issiqlik texnikasi fanining vazifasi va maqsadi. termodinamikani asosiy tushunchalari

DOC 80.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403955586_49361.doc fanning vazifasi va maqsadi. termodinamikani asosiy tushunchalari. reja: 1. issiqlik texnikasi fani, uning maqsad va vazifalari. 2. gazning xossalari va energiyasi. 3. texnik termodinamikani asosiy tushunchalari. 4. ideal gazning holat tenglamasi. 5. real gazning holat tenglamasi. issiqlik texnikasi fani, uning maqsadi va vazifalari. issiqlik jarayonlari nazariyalarini egallamasdan turib issiqlikdan oqilona, ratsional foydalanish mumkin emas. energiyani bir turdan ikkinchi turga aylanish qonunlarini bilish qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishida texnologik jarayonlarning asosidir. ko’p miqdordagi issiqlik isitishga, shamollatishga, qishloq ho’jalik mahsulotlarini qurishga, yem tayyorlashga va boshqa maqsadlarga sarf bo’ladi. energetik manbalar asosini o’rganishda termodinamika fani va uning amaliy qismi bo’lgan issiqlik texnikasi asosiy o’rin egallaydi. energetika zaxiralaridan to’g’ri foydalanmaslik oqibatida yerdagi ekologik muvozanat yomonlashib bormoqda. termodinamika (grechka thezme - issiqlik, kuch) issiqlik effektlari hisobiga sodir bo’ladigan turli jarayonlardagi energiyani bir turdan ikkinchi turga aylanishini moddalarning ichki tuzilishini e‘tiborga olmagan holda nisbatlar orasidagi munosabatlarni o’rganadigan fandir. termodinamika usullari tabiatning universal qonuni -energiyaning saqlash qonuniga …

a.gluxman termomodellash nazariyasini ishlab chiqdilar, k.e.tsialkovskiy ko’p bosqichli raketa-dvigatelni hisoblashga asos soldi. gazning xossalari va energiyasi. gazning istalgan miqdori, hatto eng kam miqdordagi gaz ham xajm qanchalik katta bo’lishidan qat‘iy nazar, bu xajmning hammasini to’ldirib turadi. gazning o’zi kirgan xajmning hammasini to’ldirib turish xususiyati gazning molekulalari to’xtovsiz harakatda ekanligini tasdiqlaydi. gaz holatidagi jismning soddalashtirilgan modeli ideal gazdir, gazning molekulalari gaz hajmida bir me‘yorda taqsimlangan, tartibsiz harakat qiladigan moddiy nuqtalar sifatida qaraladi. ideal gazning molekulalari orasidagi ilashish kuchlarini hisobga olmaslik mumkin. bosim qanchalik past va temperatura yuqori bo’lsa, real gazlarning xossalari ideal gazning xossalariga yaqinlashadi. molekulalarning mikroskopik issiqlik harakatining kinetik energiyasi bilan ularning o’zaro ta‘sir etish potentsial energiyasi jismning ichki energiyasi deyiladi. bir-biri bilan va atrofdagi tashqi jismlar bilan o’zaro issiqlik va mexanik ta‘sir etuvchi material jismlar to’plamiga termodinamik sistema deb ataladi. termodinamik muvozanatda bo’lgan mikroskopik sistemalarni termodinamik sistema deb atash qabul qilingan. tsilindirda joylashgan va tashqi muhitdan porshen bilan ajratilgan …

ichki yonuv dvigatellarida gaz, bug’ turbinalarida esa suv bug’i ish jismi hisoblanadi. isitgich vazifasini yonilgining yonish mahsulotlari, sovitgich vazifasini esa ishlab bo’lgan gaz chiqarib tashlanadigan atmosfera yoki ishlatilgan suv bug’ini qabul qiluvchi kondensator o’taydi. sistemaning termodinamik holatini xarakterlovchi eng muhim parametrlar solishtirma hajm v, bosim p va temperatura t dir. agar sistemaning termodinamikaviy holati o’zgartirilsa, ya‘ni issiqlik keltirilsa yoki olib ketilsa, gazni siqilsa yoki unga kengayish uchun imkon berilsa, u holda ko’rib chiqilayotgan sistemaning ba‘zi yoki barcha parametrlari o’z kattaligini o’zgartiradi. bosim - ish jismning xaotik harakatda bo’lgan mikrozarrachalarini idish devoriga urilishi natijasidir. molekulyar kinetik nazariya asosida gaz bosimi quyidagicha aniqlanadi (1) bu yerda p - bir birlik hajmga to’g’ri keluvchi molekulalar soni; m - molekulaning massasi; w2 - molekulaning ilgarilanma harakatining o’rtacha kvadratik tezligi ikkinchi tomondan bosim devoriga normal ta‘sir etadigan kuchning uning yuzasiga nisbati xarakterlanadigan kattalikdir (2) bosim paskallarda o’lchanadi 1 pa = 1 n/m2 termodinamikada doimo absolyut …

