algoritm murakkabligini statik va dinamik o‘lchovlari. vaqt va xotira hajmi bo‘yicha qiyinchiliklar

DOCX 27 pages 487.2 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 487.2 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

o‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti radio va mobil aloqa fakulteti algoritmlarni loyihalash fanidan mustaqil ish guruh: __________ bajardi: ___________ qabul qildi: ________ toshkent 2025 algoritm murakkabligini statik va dinamik o‘lchovlari. vaqt va xotira hajmi bo‘yicha qiyinchiliklar reja 1. kirish 2. algoritm murakkabligi tushunchasi va uning ahamiyati 3. statik va dinamik o‘lchovlar 4. algoritmning vaqt murakkabligi 5. xotira hajmi bo‘yicha qiyinchiliklar va ularni kamaytirish 6. xulosa 7. foydalanilgan adabiyotlar kirish zamonaviy dasturlash va axborot texnologiyalarida algoritmlarning samaradorligi muhim o‘rin tutadi. har qanday algoritmni baholashda uning ishlash tezligi va resurslardan foydalanish darajasi asosiy ko‘rsatkichlar sifatida qaraladi. algoritm murakkabligini aniqlash — bu algoritmning qancha vaqt va qancha xotira talab qilishi mumkinligini o‘lchash jarayonidir. bunda ikki xil yondashuv — statik va dinamik o‘lchovlar qo‘llanadi. statik o‘lchovlar algoritm kodini bajarishdan oldin, nazariy tahlil orqali aniqlansa, dinamik o‘lchovlar amaliy ish jarayonida, algoritm real ma’lumotlar bilan bajarilganda o‘lchanadi. algoritmlarni tahlil …

2 / 27

qilish kerak" haqidagi ko‘rsatmalar yig‘indisi. algoritmning asosiy xususiyatlari 1. aniqlik (determinlik) – har bir qadam tushunarli va bir ma’noli bo‘lishi kerak. algoritmni o‘qigan kishi qaysi amallarni bajarish kerakligini aniq tushunishi zarur. 2. tugallanish (finitlik) – algoritm ma’lum bir vaqt ichida tugashi kerak; u cheksiz davom eta olmaydi. 3. kiritish (input) – algoritm boshlanishidan oldin unga kiruvchi ma’lumotlar berilishi mumkin. 4. chiqish (output) – algoritm natijada aniq bir javob yoki yechim chiqaradi. 5. samaradorlik (effektivlik) – algoritm amallarini bajarish mantiqan oson, kompyuter yoki inson tomonidan bajarilishi mumkin bo‘lishi kerak. algoritm turlari algoritmlar turlicha tasvirlanadi va bajariladi. asosiy turlari: · so‘zli algoritm – qadamlar oddiy matn ko‘rinishida izohlanadi. · blok-sxema (flowchart) – maxsus grafik belgilar yordamida algoritmning oqim yo‘nalishi chiziladi. · psevdokod – dasturlash tiliga o‘xshash, ammo oddiy va tushunarli ko‘rinishdagi yozuv. · matematik formulalar orqali – hisob-kitob algoritmlarida ishlatiladi. algoritm ishlash jarayoni misoli masalan, choy damlash algoritmi: 1. choynakka suv quying. …

3 / 27

ilan ishlashda qanchalik tez va samarali ishlayotganini aniqlashga yordam beradi. murakkablikni baholashda asosiy e'tibor kiritilgan ma'lumotlar hajmiga (input size) bog'liq holda algoritmning ishlash tezligi va resurs talabiga qaratiladi. murakkablikni tahlil qilishda asosan ikki turdagi murakkablik ko'rib chiqiladi: 1. vaqt murakkabligi (time complexity): bu algoritmning ishlash vaqti, ya'ni muammoni hal qilish uchun zarur bo'lgan operatsiyalar sonini bildiradi. vaqt murakkabligi kiritilgan ma'lumotlar hajmi (n) o'sishi bilan algoritmning vaqti qanchalik oshishini ko'rsatadi. masalan, agar algoritm n elementli massivni saralasa, uning vaqt murakkabligi n ga bog'liq holda hisoblanadi. vaqt murakkabligi algoritmning katta ma'lumotlar bilan ishlashda qanchalik tezligini bashorat qilishga yordam beradi. 2. joy murakkabligi (space complexity): bu algoritmning ish jarayonida ishlatadigan xotira miqdorini o'lchaydi. masalan, rekursiv algoritmlar ko'proq joy talab qilishi mumkin, chunki har bir chaqiruv uchun stek (stack) xotirasi ishlatiladi. joy murakkabligi ayniqsa cheklangan resursli qurilmalarda (masalan, mobil telefonlar) muhim. murakkablikni baholashda asimtomatik notatsiyalar (asymptotic notations) ishlatiladi, ular algoritmning eng yomon, o'rtacha yoki …

