havola bo‘lakli qo‘shma gaplar

PPT 15 стр. 1,3 МБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,3 МБ

Тип файла PPT

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

слайд 1 “hozirgi o’zbek adabiy tili” (qo’shma gap sintaksisi) ma’ruzachi: f.f.d., prof. d.lutfullayeva * mavzu: havola bo‘lakli qo‘shma gaplar r e j a : 1. havola bo’lakli qo’shma gaplarning ilmiy tavsifi. 2. ergashgan qo’shma gaplarning havola bo’laklar ishtirokiga ko’ra tasnifi. 3. ega va kesim ergash gapli qo’shma gaplar. 4. xulosa. * asosiy adabiyotlar: nurmonov a., va boshqalar. о‘zbek tilining mazmuniy sintaksisi. - toshkent: fan, 1992. mahmudov n., nurmonov a. о‘zbek tilining nazariy grammatikasi. - toshkent: о‘qituvchi, 1995. qo’shimcha adabiyotlar: sayfullayeva r. hozirgi o‘zbek tilida qo‘shma gaplarning shakl - funksional talqini. - toshkent: fan, 1994. - 357 b. mahmudov n. ergash gaplarning tabiati va tasnifi masalasi // о‘zbek tili va adabiyoti. 1991. – №3. - b. 14. abdurahmonov g‘. о‘zbek tili grammatikasi.–toshkent:о‘qituvchi. 1996. asqarova m. hozirgi zamon o‘zbek tilida qo‘shma gaplar. - toshkent: о‘zfa. 1960. бердиалиев а. семантико - сигнификативная парадигма-тика и синтагматические отношения в конструкциях сложноподчинённого предложения узбекского литературного языка …

2 / 15

ega ergash gapli qo‘shma gaplarda ergash gap bosh gapdagi olmosh bilan ifodalangan yoki gapda qo‘llanmagan eganing ma’nosiga aniqlik kiritadi. ega ergash gapda ega mavqeidagi bo‘lak kim, nima, kimki, kimda-kim havola bo‘laklari bilan, bosh gapning egasi esa u, o‘sha, shu, o‘zi havola bo‘laklari bilan ifodalanadi. masalan: kim birovga chuqur qazisa, unga o‘zi yiqiladi. (maqol.) ergash gapda ega mavqeidagi kim so‘roq olmoshi o‘rnida ma’noni kuchaytirish, unga diqqat jalb etilganini ko‘rsatish uchun kimki, kimda-kim olmoshlari qo‘llanadi. masalan: kimda-kim mehnat qilsa, u maqsadiga yetadi. ba’zan ergash gapning egasi har kim//ham kimki belgilash olmoshi bilan ifodalanadi: har kimki vafo qilsa, u vafo topqusidir. * ega ergash gap bosh gapdagi otlashgan egani izoh-lashi ham kuzatiladi. masalan: shunisi qiziqki, u bizni tanimadi. ega ergash gap bosh gapga -sa shart mayli shakli, -r +ekan, -mas + ekan, -ki, -mi, -ku vositalari orqali birikadi. masalan: 1. qozonga nima tushsa, o‘sha chiqadi. (maqol.) 2. esingizda bormi, yozgan xatlarimda sizdan hisob …

3 / 15

plarning bir havola bo‘lakli turida bosh gapdagi ega tushib qolishi mumkin. bosh gapdagi eganing yo‘qligi faqat shaklan bilinib, mazmunan sezilmaydi. masalan: birdan esimga tushdiki, hozirgacha ismini so‘ramabman. (as.m.) * ba’zan bosh gapning faqat kesimi saqlanadi, gapning boshqa bo‘laklari esa tushirib qoldiriladi. bunday vaqtda ke-simning modal ma’no ifodalash xususiyati asosida bosh gap kirish so‘z maqomini oladi va qo‘shma gap sodda gapga aylanadi: ma’lumki, gap muomala vositasining eng kichik birligi hisoblanadi. ikki havola bo‘lakli qo‘shma gaplarda ham bosh gapdagi ega qo‘llanmasligi mumkin. eganing ifodalanmaganligi faqat shaklan bo‘lib, mazmunan sezilmaydi: kimki alamlarini ichiga yutsa, (u) dardga chalinadi (s.a.) * ega ergagh gapli qo’shma gap * * kesim ergash gapli qo‘shma gaplar * 1. kesim ergash gap bosh gapdagi olmosh bilan ifodalangan kesimning ma’nosiga oydinlik kiritadi. masalan: gapning rosti shuki, uning dardini eshitishga toqatim yo‘q. kesim ergash gap bosh gapga - ki // kim bog‘lovchisi yordamida birikadi. bunday qo‘shma gaplarda ergash gap bosh gapning …

4 / 15

i (n.mahmudov) * 1. bir havola bo‘lakli kesim ergash gapli qo‘shma gaplar. bunday gaplarda bosh gap alohida olinganda ma’noga ega emas, ergash gap esa ma’noga ega bo’ladi. 2. ikki havola bo‘lakli kesim ergash gapli qo‘shma gaplar. bunday gaplarda har 2 qism ham alohida olinganda ma’noga ega bo‘lmaydi. kesim ergash gapli qo‘shma gaplarning ikki havola bo‘lakli turi keng tarqalmagan. * kesim ergash gapli qo‘shma gaplar

5 / 15

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "havola bo‘lakli qo‘shma gaplar"

слайд 1 “hozirgi o’zbek adabiy tili” (qo’shma gap sintaksisi) ma’ruzachi: f.f.d., prof. d.lutfullayeva * mavzu: havola bo‘lakli qo‘shma gaplar r e j a : 1. havola bo’lakli qo’shma gaplarning ilmiy tavsifi. 2. ergashgan qo’shma gaplarning havola bo’laklar ishtirokiga ko’ra tasnifi. 3. ega va kesim ergash gapli qo’shma gaplar. 4. xulosa. * asosiy adabiyotlar: nurmonov a., va boshqalar. о‘zbek tilining mazmuniy sintaksisi. - toshkent: fan, 1992. mahmudov n., nurmonov a. о‘zbek tilining nazariy grammatikasi. - toshkent: о‘qituvchi, 1995. qo’shimcha adabiyotlar: sayfullayeva r. hozirgi o‘zbek tilida qo‘shma gaplarning shakl - funksional talqini. - toshkent: fan, 1994. - 357 b. mahmudov n. ergash gaplarning tabiati va tasnifi masalasi // о‘zbek tili va adabiyoti. 1991. – №3. - b. 14. abdurahmono...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPT (1,3 МБ). Чтобы скачать "havola bo‘lakli qo‘shma gaplar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: havola bo‘lakli qo‘shma gaplar PPT 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram