эконометрик моделлаштириш асослари

PPT 50 стр. 5,2 МБ Бесплатная загрузка

50 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,2 МБ

Тип файла PPT

Страницы 50

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 50

слайд 1 мавзу: эконометрик моделлаштириш асослари режа: 1.1. эконометрикага кириш. фаннинг бошқа фанлар билан алоқаси. 1.2. эконометрика асослари фанининг мақсади ва вазифалари. 1.3. эконометрик модел тушунчаси ва унинг умумий кўриниши. 1.4. иқтисодиётни эконометрик моделлаштиришнинг зарурлиги. 1.5. боғлиқ ва боғлиқ бўлмаган ўзгарувчилар. 1.6. асосий эконометрик усуллар. 1.7. эконометрик моделлаштириш босқичлари. 1.8. иқтисодиётда моделларнинг таснифи. 1.1. эконометрикага кириш. фаннинг бошқа фанлар билан алоқаси “эконометрика” термини иккита: “экономика” ва “метрика” сўзларининг бирлашишидан ҳосил бўлган. грек тилидан таржима қилганда oikonomos (экономист) – бу уй бошқарувчиси, метрика (metrihe, metron) – ўлчов маъноларини билдиради. * * иқтисодчилар “эконометрика” атамасини п.цъемпа (1910), й.шумпетер (1923), р.фриш (1930) ларнинг тадқиқотлари натижасида қўллай бошладилар. эконометрика фанининг предмети – бу иқтисодий жараёнлар ва ҳодисаларнинг ўзаро боғлиқлигини миқдорий ифодаланишни ўрганиш ҳисобланади. эконометрика соҳасида бир қатор машҳур олимлар эконометрикага қуйидагича таърифлар келтиришган гарчи ўлчаш эконометриканинг муҳим қисми бўлсада, қуйидаги цитаталардан кўриш мумкинки, эконометрикани қўллаш соҳаси янада кенгроқдир: "эконометрика иқтисодиётнинг ролига бўлган маълум қарашлар …

2 / 50

к моделлар шаклида олинади. иқтисодий статистиканинг инструментарийлари иқтисодий ўзаро алоқаларни таҳлил қилиш ва башорат қилиш учун қўлланилади. иқтисодий кўрсаткич-ларнинг катта қисми тасодифий характерга эга бўлганлиги учун математик статистиканинг аппаратидан фойдаланилади. иқтисодий статистика. иқтисодий маълумотлар кўргазмали шаклда намойиш этиш учун тўпланади ва қайта ишланади математик статистика. тадқиқот мақсадидан келиб чиқиб, маълумотларни таҳлил қилиш усуллари ишлаб чиқилади. 1.2. эконометрика фанининг мақсади ва вазифалари эконометриканинг мақсади- бу реал иқтисодий объектларни моделлаштириш ва миқдорий таҳлил қилишнинг усулларини ишлаб чиқиш ва қўллашдан иборат. эконометриканинг вазифалари: 1) моделни спецификация қилиш - эмпирик таҳлил учун эконометрик моделларни тузиш; 2) моделни параметрлаштириш - тузилган модель параметрларини баҳолаш; * 3) моделни верификация қилиш - модель параметрлари сифатини ва бутун моделнинг ўзини текшириш; 4) модель асосида прогноз қилиш - эконометрик моделлаштириш натижалари бўйича аниқ иқтисодий ҳодисалар учун прогнозлар тузиш ва таклифлар ишлаб чиқиш. * 1.3. эконометрик модел тушунчаси ва унинг умумий кўриниши кузатилаётган объектларни чуқур ва ҳар томонлама ўрганиш мақсадида …

3 / 50

ль – бу эҳтимоллик - стохастик модель. бу модель ёрдамида иқтисодий кўрсаткичларнинг ўзгариш қонуниятларини математик кўринишда тенгламалар, тенгсизликлар ва тенгламалар тизими кўринишда ифодалаш мумкин. умумий кўринишида эконометрик модель қуйидагича ёзилади: эконометрик моделда – асосий эндоген кўрсаткич, моделда ўзгариш қонуниятларини кўрсат-кичлар ёрдамида ўрганиш мумкин. – таъсир этувчи, экзоген кўрсаткичлар. чизиқсиз моделлар парабола, гипербола, даражали функция, кўрсаткичли функция, тригонометрик функция ва бошқалар кўринишида бўлиши мумкин. тузилган эконометрик моделнинг ҳақиқийлиги - тўпланган маълумотлар ҳажмига; - маълумотларнинг аниқлик даражасига; - тадқиқотчининг малакасига; - моделлаштириш жараёнига; - ечиладиган масаланинг характерига боғлиқ. аммо иқтисодиётда кўпгина ҳолларда натижавий кўрсаткичларнинг миқдори кўпгина объектив ва субъектив (инсонлар мақсадга йўналтирилган фаолият) омилларга, баъзан тасодифий омилларга боғлиқ бўлади. бундан ташқари иқтисодий боғлиқликларни ўрганишда тўла ахборотга эга бўлмаганда ўрганилаётган кўрсаткичга таъсир этувчи омилларнинг тўла рўйхати бўлмаслиги ёки омилларнинг таъсири турли туман бўлиши мумкин. агар таъсир этувчи омиллар тасодифий бўлса уларнинг таъсирини эҳтимоллик асосида аниқлаш мумкин. бундай боғлиқликлар стохастик деб аталади ва қўйидагича …