4 / 27

mi (grafda eng qisqa yo'lni topish). vaqt murakkabligi o(v^2) yoki priority queue bilan o((v+e) log v), bu tarmoq tizimlarida muhim. algoritm murakkabligining ahamiyati algoritm murakkabligi kompyuter fanida va dasturlashda juda muhim, chunki u algoritmlarni taqqoslash, optimallashtirish va real dunyo muammolarida qo'llashga yordam beradi. quyidagi sabablar bilan uning ahamiyati yuqori: 1. ishlashni bashorat qilish: murakkablik tahlili orqali algoritmning katta ma'lumotlar (big data) bilan qanchalik ishlashini oldindan bilish mumkin. masalan, internet qidiruv tizimlarida (google) o(n) murakkablikdagi algoritm milliardlab ma'lumotlarda sekin ishlaydi, shuning uchun o(log n) algoritmlar afzal. 2. optimallashtirish: kodni yozishda murakkablikni hisobga olsangiz, samaraliroq algoritmlarni tanlaysiz. masalan, o(n^2) ni o(n log n) ga o'zgartirish orqali dastur tezligi keskin oshadi. bu xarajatlarni kamaytiradi va resurslarni tejaydi. 3. algoritmlarni taqqoslash: bir xil muammoni hal qiluvchi turli algoritmlarni murakkablik bo'yicha solishtirish mumkin. masalan, quicksort va mergesort ikkalasi ham o(n log n), lekin quicksort o'rtacha holatda tezroq. 4. samaradorlik va masshtablilik: zamonaviy texnologiyalarda (ai, machine …

5 / 27

nksiya sifatida n ga bog‘lanadi: · vaqt: t(n) — bajariladigan “asosiy” amallar soni. · xotira: s(n) — ishlash davomida kerak bo‘ladigan qo‘shimcha xotira miqdori. bu baholar ko‘pincha asemptotik belgilar bilan ifodalanadi: · o(g(n)) — yuqori chegara (upper bound). “eng ko‘pi bilan shuncha o‘sadi”. · ω(g(n)) — quyi chegara (lower bound). “kamida shuncha o‘sadi”. · θ(g(n)) — aniq tartib (tight bound). “aynan shu tartibda o‘sadi”. 2) nega muhim? · masshtablanuvchanlik: bugun 1 ming yozuvda tez ishlagan kod ertaga 100 million yozuvda ishlamasligi mumkin. murakkablik sinfi (masalan, o(n) vs o(n^2)) uzoq muddatdagi ishlashni belgilab beradi. · resurs rejalashtirish: qancha vaqt/xotira kerakligini oldindan taxmin qilasiz — server tanlash, bulut xarajatlari, energiya iste’moli. · algoritm tanlash: bir muammoning turli yechimlari orasida eng maqbulini tanlash (masalan, qidirishda — chiziqli vs binar). · ishlab chiqishdagi xavfni kamaytirish: prototip bosqichidayoq “tiqin” joylarini ko‘rib, keyin qimmat optimizatsiyalardan qochasiz. · platformadan nisbatan mustaqillik: asmptotik baho apparat, kompilyator, til farqlaridan …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "algoritm murakkabligini statik va dinamik o‘lchovlari. vaqt va xotira hajmi bo‘yicha qiyinchiliklar"

o‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti radio va mobil aloqa fakulteti algoritmlarni loyihalash fanidan mustaqil ish guruh: __________ bajardi: ___________ qabul qildi: ________ toshkent 2025 algoritm murakkabligini statik va dinamik o‘lchovlari. vaqt va xotira hajmi bo‘yicha qiyinchiliklar reja 1. kirish 2. algoritm murakkabligi tushunchasi va uning ahamiyati 3. statik va dinamik o‘lchovlar 4. algoritmning vaqt murakkabligi 5. xotira hajmi bo‘yicha qiyinchiliklar va ularni kamaytirish 6. xulosa 7. foydalanilgan adabiyotlar kirish zamonaviy dasturlash va axborot texnologiyalarida algoritmlarning samaradorligi muhim o‘rin tutadi. har qanday algoritmni baholashda uning ishlash tezligi va resurslarda...

This file contains 27 pages in DOCX format (487.2 KB). To download "algoritm murakkabligini statik va dinamik o‘lchovlari. vaqt va xotira hajmi bo‘yicha qiyinchiliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: algoritm murakkabligini statik … DOCX 27 pages Free download Telegram