surxondaryo viloyati iqlimining inson salomatligiga tasiri

DOCX 42 pages 2.9 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type DOCX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

surxondaryo viloyati geoekologik sharoitining shakllanishi va ularni baholash surxondaryo viloyati iqlimining inson salomatligiga tasiri mundarija kirish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3 i-bob. surxondaryo tabiiy sharoitining geografik jihatlari 1.1. joylashgan geografik o’rni, geologiyasi va rel’efi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 1.2. iqlimi va ichki suvlari . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . …

2 / 42

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 kirish mavzuning dolzarbligi. tabiat va inson orasidagi munosabatlar azaldan hammani kiziqtirib kelayotgan eng muhim muammolardan biri xisoblapadi. ayniqsa, sanoat va transportning tez o’sishi, aholining ko’payishi va urbanizatsiyasi, qishloq xo’jalik ishlab chiqarishning kimyolashtirish, yerlarni betartib, rejasiz o’zlashtirish, suv boyliklaridan xo’jasizlarcha foydalanish bir tomondan jumhuriyat boyliklaridan ko’proq foydadanishga imkoniyat bersa, ikkinchi tomondan atrof-muhitga salbiy ta’sir etib, uning dastlabki tabiiy muvozanatini buzilishiga olib kelmoqda. natijada respublikada havo va suvi ifloslanmoqda, tuproq zroziyasi tezlashmoqda, o’simlik va hayvonlarning ba’zi turlari kamayib yoki yo’qolib ketmoqda, tabiiy yodgorliklar shikastlanmoqda. natijada tabiat muhofazaga muhtoj bo’lib qolmoqda. o’zbekiston respublikasining “tabiatni muhofaza qilish ” qonunining 3-moddasida tabiatni muhofaza qilishdan maqsad: inson salomatligi uchun, ekologik muvozanatni saqlash uchun, respublikani samarali va barqaror ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish manfaatlari yo’lida tabiatdan oqilona va uni ishdan chiqarmaydigan qilib foydalanish …

3 / 42

aga hal etilishi zarur bo’lgan vazifalardan biridir. binobarin, o’zbekiston tabiatini qo’riqlash masalasi respublika uchun zarur bo’lgan tabiiy boyliklarni — tuproqni eroziyadan saqlash, o’simlik va xayvonot dunyosini muxofaza qilish, suv va havoni toza saqlash, xushmanzara joylarni va tabiating ajoyib yodgorliklarini o’z holicha saqlash kabilarni o’z ichiga oladi. bu borada respublikamiz prezidenti i.karimov “xalq irodasi bilan tanlangan yo’l” mavzusidagi ma’ruzasida “tabiat muhofazasini va sanitariya ahvolini yaxshilash borasida keskin choralar ko’rishimiz kerak”, -degan fikrni bildirganlar va qator choralarni belgilab berganlar [5] . agar atmosfera va suv boyliklari pokiza saqlanmasa, tuproqning eroziyaga uchrashi va ifloslanishiga chek qo’yilmasa, o’simlik va hayvon turlarini kamayib ketishining oldi olinmasa xalq xo’jaligi juda katta zarar ko’radi, aholi salomatligiga salbiy ta’sir etib, naslimiz buziladi, oqibat natijada o’lkamizni kelajak avlodga «qashshoqlangan» holda meros qilib qoldiramiz. demak, respublikamizdagi, xususan, surxondaryo viloyati ekologik muammosi umumijtimoiy masalalarni ajralmas qismi hisoblanib, keng jamoatchilik oldida hal qilinishi lozim bo’lgan muamolardan biridir. · bitiruv malakaviy ishining ob’yekti. …

4 / 42

a jadval ilova qilingan. i-bob. surxondaryo tabiiy sharoitining geografik jihatlari 1.1. joylashgan geografik o’rni, geologiyasi va rel’efi surxondaryo o’zbekistonning eng janubiy qismida joylashgan.u o’z ichiga sherobod-surxon vodiysi va uning atrofini o’rab turgan tog’larni oladi. surxondaryo shimoli-g’arbda chaqchar va boysun tog’lari orqali qashqadaryo bilan, g’arbda ko’hitang tog’larining suvayirg’ich qismi orqali turkmaniston, janubda amudaryo orqali afg’oniston bilan, sharqda esa bobotog’ning suvayirg’ich qismi orqali tojikiston bilan chegaralanadi. uning shimoli-sharqiy chegarasi hisor tizmasining janubiy yonbag’ri orqali o’tadi. surxondaryo geologik tuzilishi jihatidan sinklinal botiqda joylashgan hamda neogen va antropogen davrning qalin allyuvial va prolyuvial yotqiziqlari bilan to’lgan. bu botiqda hozir ham neotektonik jarayonlar davom etmoqda, surxondaryo atrofidagi tog’lar ko’tarilb, botiq cho’kib bormoqda [7] bobotog’ surxondaryoning g’arbiy qismida joylashgan bo’lib, geologik tuzilishi va rivojlanish tarixi jihatidan eng yosh tog’ hisoblanadi. u alьp tog’ burmalanish bosqichida ko’tarilgan. bu yerdagi keksa tog’ jinslari bo’r davriga xos bo’lib, tog’ning eng baland qismlari va zamini qizil gil, qizil qumtosh, qizil …

5 / 42

ir va ko’hna qayirlari antropogen davrining qum va shag’allaridan tashkil topgan bo’lib, ularning ustini ancha qalin qumoq, lyossimon jinslar qoplab olgan. surxondaryo shimoli-sharqdan janubi-g’arbga taxminan 170 km cho’zilgan. surxondaryoning shakli uchburchakka o’xshaydi, u janubi-g’arbiy qismida kengayadi va kengligi 110—115 km ga yetadi, shimoli-sharqiy qismi esa tor bo’lib, kengligi atigi 15—20 km dir (1-rasm). surxondaryoda balandligi 270—550 m keladigan qiya tekisliklar ko’p. lekin tog’lardan oqib tushadigan ko’pdan ko’p daryolar, soylar tekislikni parchalab, o’nqircho’nqir jarlar hosil qilgan. surxondaryoning o’ng qirg’og’ida eski termiz, uchqizil (414 m), zang, xovdor (557 m), oqqo’rg’on va chap qirg’og’ida jayronxona, ko’kaydi. lalmikor (500 m), oqtog’ (750 m) kabi marzalar bor. xovdog’ marzasi shimolga qarab davom etadi va qiziriqdara cho’liga tutashib ketadi. bu cho’l lyossli jinslardan iborat bo’lib, mutloq balandligi 400—500 m ga yetadi. qiziriqdara cho’li va xovdog’ marzasi surxondaryo vohasini sherobod vohasidan ajratib turadi. sherobod vohasi sherobod daryosining juda katta yoyilma konusida joylashgan bo’lib, markaziy qismida botqoq bosgan …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "surxondaryo viloyati iqlimining inson salomatligiga tasiri"

surxondaryo viloyati geoekologik sharoitining shakllanishi va ularni baholash surxondaryo viloyati iqlimining inson salomatligiga tasiri mundarija kirish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3 i-bob. surxondaryo tabiiy sharoitining geografik jihatlari 1.1. joylashgan geografik o’rni, geologiyasi va rel’efi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 1.2. iqlimi va ichki suvlari . . . . …

This file contains 42 pages in DOCX format (2.9 MB). To download "surxondaryo viloyati iqlimining inson salomatligiga tasiri", click the Telegram button on the left.

Tags: surxondaryo viloyati iqlimining… DOCX 42 pages Free download Telegram