lekskologiya haqida umumiy ma'lumot

PPTX 20 pages 2.9 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation lekskologiya haqida umumiy ma'lumot hulkaroy abdirahimova 01 leksikologik tadqiqot usullari 02 leksikologiya fanining asosiy tushunchalari 03 leksik birliklarning turlari va xususiyatlari reja: foydalanilgan manbalar кембридж университети кутубхонасининг электрон каталогида лексикологияга оид 15000 дан ортиқ китоб ва мақола мавжуд бўлиб, уларнинг 10%и 21-асрда нашр этилган. лексикология бўйича 20 дан ортиқ илмий мақола ва 5 тадан зиёд монография, жумладан, 1990 йилдан кейин нашр этилган 3 таси тошкент шаҳридаги нашриётларда чоп этилган. so'zlarning semantik maydonlari lexik-semantik maydonlarning tuzilishi va ularning o'zaro bog'liqligi 19-asrning ikkinchi yarmidan boshlab nemis olimlari tomonidan faol o'rganila boshlangan, natijada 3 ta asosiy model shakllangan. semantik maydonlarni o'rganish natijasida 7 ta asosiy kategoriyaga bo'lingan 300 ga yaqin so'z guruhlari aniqlangan bo'lib, ularning ba'zilari geografik jihatdan o'zbekiston hududida keng tarqalgan. yakunlovchi fikrlar dunyoning turli burchaklarida, jumladan, amerika, yevropa va osiyo mamlakatlarida joylashgan 300 dan ortiq universitetda leksikologiya bo‘yicha mutaxassislar yetishtiriladi va ularning ilmiy tadqiqotlari jahon miqyosida muhim ahamiyat kasb …

2 / 20

ar, masalan, "qora ko'z", "yengil qo'l" kabi, 2 dan 10 gacha so'zdan tashkil topib, ma'nosi tarkibiy qismlarining yig'indisidan farq qiladi va ko'pincha milliy mentalitetni aks ettiradi. ba'zi leksik birliklar, masalan, "kompyuter" so'zi 20-asrning ikkinchi yarmidan keyin paydo bo'lib, texnologiyalar rivojlanishi bilan bog'liq bo'lgan yangi leksik birliklar hisoblanadi. arxaizm va neologizm neologizmlar soni 21-asrda, ayniqsa, texnologiya va internet rivojlanishi bilan bog'liq ravishda, jahon miqyosida, shu jumladan o'zbekistonda ham keskin oshdi, yangi tushunchalarni ifodalovchi 500 dan ortiq so'z paydo bo'ldi. o'zbek tilida arxaizm va neologizm o'rtasidagi farqni aniqlashda, lug'atlar, jumladan, 1980-yilda nashr etilgan "o'zbek tilining izohli lug'ati" va zamonaviy elektron lug'atlar muhim manba bo'lib xizmat qiladi va 1000 dan ortiq so'zning tarixiy rivojlanishini kuzatish mumkin. tarixiy leksikologiya tarixiy leksikologiyaning asosiy vazifalaridan biri – o'zbek tili lug'atida 15-asrga oid 200 ga yaqin eskirgan so'zlarni aniqlash va ularning etimologiyasini o'rganish hisoblanadi. tarixiy leksikologiya o'zbek tili lug'at tarkibining 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida toshkentda yuz …

