fizika tushunchalarini shakillantirish

DOCX 6 pages 18.1 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.1 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

fizika tushunchalarini shakillantirish shomurodova dilnura 📝annotatsiya fizika tushunchalarining shakllanishi tabiat hodisalarini kuzatish, tajriba o‘tkazish va matematik modellashtirish orqali amalga oshiriladi. bu jarayon empirik ma'lumotlarni umumlashtirish va nazariy tushunchalarni rivojlantirishni o‘z ichiga oladi. ilmiy usullar muhim rol o‘ynaydi. 🔑kalit so'zlar. fizika tushunchalari, shakllanish, tajriba, kuzatish, model, qonun, nazariya, o'lchov, ta`rif, kuzatuv va tajriba – asosiy vositalar 19-asrda, maxwellning elektromagnit maydon nazariyasi, turli mamlakatlardagi ko'plab olimlarning eksperimental ma'lumotlari va kuzatishlariga tayanib, to'rtta tenglama bilan ifodalangan. 17-asrda italiyaning piza shahrida galileo galileining kuzatilgan tajribalari, erkin tushish qonunini aniqlashda, nazariy fizika rivojiga katta hissa qo'shdi va keyinchalik nyutonning harakat qonunlariga asos bo'ldi. 20-asr boshlarida, plank konstantasi (h ≈ 6.626 x 10^-34 js) kvant mexanikasi asosini tashkil etdi va bu kashfiyot, atom tuzilishi bo'yicha o'tkazilgan ko'plab tajribalar va kuzatishlarga asoslangan edi. tajriba natijalarini tahlil qilish va umumlashtirish tajriba natijalarini grafik ko‘rinishda ifodalash, masalan, 100 ta o‘lchov natijalarini excel dasturi yordamida grafikka tushirish va samarqanddagi olimlar …

2 / 6

lashda xavfsizlik choralarini hisoblashda muhim ahamiyat kasb etadi. nyutonning harakat qonunlari samolyotlarning uchish mexanizmini hisoblashda muhim rol o'ynaydi, masalan, 747 model samolyotlarining aerodinamikasini hisoblashda qo'llaniladi. 19-asr oxirida kashf etilgan elektromagnit induksiya hodisasi bugungi kunda transformatorlar, generatorlar kabi qurilmalarda, toshkentdagi yirik elektr stantsiyalarida keng qo'llaniladi. fizika tushunchalarining shakllanishining tarixiy kelib chiqishi 20-asr boshlarida, plank va eynshteynning kashfiyotlari, kvant mexanikasi va nisbiylik nazariyasi kabi yangi fizikaviy nazariyalarning shakllanishiga olib keldi, bu esa fizikaviy dunyo haqidagi tushunchalarimizni tubdan o'zgartirdi. 17-asrda, isaak nyutonning "natural falsafa matematik prinsiplari" asari (1687) klassik mexanikaning asosiy qonunlarini belgilab, fizikada katta inqilob yaratdi va ko'plab yangi fizikaviy tushunchalar paydo bo'lishiga sabab bo'ldi. miloddan avvalgi 6-asrda qadimgi yunonistonda, xususan, milet shahrida, fales va anaksimandr kabi faylasuflar tabiat hodisalarini tushuntirishga harakat qilib, birinchi fizikaviy tushunchalarni shakllantirishga asos solganlar. matematikaning fizika tushunchalarini shakllantirishdagi roli vektor algebra va tensor tahlili kabi matematik vositalar, 20-asrda albert eynshteynning nisbiylik nazariyasining shakllanishi va 4 o'lchovli minkovskiy …

