchasiga barcha …

4 / 20

’risida tushuncha hosil qilish uchun esa aniq bilimlar va ularni tizimlashtirish bo’yicha fikrlash kerak bo’ladi. tasavvurlar va tushunchalar qabul qilish va tasavvurlar ayrim narsalarning qiyofasidir. tushunchalar esa butun narsalar sinfiga taalluqli umumlashgan mazmunni aks ettiradi. masalan, “barg” tushunchasi daraxt, buta, o’t o’simliklari o’sadigan hamma barglarga taalluqlidir. tasavvurlar tushunchalarning sezgili asosi hisoblanadi, biroq tasavvurlar bilan tushunchalar o’rtasida keskin chegara yo’q. tasavvurlar mazmunning boyib borishi va ularda narsalarning muhim xossalarini tobora ko’npoq aks ettirib borishi bilan umumlashadi va tushunchalarga aylanadi. ayni vaqtda tushuncha o’z-o’zidan vujudga kelmaydi. u yoki bu narsa yoki tabiat ob‘ektlari to’g’risida tasavvurlarning bo’lishi hali ular to’g’risida tushunchadan dalolat bermaydi. tushuncha ko’pgina ayrim hodisalarning muhim belgilarini umumlashgani sifatida hosil bo’ladi. umumiy tushunchalarni shakllantirishda o’qituvchi: ob‘ektlarni maqsadga yo’nalgan holda qabul qilib olinishini tashkil qilishi; tabiat jismlari va hodisalari to’g’risidagi har bir yangi tushunchani tahlil qilishi va barcha narsalarda, ilgari o’zlashtirilganlarda takrorlanadigan muhim belgilarni ajratishi; ikkinchi darajali uncha muhim bo’lmagan barcha belgilarni …

5 / 20

’qituvchi bolalarga shu o’simliklarning qismlarga (ildiz, poya, barg va gulga) ajratish, keyin esa har bir qismning vazifasini aniqlashni, ya‘ni tahlil qilishni taklif qiladi. shundan keyin bolalar narsaning qismlarini fikran bir butunga birlashtirishi, ya‘ni sintez uslubidan foydalanish kerak. tahlil va sintez - fikrlashning eng muhim uslubidir, uning yordamida tushunchalar shakllantiriladi. darslarda xilma-xil metodik uslublarni qo’llash, amaliy ish, tajribalar va ko’rgazmali qurollardan foydalanish yangi tushunchalarni ongli o’zlashtirilishini oshiradi. o’tkazilgan amaliy ish va tajribalardan kelib chiqqan, puxta o’ylangan savollardan foydalaniladigan suhbatlar ularni mustahkamlashga yordam beradi. shakllantirilgan tushunchalarni bolalar amalda qo’llana olishlari kerak masalan, bolalar daryolar to’g’risidagi tushunchalarni o’zlashtirib, uning yordamida xaritadan topishlari, o’simliklarning ko’payishi to’g’risidagi tushunchani olib, undan tirik tabiat burchagida yoki maktaboldi maydonchasida qo’llanishlari kerak, ob-havoni kuzatib, o’quvchilar kuzatishlar kundaligida qayd qilishga, taqqoslash va xulosalar chiqarishga (yanvar, fevralda sovuq, martda esa iliqroq) o’rganishlari kerak. tushunchalarni shakllantirishda shuni nazarda tutish kerakki, tushuncha ayrim elementlarda tarkib topadi. chunonchi, “tepalik” tushunchasi quyidagi elementlardan: cho’qqisi, tagi, …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang`ich sinf o’quvchilarida. tabiiy fanlarga doir tasavvur va tushunchalarini shakllantirishning metodik asoslari"

1-mavzu. boshlang`ich sinf o’quvchilarida tabiatshunoslikka doir tasavvur va tushunchalarini shakllantirishning metodik asoslari 1-mavzu. boshlang`ich sinf o’quvchilarida . tabiiy fanlarga doir tasavvur va tushunchalarini shakllantirishning metodik asoslari r e j a : 1. o’quv jarayonida tabiatshunoslik tushunchalarini shakllantirish. 2. umumiy tushunchalarni shakllantirishda tabiat vositalarining roli. 3. tabiiy fanlar tushunchalaming klassifikatsiyasi. 4. . tabiiy fanlar darslarida yakka tushunchalarni shakllantirish. 5. o’quv jarayonida mantiqiy tafakkur va nutqni rivojlantirish tayanch iboralar: “idrok”, “tasavvur”, “tushuncha”, “yakka tushunchalar”, “umumiy tushunchalar”, “yig’ma tushunchalar”, “mantiqiy tafakkur”, “nutq”, “analiz”, “sintez”. boshlang’ich sinflarda tabiat to’g’risidagi...

This file contains 20 pages in PPTX format (125.9 KB). To download "boshlang`ich sinf o’quvchilarida. tabiiy fanlarga doir tasavvur va tushunchalarini shakllantirishning metodik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang`ich sinf o’quvchilarid… PPTX 20 pages Free download Telegram