atrof-muhitni qadrlash usullari

PPTX 28 pages 727.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 28
mikroiqtisodiyot fanning mazmuni, maqsadi va vazifalari atrof-muhitni qadrlash usullari reja 1.atrof-muhit muammolari va iqtisodiy samaradorlik. 2.nima uchun atrof-muhitni qadrlash kerak. 3.tanlov tajribalari ekologik iqtisodiyot va atrof-muhit. odamlarning atrofdagi tabiiy muhitga munosabati hamda jonli va jonsiz tabiat o’rtasidagi o’zaro bog’lanishlar mohiyatini tushuntiruvchi bilimlarga bo’lgan ehtiyojlar juda qadim zamonlarda paydo bo’lgan. ekologiya fanining yuzaga kelganiga ham 150 yildan ortiq bo’ldi, ammo alohida fan sifatida xx asrning ikkinchi yarmidan rivojlanib kelmoqda. amerikalik olim ch.adams (1913) ekologiya to’g’risidagi ma’lumotlarni umumlashtirib, chop ettirdi. ekologiyada organizm bir butun tizim sifatida ko’riladi. u tashqi muhit bilan o’zaro birgalikda harakatlanadi, bir-biriga yordam qiladi. bugungi kunga kelib, ekologiya sof biologik fanlar tizimidan ajralib chiqib, mazmuni kengayib bormoqda. atrof-muhitga zamonaviy fan va texnika taraqqiyotining ta’siri natijasida ekologiya tushunchasi o’ta kengayib keldi. insonning tashqi muhitga munosabati boshqa tirik organizmlardan tubdan farq qiladi. ekologiya fani tabiat bilan tirik organizmlarning uzviy bog’lanishini ifoda etar ekan, u, shubhasiz, tabiatni muhofaza qilishning ilmiy asosini tashkil …
2 / 28
yerning asosiy boyliklari haqida ma’lumotlar keltirilgan. o’rta osiyo xalqlari ijtimoiy-falsafiy fikrining eng yirik va mashhur vakillaridan abu nasr forobiyning (870-910) ilmiy-falsafiy merosi nihoyatda boy. uning asarlarida tabiatshunoslik ilmi, ilmiy-amaliy faoliyat va hunarmandchilik masalalari yoritilgan. forobiyning “insoniyatning boshlanishi haqidagi kitob”, “hayvon a’zolari to’g’risida kitob” nomli asarlarida, shuningdek, “odam a’zolarining tuzilishi” kabi asarlarida odam va hayvonlar ayrim a’zolarining tuzilishi, xususiyatlari va vazifalari, ularning o’xshashligi va farqlari haqida keltirilgan. forobiy tabiiy va inson qo’li bilan yaratiladigan sun’iy narsalarni ajratgan. u tabiiy narsalar tabiat tomonidan yaratilgan, degan xulosaga keladi. inson omilining katta ekanligini, tabiiy va sun’iy tanlash hamda tabiatga ko’rsatiladigan boshqa ta’sirlarni atroflicha baholagan. abu rayhon beruniy (973-1048) koinotdagi hodisalarni taraqqiyot qonunlari va narsa-hodisalarning o’zaro ta’siri bilan tushuntirishga urinadi. olim yerdagi ba’zi hodisalarni quyoshning ta’siri bilan izohlaydi. inson tabiat qoidalariga rioya qilgan holda borliqni ilmiy ravishda to’g’ri o’rgana oladi. beruniy fikricha, yerdagi o’simlik va hayvonlarning yashashi uchun zarur imkoniyatlar cheklangandir. lekin o’simlik va hayvonlar …
3 / 28
kr bayon etgan. ya’ni u kasallikning yuqishi masalasini hal etishga yaqinlashgan edi. abu ali ibn sinoning falsafiy va tibbiy ilmiy qarashlari uning jahonga mashhur asari “kitob ash-shifo”, ya’ni “davolash kitobi”da bayon etilgan bu asarda materiya, fazo, vaqt, shakl, harakat, borliq kabi falsafiy tushunchalar, shuningdek, matematika, kimyo, botanika, zoologiya, biologiya, astronomiya, psixologiya kabi fanlar haqida fikrlar bayon etilgan. zahiriddin muhammad boburning (1483-1530) nomi aytilganda ko’pchilik uni shoir deb biladi. ammo bobur faqat shoirgina bo’lmay, podshoh, sarkarda, tarixchi, mashshoh, ovchi va bog’bon, sayyoh va tabiatshunos ham bo’lgan. “boburnoma” boburning eng yirik asaridir. asarda boburning ko’rgan-kechirganlari, yurgan joylarining tabiati, boyligi, odamlari, urf-odatlari, hayvonlari, o’simliklari va hokazo tasvirlangan. unda yer, suv, havo, turli xil tabiiy hodisalarga tegishli xalq so’zlari ko’plab topiladi. abulqosim mahmud az-zamahshariy asarlarida odamning atrof-muhitga, tirik jonivorlarga munosabati go’zal bo’lishi lozimligi ta’kidlanadi. ekologiya fanining rivojlanishi tabiatni o’rganish va tavsiflashdan boshlangan. bu fransuz jan anri faber o’zining mashhur “entomologik esdaliklar” (1870-1879) asarini yozgan …
4 / 28
xalqaro dastur va loyihalarga qo’shilishi atrof-muhit sohasidagi konvensiyaga muvofiq respublikani atrof-muhitni saqlash va yaxshilash, barqaror rivojlanishga erishish umumjahon jarayoniga qo’shilishiga imkon tug’dirdi. 2002-yili yoxannesburg shahrida o’tkazilgan barqaror rivojlanish xalqaro sammitida sammit qarorlarining aniq vazifalari va bajarilish rejalari loyihasi hamda siyosiy deklaratsiyasi muhokama qilindi. sammitda yangi xalqaro institut tashkil qilinishi e’lon qilindi. “sherikchilik tashabbusi” markaziy osiyoning alohida tashabbuslaridan bo’lib, bir hududning barqaror rivojlanishini tahlil qilish va amalga oshirish, dunyo miqyosidagi loyiha o’zbekiston respublikasi manfaatlarini to’g’ridan-to’g’ri qiziqtiradi. xalqaro tabiatni qo’riqlash hamkorligi asosiy yo’nalishlari o’zbekiston respublikasi tashqi siyosati strategiyasi bilan belgilanadi. bioxilma-xillikning yo’qolishio’zbekiston – markaziy osiyo atrof-muhitni himoya qilish sohasida hududiy hamkorlik jarayonida faol ishtirok etmoqda. u tabiiy boyliklardan foydalanish, atrof-muhitni himoya qilish va barqaror rivojlanishni koordinatsiyalash masalalarini hal qilish uchun orolni qutqarish xalqaro fondi (davlat rahbarlarining qozog’istonning qizil o’rda shahrida 1993-yilgi qaroriga asosan) barqaror rivojlanish bo’yicha davlatlararo komissiyasi va davlatlararo suv xo’jaligi koordinatsion komissiyasini tuzishda tashabbuskorlardan biridir. hozirgi davrga kelib, hududlardagi o’zaro …
5 / 28
masalalar bo’yicha quyidagi deklaratsiyalar imzolandi: nukus deklaratsiyasi, olma-ota deklaratsiyasi, ashxobod deklaratsiyasi, dushanbe deklaratsiyasi. unda aytilishicha, mamlakat ekologik siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish masalasida bir shakldagi yondashuvlarni ishlab chiqish, olamshumul va mintaqaviy ekologik muammolarni yechishda xalqaro tashkilotlar va davlatlarni, markaziy osiyo davlatlarini qo’llashga chaqiradi. . asosiy tayanch tushunchalar: atrof-muhitni muhofaza qilish muammolari, atrof-muhit, autekologiya, populyatsiyalar ekologiyasi, sinekologiya, ekologik tizimlar, makroekologiya, umumiy ekologiya, biologik ekologiya, geoekologiya, palekologiya, evolyutsion ekologiya, amaliy ekologiya, odam ekologiyasi, ijtimoiy ekologiya, dengiz va chuchuk suv ekologiyasi, o’simliklar ekologiyasi, hayvonlar ekologiyasi, koinot ekologiyasi, xususiy ekologiya. mustaqil ishlash uchun nazorat savollari: 1. atrof - muhit va tabiiy resurslar iqtisodiyoti fanining manbalari haqida nima bilasiz? 2. atrof - muhit va tabiiy resurslar iqtisodiyoti fanining tarixiy shakllanishi haqida nimalarni bilasiz? 3. atrof - muhit va tabiiy resurslar iqtisodiyoti tadqiqotlar nimaga qaratiladi? 4. atrof - muhit va tabiiy resurslar iqtisodiyoti fan sifatida o’rganishga nima sabab bo’ldi? 5. atrof - muhit va tabiiy …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atrof-muhitni qadrlash usullari"