4 / 50

ади, яъни улар вақт бўйича ўзгарадилар. кузатувлар сони омиллар сонидан 4-5 марта кўпроқ бўлиши керак. эконометрик моделлаштириш ва моделларнинг зарурлиги қуйидагиларда намоён бўлади: 1) эконометрик усуллар ёрдамида моддий, меҳнат ва пул ресурсларидан оқилона фойдаланилади. 2) эконометрик усуллар ва моделлар иқтисодий ва табиий фанларни ривожланти-ришда етакчи восита бўлиб хизмат қилади. 3) эконометрик усуллар ва моделлар ёрдамида тузилган прогнозларни умумий амалга ошириш вақтида айрим тузатишларни киритиш мумкин бўлади. 4) эконометрик моделлар ёрдамида иқтисодий жараёнлар фақат чуқур таҳлил қилинибгина қолмасдан, балки уларнинг янги ўрганилмаган қонуниятларини ҳам очишга имкони яратилади. шунингдек, улар ёрдамида иқтисодиётнинг келгусидаги ривожланишини олдиндан айтиб бериш мумкин. 5) эконометрик усуллар ва моделлар ҳисоблаш ишларини автоматлаштириш билан бирга, ақлий меҳнатни енгиллаш-тиради, иқтисодий соҳа ходимларининг меҳнатини илмий асосда ташкил этади ва бошқаради. * 1.5. боғлиқ ва боғлиқ бўлмаган ўзгарувчилар ҳодисалар орасидаги ўзаро боғланишларни ўрганиш эконометрика фанининг муҳим вазифасидир. бу жараёнда икки хил белгилар ёки кўрсаткичлар иштирок этади, бири эркли ўзгарувчилар, иккинчиси эрксиз ўзгарувчилар …

5 / 50

боғланиш ёки муносабат дейилади. корреляцион боғланишнинг характерли хусусияти шундан иборатки, бунда омилларнинг тўлиқ сони номаълумдир. шунинг учун бундай боғланишлар тўлиқсиз ҳисобланади ва уларни формулалар орқали тақрибан ифодалаш мумкин, холос. умумий ҳолда қаралса, корреляцион муносабатда эркин ўзгарувчи x белгининг ҳар бир қийматига ( ) эрксиз ўзгарувчи у белгининг ( ) тақсимоти мос келади. ўз-ўзидан равшанки, бу ҳолда иккинчи у белгининг ҳар бир қиймати ( ) ҳам биринчи x белгининг ( ) тақсимоти билан характерланади. агар тўплам ҳажми катта бўлса, x ва у белгиларнинг жуфт қийматлари ва ҳам кўп бўлади ва улардан айримлари тез-тез такрорланиши мумкин. бу ҳолда корреляцион боғланиш комбинацион жадвал (корреляция тўри) шаклида тасвирланади. боғланишлар тўғри чизиқли ва эгри чизиқли бўлади. агар боғланишнинг тенгламасида омил белгилар (x1, x2, ......., xк) фақат биринчи даража билан иштирок этиб, уларнинг юқори даражалари ва аралаш кўпайтмалари қатнашмаса, яъни кўринишда бўлса, чизиқли боғланиш ёки хусусий ҳолда, омил битта бўлганда y=а0+а1х тўғри чизиқли боғланиш дейилади. ифодаси …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 50 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "эконометрик моделлаштириш асослари"

слайд 1 мавзу: эконометрик моделлаштириш асослари режа: 1.1. эконометрикага кириш. фаннинг бошқа фанлар билан алоқаси. 1.2. эконометрика асослари фанининг мақсади ва вазифалари. 1.3. эконометрик модел тушунчаси ва унинг умумий кўриниши. 1.4. иқтисодиётни эконометрик моделлаштиришнинг зарурлиги. 1.5. боғлиқ ва боғлиқ бўлмаган ўзгарувчилар. 1.6. асосий эконометрик усуллар. 1.7. эконометрик моделлаштириш босқичлари. 1.8. иқтисодиётда моделларнинг таснифи. 1.1. эконометрикага кириш. фаннинг бошқа фанлар билан алоқаси “эконометрика” термини иккита: “экономика” ва “метрика” сўзларининг бирлашишидан ҳосил бўлган. грек тилидан таржима қилганда oikonomos (экономист) – бу уй бошқарувчиси, метрика (metrihe, metron) – ўлчов маъноларини билдиради. * * иқтисодчилар “эконометрика” атамасини п.цъемпа (191...

Этот файл содержит 50 стр. в формате PPT (5,2 МБ). Чтобы скачать "эконометрик моделлаштириш асослари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: эконометрик моделлаштириш асосл… PPT 50 стр. Бесплатная загрузка Telegram