organizmda energiya almashinuvi

DOCX 31 стр. 73,9 КБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 73,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

organizmda energiya almashinuvi mundarija: i.kirish. ii.asosiy qism: ii. 1. energiya almashinuvi. ii. 2. energiya sarfini tekshirish usullari. ii. 3.asosiy almashinuv. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. i.kirish organizmda barcha fiziologik funktsiyalarining bajarilishida, jismoniy ish qilishda energiya sarflanib turadi. yurak, buyrak va muskullar ichiga bir sutkada sarflangan energiya 100 l suvni qaynatishga yetishi mumkin. shuning uchun organizm hayotini saqlab qolishi uchun sarf bo`lgan energiya o`rnini to`ldirib turish kerak, bu oziq moddalar hisobiga bo`ladi. organizmda bioximiyaviy parchalanish yo`li bilan ovqat tarkibidagi potentsial energiya ximiyaviy, issiqlik, mexanik va boshqa energiyalarga aylanishi mumkin. qabul qilingan energiya bilan sarf bo`lgan energiya orasidagi bog`liqlik energetik balans deyiladi. ovqat moddalarning parchalanishidan ajralgan energiyaning 67% i bevosita biologik ish bajarish uchun sarflansa, qolgan 33% i tana temperaturasini bir me`yorda ushlab turish uchun sarflanadi. bu sohada bir necha usullar mavjud bo`lib, eng ko`p tarqalgani vositasiz va vositali kolometriyadir. vositasiz kolometriya sarflangan energiyaning issiqlik ifodasidir. birinchi kolorimetr 1893 yilda v.v.pashutin laboratoriyasida …

2 / 31

ki organlar ishini taminlash uchun sarflanadi. odam anatomiyasi - odam organizmi, organlarning tuzilishi, shakli va joylashish o'rnini o'rganadi. "anatomiya" so'zi yunoncha "anatoma"– kesaman,yorib ko'raman degan ma'nolarni anglatadi. kesish va yorish odam organizmining tuzilishini o’rganadigan usullaridan hisoblanadi. hozirgi anatomiya organlar tuzilishini murdani yorib tekshirishdan tashqari odam tirikligida ham rentgenogrfiya, rentgenoskopiya, ultra tovush (uzi) kabi usullari bilan ham o’rganadi. organizim va organlarning hayotiy funksiyalari (vazifalar) ni o'rganadigan fan fiziologiya deb ataladi. "fiziologiya" yunoncha (fizis)- "physis"- tabiat va "logos"- logos fan demakdir. fiziologiya anatomiya, gistologiya ,embriologiya, biologiya, ximiya va biologiya, fizika singari fanlar bilan chambarchas bog’liqdir va hujayralararo moddadan o'zini membranasi orqali ajralib turadi. sitoplazmada muayyan vazifani bajaradigan organoidlar bo'ladi. bularga mitoxondriylar, ribosomalar hujayra markazi va boshqalar kiradi. hujayra tarkibida oqsillar,yog'lar, uglevodlar, nuklein kislotaalar suv va anorganik tuzlar bo'ladi. hujayralarda asosan ikki xil nuklein kislota: yadroda dezoksiribonuklein kislola (dnk), yadro va sitoplazmada ribonuklein kislota (rnk) uchraydi. hujayraning yadrosi shar yoki oval shaklida bo'lib, …

3 / 31

ydi bunda yadro kattalashib, 2 ga bo'linadi. yadroning mikrostrukturasida o'zgarish bo'lmaydi, keyin sitoplazma bo'linib 2 ta yangi hujayra hosil bo'ladi. odam organizmida 4 xil to'qimalar bor: 1. epiteliy to'qimasi. bu to'qima har xil shakldagi hujayralardan tashkil topgan. epiteliy to'qimasi terida (himoya vazifasi), nafas yo'llarida (havoni tozalaydi) ichakda (surish vazifasi), bezlarda (sekret ishlab chiqaradi) uchraydi. 2. biriktiruvchi to'qima. hujayra va hujayralararo moddadan tuzilgan. biriktiruvchi to'qima uch xil: tolali, tayanch va oziqlantiruvchi bo'ladi.tolali biriktiruvchi to'qima hujayralari fagositoz ya'ni bakteriya va yod moddalarni uziga qamrab olib hazm qilib yo'qotish xususiyatiga ega. tayanch biriktiruvchi to'qimaga tog’ay va suyak to'qimasi kiradi. oziqlantiruvchi biriktiruvchi to'qimaga qon va limfa kiradi. 3.muskul to'qimasi qisqarish xususiyatiga ega bo'lib u asosan ikkiga: silliq muskul to'qimasi va kondalang targ’il muskul to'qimasiga bo'linadi. silliq muskul to'qimasi deyarli hamma ichki organlarninig (til va diafragmadan tashqari) devorida va qon tomirlarida uchraydi. bu to'qima odamni ixtiyorisiz qisqaradi. ko'ndalang targ'il muskul to'qimasi sklet muskullarida va ba'zi …