trlari vaqt o’tishi bilan o’zgarmaydigan bir xil qiymatga ega bo’ladigan holati sistemaning muvozanat holati deyiladi.agar sistemaning barcha nuqtalarida temperatura bir xil bo’lsa, bu sistema termik muvozanat holatida turibdi degan so’zdir. agar bosim bir xil bo’lsa mexanikaviy muvozanat holatida hisoblanadi. tajriba shuni ko’rsatadiki, muvozanat holatidan chiqarilgan va tashqaridan hech qanday ta‘sir ko’rsatilmaydigan sistema o’z holicha muvozanat holatiga qaytadi. lekin sistema tashqi ta‘sirsiz muvozanat holatidan muvozanatmas holatga o’ta olmaydi. agar ish jismi tashqi yoki ichki faktorlar ta‘sirida muvozanat holatidan chiqarilgan bo’lsa, u holda jismning muvozanat holatini xarakterlovchi barcha parametrlar o’zgaradi, ya‘ni ish jismi holati o’zgarishining termodinamikaviy jarayoni boshlanadi. termodinamikada jarayonni grafikaviy tasvirlash uchun to’g’ri burchakli koordinatalar sistemasidan foydalaniladi. bunda abstsissalar o’qiga hajm v, ordinatalar o’qiga esa absolyut bosim p qo’yiladi. ideal gazning holat tenglamasi. ideal gazning holat tenglamasini keltirib chiqarish uchun boyl moriott va gey-lyussak qonunlaridan foydalanamiz. massasi 1 kg ga teng bo’lgan gaz oldin izotermik kengayib, so’ng izobarik kengayishi t = …

qo’yib r0 ni aniqlasak universal gaz doimiysini hosil qilamiz normal sharoitda p = 1,01315 10 n/m vm=22,4 m /mol t=273 k bo’lganda (11) bo’ladi. bundan ayrim olingan gazning doimiysini aniklashimiz mumkin (12) yoki uglerod ii oksidi (so) uchun real gazning holat tenglamasi. real gazning molekulalari ideal gaz molekulalaridan aniq hajmi va o’zaro ta‘sir kuchlari borlig’i bilan farq qiladi. real gazlar uchun holat tenglamasini golland fizigi van-der-vaals keltirib chiqargan (p + а/v2) (v - b ) = rt (13) bu yerda a,b -klapeyron tenglamasi uchun tuzatish koeffitsientlari bo’lib, a/v2 - real gaz molekulalarining o’zaro tortishish kuchini ifodalaydi, b - real gaz siqilishi mumkin bo’lgan minimal hajmni harakterlaydi. foydalanilgan adabiyotlar 1. draganov b.x., kuznetsov a.v. teplotexnika i primenenie teplot v selskom xozyaystve. m.: agropromizdat. 1990 2. nurmatov m.v. va bosh. issiqlik texnikasi. t.: o’qituvchi, 1998. 256 b. 3. iskandarov z.s. issiqlik texnikasi asoslari. t. mehnat, 2003. 188 b. 4. nashokin v.v. texnicheskaya …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "issiqlik texnikasi fanining vazifasi va maqsadi. termodinamikani asosiy tushunchalari"

1403955586_49361.doc fanning vazifasi va maqsadi. termodinamikani asosiy tushunchalari. reja: 1. issiqlik texnikasi fani, uning maqsad va vazifalari. 2. gazning xossalari va energiyasi. 3. texnik termodinamikani asosiy tushunchalari. 4. ideal gazning holat tenglamasi. 5. real gazning holat tenglamasi. issiqlik texnikasi fani, uning maqsadi va vazifalari. issiqlik jarayonlari nazariyalarini egallamasdan turib issiqlikdan oqilona, ratsional foydalanish mumkin emas. energiyani bir turdan ikkinchi turga aylanish qonunlarini bilish qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishida texnologik jarayonlarning asosidir. ko’p miqdordagi issiqlik isitishga, shamollatishga, qishloq ho’jalik mahsulotlarini qurishga, yem tayyorlashga va boshqa maqsadlarga sarf bo’ladi. energetik manbalar asosini o’rganishda termodi...

DOC format, 80.5 KB. To download "issiqlik texnikasi fanining vazifasi va maqsadi. termodinamikani asosiy tushunchalari", click the Telegram button on the left.

Tags: issiqlik texnikasi fanining vaz… DOC Free download Telegram