badiiy o’qish asoslari fanining maqsad va vazifalari

PPTX 32 pages 873.7 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 873.7 KB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

mavzu: badiiy o’qish asoslari fanining maqsad va vazifalari reja: 1. badiiy o’qish san’atining shakllanishida xalq og‘zaki ijodining roli. 2. mutolaa madaniyati va badiiy nutq san’atini egallashning asosiy vositalari. 3. badiiy o`qish va nutq madaniyati fanining maqsad va vazifasi. 4. badiiy o`qish va nutq madaniyatining amaliy ahamiyati. mavzu: badiiy o’qish asoslari fanining maqsad va vazifalari reja: 1. badiiy o’qish san’atining shakllanishida xalq og‘zaki ijodining roli. 2. mutolaa madaniyati va badiiy nutq san’atini egallashning asosiy vositalari. 3. badiiy o`qish va nutq madaniyati fanining maqsad va vazifasi. 4. badiiy o`qish va nutq madaniyatining amaliy ahamiyati. badiiy adabiyotning yuzaga kelish tarixi qanchalik qadimiy bo‘lsa, ifodali o‘qish tarixi ham shu qadar uzoq zamonlarga borib taqaladi. mazmundor va ifodali nutq hamma davrlarda ham kishilarni o‘ziga jalb etib ijtimoiy hayotda alohida o‘rin egallab kelgan. ifodali o‘qish, avvalo, xalq san’atidir. chunki badiiy adabiyot dastavval xalq og‘zaki ijodi shaklida paydo bo‘lgan. xalq yaratgan asarlarning keng tarqalishida esa og'zaki ijrochilik …

2 / 32

si sifatida maydonga kelgan jamiki adabiyot namunalarini xalq san’atkorlari (qo‘shiqchi, roviy, qissaxon, baxshi) shunchaki jo‘n, badiiy tasvir vositalarisiz, xilma-xil ovoz tovlanishlarisiz, shukuhsiz bir tarzda ijro etganlarida edi, ehtimol bu asarlar uzoq saqlanib qolmagan bo‘lur edi. ifodali o‘qish san’ati o‘tmish zamonlarda og`zaki ijodda qanday ahamiyat kasb etgan bo‘lsa, yozma adabiyotda ham shu qadar muhim o‘rin tutadi. zero, badiiy adabiyotning estetik ta’sir kuchi ifodali o‘qish jarayonida yanada yorqinroq namoyon bo‘ladi. ifodali o‘qish, ayniqsa, asarning g‘oyaviy mazmunini chuqur tushunishda, badiiy xususiyatlarini aniqlashda katta ahamiyatga ega. badiiy asarlarni ifodali o‘qish inson ongi va hissiyotiga ta’sir etib, axloqiy-estetik tuyg‘ularini shakllantirishga, ma’naviy olamini boyitishga xizmat qiladi. to‘g‘ri, g‘oyaviy-badiiy jihatdan mukammal yaratilgan har qanday asar og‘zaki ifodali nutqsiz, ovoz chiqarmasdan mustaqil o‘qilganda ham o‘zining axloqiy-estetik jihatdan ta’sir kuchini yo‘qotmaydi, insonni tarbiyalash vazifasi kamayib qolmaydi. lekin ifodali o‘qish jarayonidagi maftunkor ohang, xilma-xil ovoz tovlanishlari, jozibador intonatsiya kabi vositalar badiiy asarning emotsional ta’sir kuchini yanada oshiradi, eshituvchiga beqiyos zavq-shavq …

3 / 32

n taniladi, axloqi bilan maqtaladi. binobarin, yosh avlodning shaxs sifatida kamol topishida muhim rol o‘ynovchi muallimning ravon va ifodali nutqi, go‘zal axloqi beqiyos ibrat namunasi bo‘lib xizmat qiladi. ajdodlarlarimiz so‘z san’atining, ayniqsa, og‘zaki ijrochilik san’atining inson ruhiga ko‘rsatadigan ta’siriga qadim zamonlardan boshlab katta e’tibor bilan qaraganlar. shuning uchun ham, o‘rta asrlarda 1. adabiy talaffuz normalarini o ‘rgatuvchi 2. jonli nutq asoslarini o‘rgatuvchi 3. ilmiy va adabiy bahsni o‘rgatuvchi kabi fanlar o‘qitilgan. “ilmi tajvid” “ilmi kalom” “ilmi munozara” natijada maxsus bilim olgan har bir savodli kishi ayni paytda ifodali o‘qish asoslarini egallagan so‘z ustasi ham bo’lib yetishgan. shu boisdan ham, o‘tmishda badiiy so‘z ijrochiligining dostonxonlik, qissaxonlik, g‘azalxonlik kabi turlari keng tarqalgan. o‘qimishli kishilar tomonidan o‘tkazilgan she’rxonlik anjumanlarida so‘z san’atining yuksak namunalari og‘zaki ijro - ifodali o‘qish vositasida chuqur tahlil qilingan. ifodali gapirish yoxud ifodali o‘qish shunchaki o‘z-o‘zidan shakllanib qoladigan oson jarayon emas. buning uchun, dastaval, insonning o‘zida tug‘ma iqtidor, qobiliyat bo’lishi …