3 / 6

natijasida atom darajasidagi hodisalarni tushuntirish uchun yaratildi. 19-asr oxiri 20-asr boshlarida germaniyada, maxsus nisbiylik nazariyasi albert eynshteyn tomonidan vaqt va fazoning o'zaro bog'liqligini ochib berdi, bu esa klassik fizikaning chegaralarini kengaytirdi. 17-asrda, isaak nyuton tomonidan inglaterada ochilgan universal tortishish qonuni koinotdagi jismlar orasidagi tortishish kuchini aniqlab, mexanikaning rivojlanishiga katta hissa qo'shdi. fizika tushunchalarining o'zaro bog'liqligi klassik mexanika va nisbiylik nazariyasi o‘rtasidagi farqlar yuqori tezliklarda (ya'ni yorug‘lik tezligiga yaqin) aniq kuzatiladi. bu einsteinning nisbiylik nazariyasi (20-asr, shveytsariya) klassik mexanikaning cheklanganligini va ikkalasi o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘rsatadi. fizika fanining asosiy 3 ta bo‘limi – mexanika, termodinamika va elektromagnitlik o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni 17-asr olimi nyutonning gravitatsiya qonuni va 19-asrda maksvell tomonidan ishlab chiqilgan elektromagnitlik nazariyasi misolida ko‘rsatish mumkin. energiyaning saqlanish qonuni (1-qonun) kabi fundamental fizik qonunlar mexanika, termodinamika, kvant mexanikasi kabi turli sohalarda qo‘llaniladi va ularning o‘zaro bog‘liqligini namoyish etadi. masalan, 20-asrda germaniyada kashf etilgan kvant mexanikasi energiya saqlanish qonunini ham o‘z ichiga oladi. …

4 / 6

izika tushunchalarining rivojlanishi va o'zgarishi 19-asrda, buyuk britaniyada, faradey va maksvelning elektromagnit nazariyasi 4 ta tenglamalar bilan elektromagnit to'lqinlarni tasvirlab berdi va kommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanishiga turtki bo'ldi. 17-asrda, yevropada, nyutonning klassik mexanikasi paydo bo'lib, jismlar harakatini 3 ta asosiy qonun bilan tushuntirdi, bu esa fizika fanining rivojlanishiga katta ta'sir ko'rsatdi. 20-asr boshlarida, germaniyada, plank va eynshteynning kvant mexanikasi va nisbiylik nazariyalari fizika dunyoqarashini tubdan o'zgartirdi, atom va subatomik darajadagi hodisalarni tushuntirishga yo'l ochdi. zamonaviy fizika tushunchalarining xususiyatlari zamonaviy fizika, kvant maydon nazariyasi kabi murakkab matematik apparatlarni qoʻllaydi va shuningdek, katta energiyalar (tev darajasida) va cern, shveytsariya kabi yirik tadqiqot markazlarida oʻtkazilgan eksperimentlarga asoslanadi. zamonaviy fizika, 20-asr boshlarida paydo boʻlgan kvant mexanikasi va nisbiylik nazariyasi kabi inqilobiy nazariyalar bilan tavsiflanadi, bu esa 1900 yildan keyin dunyoning fundamental tuzilishi haqidagi tushunchalarimizni tubdan oʻzgartirdi. zamonaviy fizikaning asosiy xususiyatlaridan biri noaniqlik printsipi boʻlib, u germaniyaning geyzenberg tomonidan kashf etilgan va 10⁻³⁴ darajasidagi plankning doimiysi …

5 / 6

fizika tushunchalarini shakillantirish - Page 5

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizika tushunchalarini shakillantirish"

fizika tushunchalarini shakillantirish shomurodova dilnura 📝annotatsiya fizika tushunchalarining shakllanishi tabiat hodisalarini kuzatish, tajriba o‘tkazish va matematik modellashtirish orqali amalga oshiriladi. bu jarayon empirik ma'lumotlarni umumlashtirish va nazariy tushunchalarni rivojlantirishni o‘z ichiga oladi. ilmiy usullar muhim rol o‘ynaydi. 🔑kalit so'zlar. fizika tushunchalari, shakllanish, tajriba, kuzatish, model, qonun, nazariya, o'lchov, ta`rif, kuzatuv va tajriba – asosiy vositalar 19-asrda, maxwellning elektromagnit maydon nazariyasi, turli mamlakatlardagi ko'plab olimlarning eksperimental ma'lumotlari va kuzatishlariga tayanib, to'rtta tenglama bilan ifodalangan. 17-asrda italiyaning piza shahrida galileo galileining kuzatilgan tajribalari, erkin tushish qonunini aniqla...

This file contains 6 pages in DOCX format (18.1 KB). To download "fizika tushunchalarini shakillantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: fizika tushunchalarini shakilla… DOCX 6 pages Free download Telegram