3 / 20

va ularning ma'nolarini tushuntiradi. leksik birliklarning sinonimik, antonimik va paronimik munosabatlarini o'rganish leksikologiyaning muhim qismlaridan biri hisoblanadi; masalan, toshkent shahrida o'tkazilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, 200 ga yaqin sinonimik juftlik mavjud. leksikaning tarkibiy qismlari leksikaning 10%ini xalqaro soʻzlar tashkil qiladi, ularning koʻpchiligi ingliz va rus tillaridan olingan va 21-asr texnologiyalari bilan bogʻliq. leksik birliklarning 30% ga yaqini, oʻzbekistonning turli hududlarida, jumladan, samarqand va buxoro shaharlarida qoʻllaniladigan shevalarga xos soʻzlardir. so'zlarning sinonim va antonim munosabatlari sinonimlar so'z boyligini boyitadi, masalan, "chiroyli" so'zining o'rniga 5 tadan ortiq sinonimlar (go'zal, nafis, jozibali, ajoyib, xushbichim) o'zbek tilida mavjud bo'lib, nutq ifodasini rang-baranglashtiradi. o'zbekistonning turli hududlarida, jumladan, buxoro va xorazm viloyatlarida, mahalliy shevalarda sinonim va antonimlarning o'ziga xos xususiyatlari 3 ta asosiy kategoriyada o'rganiladi: leksik, grammatik va stilistik. leksik o'zgarishlar 01 02 ўзбек тилидаги лексик ўзгаришларнинг 30% дан ортиғи рус тили таъсири остида юз берган бўлиб, бу тошкент шаҳридаги лингвистик тадқиқотларда аниқланган. sales 1st qtr 2nd …

4 / 20

tiq vaqt davomida kuzatilgan. sinonimlar va antonimlar so'z ma'nosini aniqlashda muhim rol o'ynaydi. masalan, "katta" so'zining sinonimi sifatida "ulug'vor" (5 harfli) so'zini, antonimi sifatida esa "kichik" so'zini keltirish mumkin. bu toshkentdagi lug'atlarda aniq ko'rsatilgan. leksikologiyaning asosiy vazifalari leksikologiyaning asosiy vazifalaridan biri – 5000 dan ortiq so'zlarni o'z ichiga olgan o'zbek tili lug'atining tuzilishi va boyitilishini o'rganish, jumladan, samarqanddagi tarixiy manbalarni tahlil qilish orqali. leksikologiya 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab, 3 ta asosiy usul – sinxronik, diaxronik va etimologik tahlillar orqali so'z boyligini o'rganishga qaratilgan. leksikografiya va lug'atlar toshkent shahrida joylashgan o'zbekiston fanlar akademiyasi, leksikografiya sohasidagi tadqiqotlarni rivojlantirishda faol ishtirok etadi va 15 yildan ortiq vaqt davomida o'zbek tili lug'atlarini yaratishga katta hissa qo'shdi. zamonaviy leksikografiya, elektron lug'atlarning rivojlanishi bilan birga, 21-asrda 50 dan ortiq yangi lug'at tuzish uslublari va texnologiyalaridan foydalanmoqda, masalan, korpus leksikografiyasi kabi. adabiyotlar “adabiyotlar” so'zi hozirgi zamon o'zbekiston milliy kutubxonalarida 200 000 dan ortiq kitoblarni, 100 dan ziyod …

5 / 20

lekskologiya haqida umumiy ma'lumot - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lekskologiya haqida umumiy ma'lumot"

powerpoint presentation lekskologiya haqida umumiy ma'lumot hulkaroy abdirahimova 01 leksikologik tadqiqot usullari 02 leksikologiya fanining asosiy tushunchalari 03 leksik birliklarning turlari va xususiyatlari reja: foydalanilgan manbalar кембридж университети кутубхонасининг электрон каталогида лексикологияга оид 15000 дан ортиқ китоб ва мақола мавжуд бўлиб, уларнинг 10%и 21-асрда нашр этилган. лексикология бўйича 20 дан ортиқ илмий мақола ва 5 тадан зиёд монография, жумладан, 1990 йилдан кейин нашр этилган 3 таси тошкент шаҳридаги нашриётларда чоп этилган. so'zlarning semantik maydonlari lexik-semantik maydonlarning tuzilishi va ularning o'zaro bog'liqligi 19-asrning ikkinchi yarmidan boshlab nemis olimlari tomonidan faol o'rganila boshlangan, natijada 3 ta asosiy model shakllangan. se...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.9 MB). To download "lekskologiya haqida umumiy ma'lumot", click the Telegram button on the left.

Tags: lekskologiya haqida umumiy ma'l… PPTX 20 pages Free download Telegram