4 / 31

a dissimilyasiyadan iborat. ovqat hazm qilish kanalida bu moddalar organik moddalarga parchalanib qonga so'riladi va qon bilan birga butun organizmga tarqaladi. hujayra va to'qimalarda bu moddalardan organizmga xos murakkab moddalar hosil bo'ladi.ular organizmda yangi hujayra va to'qima hosil bo'lihsida ishtirok etadi ham energiya manbai bo'lib hisoblanadi. bu prosess assimilyasiya deb ataladi. hujayra va to'qimalardagi murakkab organik moddalar doim parchalanib turadi. bunda odamning yashashi harakat qilishi, jismoniy va aqliy mehnat bilan shug'ullanishi uchun zarur energiya ajraladi. bu prosess dissimilyasiya deyiladi. moddalar almashinuvida oqsillar, yog’lar, uglevodlar, suv va mineral tuzlar ishtirok etadi. bundan tashqari organizmning normal rivojlanishi uchun vitaminlar ham katta ahamiyatga ega. oqsillar almashinuvi. organizmda oqsillar yangi hujayralar va to'qimalar xosil bo'lihida plastik material sifatida ishtirok etadi. bir kunda organizmda o'rta shisobda 100- 120 g oqsil kirib turishi kerak. organizmga oqsillar ovqat mahsulotlari (go'sht, tuxum, sut, mosh, loviya kabilar) orqali tushadi. ovqat tarkibidagi oqsillar murakkab oqsillar bo'lib, ular ovqat xazm qilish …

5 / 31

qonda qand miqdori kamayganda glyukozaga parchalanadi va glyukoza qonga o'tadi. ortiqcha glyukoza jigarda to'planadi. muskullardagi glikogen uzluksiz parchalanib turadi katta yoshli kishilar 1 kunda 500gr uglevod iste'mol qilishi kerak. ovqat bilan uglevodlar kirsa, ham organizmda oqsil va yog'lardan uglevod hosil bo'ladi. lgr uglevod parchalanganda 4,1 kkal energiya ajralib chiqadi. yog'lar almashinuvi. yog'iar ham organizmda energiya manbai hisoblanadi. 1 gr yog' oksidlanib parchalanganda 9,3 kkal energiya ajraladi. organizmga kirgan yog'lar hazm kanalida gliserin va yog' kislotalariga parchalanib limfaga so'riladi. bu vaqtda gliserin va yog' kislotalar ichak silliq pardasi hujayralaridan o'tayotganida bir-biriga birikib yog' hosil qiladi. bu yog' organizm ehtiyojlarini qondirib, ortiqchasi teri osti yog' kletchatkasida charvida, buyrak atrofida va boshqa ichki organlarda zahira bo'lib to'planadi va energiya manbasi bo'lib xizmat qiladi. bundan tashqari, teri osti kletchatkasidagi yog' qatlami organizmdan issiqlikni chiqarmaydi. organlar atrofidagi yog' esa ularni shikasttlanishdan saqlaydi. organizmga yog' kirmaganda oqsillar va uglevodlardari organizmda yog’ hosil bo'ladi. katta yoshli odam …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "organizmda energiya almashinuvi"

organizmda energiya almashinuvi mundarija: i.kirish. ii.asosiy qism: ii. 1. energiya almashinuvi. ii. 2. energiya sarfini tekshirish usullari. ii. 3.asosiy almashinuv. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. i.kirish organizmda barcha fiziologik funktsiyalarining bajarilishida, jismoniy ish qilishda energiya sarflanib turadi. yurak, buyrak va muskullar ichiga bir sutkada sarflangan energiya 100 l suvni qaynatishga yetishi mumkin. shuning uchun organizm hayotini saqlab qolishi uchun sarf bo`lgan energiya o`rnini to`ldirib turish kerak, bu oziq moddalar hisobiga bo`ladi. organizmda bioximiyaviy parchalanish yo`li bilan ovqat tarkibidagi potentsial energiya ximiyaviy, issiqlik, mexanik va boshqa energiyalarga aylanishi mumkin. qabul qilingan energiya bilan sarf bo`lgan energiya orasidagi ...

Этот файл содержит 31 стр. в формате DOCX (73,9 КБ). Чтобы скачать "organizmda energiya almashinuvi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: organizmda energiya almashinuvi DOCX 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram