kartografik tasvirlash usullari

PPT 18 pages 1.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 18
мавзу: картографик тасвирлаш усуллари мавзу: картографик тасвирлаш усуллари режа: 1. картографик тасвирлаш усулларига тавсиф. 2. релъефни тасвирлаш усуллари бир жойга тегишли диаграммалар усули бу усул ёрдамида карталарда тасвирланган воқеа ва ҳодисалар мутлоқ ва нисбий миқдорларда кўрсатилиши мумкин. миқдорлар ҳар хил диаграммалар, шкалаларга бўлинган графиклар шаклида ифодаланади. мас., бирор жойнинг ўртача ҳаво ҳарорати, ойлик ёғин миқдори, қор қоплами қалинлиги, дарёларнинг йиллик сув сарфи, шамолнинг кучи, йўналиши ва бошқалар шулар жумласидандир. диаграммаларда миқдор кўрсатгичларининг ўзгаришини ҳам бериши мумкин. ареаллар усули ареаллар усули картографияда кенг ишлатилади (лотинча“ареа”, майдон, макон, ҳудуд деган маънони англатади). ареаллар усули билан тузилган карталар ҳам умумгеографик ва мавзули карталардир. топографик ва мавзули карталарда ўрмонзорларни, экинзорларни, қум босган ерларни тасвирлашда ареаллар усули кўп ишлатилади. ареаллар усули кўпроқ майдон ва макон билан боғлиқ бўлганлиги учун кўпроқ ўсимлик (геоботаник), зоогеографик, ландшафт ва геоморфологик карталарни тузишда ишлатилади. бу усул тарихий карталарда ҳам фойдаланилади. бу усулида кўрсатилган воқеа ва ҳодисаларни икки хил рангда ёки …
2 / 18
сул майдонларнинг бир хил хусусиятларига кўра бир-биридан фарқ қилишга асосланади. мас., ўзбекистон географик атласидаги ўзбекистоннинг сиёсий маъмурий картасида ранглар билан вилоятларни ва қорақалпоғистон ҳар хил ранглар бир-бирларидан ажратиб кўрсатилган. географик атласлардаги ҳамма географик районлаштириш карталари: табиий географик, иқтисодий георафик, ландшафт ва бошқа районлаштириш карталари ҳам шу усулда тузилган. баъзан қишлоқ хўжалик, геоботаник ва ландшафт карталарни, генетик, морфологик ва хронологик хусусиятларни типларга бўлиб тасвирлаганда, рангга қўшимча ҳар хил белги ва штрихлардан фойлаланилади. демак сифатли ранг усулида тасвирланаётган воқеа ва ҳодисалар майдон бўйича географик жойлашишини кўрсатилади. миқдорли ранг усули сифатли ранг усулида кўрсатгичлар ранг билан тасвирланса, миқдорли ранг усулида унинг асосини миқдор ташкил қилади. миқдор кўрсатгичлари ҳудуд бўйича тарқалган бўлиши мумкин. масалан, ўзбекистон географик атласидаги “ёқилғи-энергетика” картасида ўзбекистон дарё ҳавзалари бўйича жами электр энергиясининг қуввати ранг билан кўрсатилиб, унинг асосида миқдор кўрсатгич ётганлиги кўрсатилган. тенг чизиқлар усули. бу усул билан воқеа-ҳодисаларнинг миқдор кўрсатгичлари чизиқлар билан тасвирланади. иқлим ва об-ҳаво карталарида ҳаво ҳарорати …
3 / 18
ъни диаграммалар ёрдамида тасвирланиши картодиаграммалар усули дейилади. бу ҳам статистик усул бўлиб, у билан табиий, ижтимоий-иқтисодий, қишлоқ хўжалиги ва бошқа карталар тузишда фойдаланилади. суғориладиган ер таркиби, йиллик ёғин миқдори ва бошқалар. картограмма усулида муайян чегарадаги воқеа-ҳодисаларни нисбий миқдорда кўрсатиш орқали амалга оширилади. ижтимоий-иқтисодий карталардаги иқтисодий районлар ва ҳ.к. чизиқли белгилар усули. картадаги воқеа-ҳодисаларнинг миқдор кўрсатгичлари чизиқлар йўғонлиги билан, сифат кўрсатгичлари ранг ёки штрихлар билан тасвирланади. умумгеографик карталарда чегаралар, дарёлар, каналлар, темир ва автомобил йўллари ва бошқалар тасвирланади. ҳаракатдаги чизиқлар усули. бунда йўналиш ҳаракатининг сифат кўрсатгичлари тасвирланади. мас., шамол ҳаракати, циклон ва антициклон, ҳаво фронтлари, совуқ ва илиқ оқимлар, экспедиция йўллари ва ҳакозо. релъефни тасвирлаш усуллари. у умумгеографик карталарда тасвирланадиган энг мураккаб элемент бўлиб, оддий шакллар вертикал ва горизонтал ҳолати масштаб асосида кичрайтирилиб тасвирланса, релъеф хусусиятидан келиб чиқиб баландлик ҳам тасвирланиши шарт
4 / 18
kartografik tasvirlash usullari - Page 4
5 / 18
kartografik tasvirlash usullari - Page 5

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kartografik tasvirlash usullari"

мавзу: картографик тасвирлаш усуллари мавзу: картографик тасвирлаш усуллари режа: 1. картографик тасвирлаш усулларига тавсиф. 2. релъефни тасвирлаш усуллари бир жойга тегишли диаграммалар усули бу усул ёрдамида карталарда тасвирланган воқеа ва ҳодисалар мутлоқ ва нисбий миқдорларда кўрсатилиши мумкин. миқдорлар ҳар хил диаграммалар, шкалаларга бўлинган графиклар шаклида ифодаланади. мас., бирор жойнинг ўртача ҳаво ҳарорати, ойлик ёғин миқдори, қор қоплами қалинлиги, дарёларнинг йиллик сув сарфи, шамолнинг кучи, йўналиши ва бошқалар шулар жумласидандир. диаграммаларда миқдор кўрсатгичларининг ўзгаришини ҳам бериши мумкин. ареаллар усули ареаллар усули картографияда кенг ишлатилади (лотинча“ареа”, майдон, макон, ҳудуд деган маънони англатади). ареаллар усули билан тузилган карталар ҳам умумг...

This file contains 18 pages in PPT format (1.4 MB). To download "kartografik tasvirlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: kartografik tasvirlash usullari PPT 18 pages Free download Telegram