4 / 32

niyat hech bir istisnosiz tilning barcha sathlarida mavjud. tilning tovush qurilishi, so‘z xazinasi, morfologik shakllari, sintaktik birliklari, intonatsiya, uslub kabilarning har biri nutq ifodaliligining bitmas tuganmas manbalaridir. nutq tuzuvchi bu manbalarning mohiyati, tabiati va ularni unumli ishga solish usullaridan yetarli xabardor bo‘lsa, nutqning ifodalilik sifatini ta’minlashga qiynalmaydi”. darhaqiqat, ifodali nutq vositalarini puxta o‘zlashtirish, o‘zbek tilining o‘ziga xos xususiyatlarini chuqur o‘rganish orqaligina, ifodali o‘qishda ma’lum natijalarga erishish mumkin. xo‘sh, ifodali nutqni o‘rganish uchun nimalarga e’tibor berish kerak? ifodali o‘qish o‘zi nima? sodda qilib aytganda, “ifodali o‘qish adabiy asarni tushunarli va ta’sirchan o‘qish demakdir. bu o‘qish san’ati yod olingan matnni ifodali o‘qishni ham o‘z ichiga oladi. ifodali o‘qishda fikrlarni yanada silliq, aniq, go‘zal shaklda talqin etish uchun emotsional vositalardan unumli foydalaniladi. ifodali o‘qishning badiiy emotsional bo‘lishi uchun o‘quvchi-ijrochi asar mazmuni, g‘oyaviy-badiiy jihatlari haqida tasavvurga ega bo‘lishi lozim”. ifodali o‘qishning o‘ziga xos xususiyati shundaki, u insonda tuyg‘u va kayfiyatlar hosil qiladi, aniqrog‘i, voqelikning …

5 / 32

atini egallashga yaqindan yordam beradi. adabiyot hayotni in’ikos ettirar ekan, u insonning o‘zini o‘ziga ko‘rsatuvchi ulkan ko‘zgu vazifasini ham bajaradi. o‘sha ko‘zgu orqali har bir kishi o‘zining yaxshi va yomon tomonlarini ko‘radi, qusur va kamchiliklardan forig‘ bo‘lishga, ruhan tozarishga intiladi. forig‘lanish yoxud ruhan tozalanish buyuk faylasuf aristotel talqiniga ko‘ra, san’atning o‘z oldiga qo‘ygan bosh maqsadidir. san’at, xususan, adabiyot insonni ziddiyatlar asosiga qurilgan, hayot atalmish mo‘jizaning nima ekanligini anglashga o‘rgatadi, yovuzlikka nafrat, ezgulikka muhabbat tuyg‘ularini uyg‘otadi va, shu tariqa, inson ma’naviy olamini go‘zallashtiradi. mana shu vazifalarni ado etishda ifodali o‘qish san’ati badiiy adabiyotning eng yaqin ko‘makchisi hisoblanadi. zero, badiiy asardagi nafosat va go‘zallikni chuqur his qilish va shu orqali axloqiy-estetik tuyg‘ularni shakllantirish badiiy o’qish asoslari fanining asosiy vazifasidir. adabiyotning barcha tur va janrlaridagi badiiy asarlar badiiy o’qish asoslari fanining o‘rganish ob’ekti bo‘lib xizmat qiladi. ifodali o‘qish deganda, faqat lirik turga mansub asarlargina emas, balki epik va dramatik turdagi asarlarni o‘qish ham …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "badiiy o’qish asoslari fanining maqsad va vazifalari"

mavzu: badiiy o’qish asoslari fanining maqsad va vazifalari reja: 1. badiiy o’qish san’atining shakllanishida xalq og‘zaki ijodining roli. 2. mutolaa madaniyati va badiiy nutq san’atini egallashning asosiy vositalari. 3. badiiy o`qish va nutq madaniyati fanining maqsad va vazifasi. 4. badiiy o`qish va nutq madaniyatining amaliy ahamiyati. mavzu: badiiy o’qish asoslari fanining maqsad va vazifalari reja: 1. badiiy o’qish san’atining shakllanishida xalq og‘zaki ijodining roli. 2. mutolaa madaniyati va badiiy nutq san’atini egallashning asosiy vositalari. 3. badiiy o`qish va nutq madaniyati fanining maqsad va vazifasi. 4. badiiy o`qish va nutq madaniyatining amaliy ahamiyati. badiiy adabiyotning yuzaga kelish tarixi qanchalik qadimiy bo‘lsa, ifodali o‘qish tarixi ham shu qadar uzoq zamonlarga...

This file contains 32 pages in PPTX format (873.7 KB). To download "badiiy o’qish asoslari fanining maqsad va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiy o’qish asoslari fanining… PPTX 32 pages Free download Telegram