mikroiqtisodiyot fanning mazmuni, maqsadi va vazifalari atrof-muhitni qadrlash usullari reja 1.atrof-muhit muammolari va iqtisodiy samaradorlik. 2.nima uchun atrof-muhitni qadrlash kerak. 3.tanlov tajribalari ekologik iqtisodiyot va atrof-muhit. odamlarning atrofdagi tabiiy muhitga munosabati hamda jonli va jonsiz tabiat o’rtasidagi o’zaro bog’lanishlar mohiyatini tushuntiruvchi bilimlarga bo’lgan ehtiyojlar juda qadim zamonlarda paydo bo’lgan. ekologiya fanining yuzaga kelganiga ham 150 yildan ortiq bo’ldi, ammo alohida fan sifatida xx asrning ikkinchi yarmidan rivojlanib kelmoqda. amerikalik olim ch.adams (1913) ekologiya to’g’risidagi ma’lumotlarni umumlashtirib, chop ettirdi. ekologiyada organizm bir butun tizim sifatida ko’riladi. u tashqi muhit bilan o’zaro birgalikda harakatlanadi, ...

This file contains 28 pages in PPTX format (727.9 KB). To download "atrof-muhitni qadrlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: atrof-muhitni qadrlash usullari PPTX 28 pages Free download Telegram