qo‘shma gapning qurilishiga ko‘ra turlari: teng munosabatli, tobe munosabatli, mutanosib munosabatli qo‘shma gaplar
Предварительный просмотр (5 стр.)
Прокрутите вниз 👇
![ng qismlar soniga ko’ra (formal) qo’shma gap tasnifi ikki qismli qo’shma gaplar ko’p qismli qo’shma gaplar qismlarining qanday bog’lovchi vositalar yordamida bog’lanishiga ko’ra (formal) qo’shma gap tasnifi bog’langan qo’shma gaplar ergashgan qo’shma gaplar bog’lovchisiz qo’shma gaplar qo‘shma gapning voqelanish usullarini belgilashda uch ko‘rsatkichga tayaniladi: [wpm] larning egasi (e) bor-yo‘qligiga, bir xil yoki boshqa xil ekanligiga; [wpm] lar tarkibidagi (w) ning xususiyatiga (w larning bir xil yoki boshqa-boshqa bo‘lishi, bir xil yoki har xil so‘z turkumi bilan ifodalanishiga) ko‘ra; [wpm] tarkibidagi (pm) larning bir xil yoki qisman bir xil ekanligiga ko‘ra. * ega(e) ga ko‘ra [wpm-wpm] turlari qo‘shma gap bir umumiy egali va ikki xususiy egali qurilmaga bo‘linadi: a) bir egali qurilmaning qurilish qolipi [e (wpm-wpm)] ko‘rinishida bo‘ladi: men yanglishmayman, balki qanoatlanib so‘zlayman. b) ikki egali qurilmaning qurilish qolipi [(e1- wpm1) +(e2-w2pm2)] ko‘rinishida bo‘ladi: bunda bulbul kitob o‘qiydi, bunda qurtlar ipak to‘qiydi. * (w) ga ko‘ra [wpm-wpm] turlari a) bir xil …](/media/previews/pages/preview_BvL45AR.webp "qo‘shma gapning qurilishiga ko‘ra turlari: teng munosabatli, tobe munosabatli, mutanosib munosabatli qo‘shma gaplar - Страница 2")
![. yovlariga osmon tutundir, shuning uchun bag‘ri butundir. (h.ol.) 3. agar dunyoning narigi burchiga sizni opichlab borishga to‘g‘ri kelsaydi, men sevina-sevina bajarardim. (oyb.) 4. men shunday bir ish qildimki, o‘lgunimcha bundan faxrlanaman. * * * [wpm, wpm] tipik ko‘rinishli qo‘shma gap * * * * * * [wpmwpm] tipik ko‘rinishli qo‘shma gaplar [wpmwpm] tipik ko‘rinishli qo‘shma gaplarning kesimlarini shakllantiruvchi vositalar kam miqdorni tashkil etadi: i. a) birinchi qismda [-sa], ikkinchi gap kesimida [-(a)rdi] shakli keladi: 1. oyi, havo ochilib ketsa, birga daryo bo‘yiga borar edik. (m.saf.) 2. yoz kelsa, bitta asbobni olib, boshqa yurtlarga ish qidirib ketardi. (p.turs.); b) birinchi gap kesimida [-sa ekan], ikkinchi gap kesimida [-sa] shakli keladi: 1.otam bo‘lsa ekan, men endi yursam.(f.yo‘ldosh.) 2. yoz bo‘lsa ekan, daryoda cho‘milsang. (s.nur.); * [wpmwpm] tipik ko‘rinishli qo‘shma gaplar v) birinchi gap kesimida [-sa+mi], ikkinchi gap kesimida [-ardi] shakli keladi: 1. bo‘z o‘tlarning ming-ming yillardan buyon chirib yotgan ildizlari bu …](/media/previews/pages/preview_N2lMUiz.webp "qo‘shma gapning qurilishiga ko‘ra turlari: teng munosabatli, tobe munosabatli, mutanosib munosabatli qo‘shma gaplar - Страница 3")
![l.) 2.keksa ovora bo‘lmasin edi, o‘zi berib kelardi. (n.til.) b) birinchi qism kesimi tarkibida [-sin edi], ikkinchi gap kesimi tarkibida [-sa] shakli keladi: 1. oltin-kumush qurib ketsin edi, hammaning oyog‘iga to‘kilaversa. (oyb.) 2. o‘zi borsin edi, ko‘ngli to‘lmasa. (s.nur.) * [wpmwpm] tipik ko‘rinishli qo‘shma gaplar iii. birinchi gap kesimida boshqa shakllar, ikkinchi gap kesimida [-(a)rdi/-(a)r edi] shakli keladi: 1. men bo‘lmasam, qo‘yning yarmi yo‘qolar edi.(g’.g’ul.) 2. lekin hozir gulnorning gavdasini parchalab tashlasalar ham, og‘riq sezmagan bo‘lur edi. iv. birinchi gap kesimi [-gan edi] birligi bilan, keyingisi boshqa birliklar bilan keladi: 1. agar bu ikki soqchi bu yerdan ketmaganda edi, ular himoyasiz qolgan bo‘lur edi. * * * * * * [wpm wpm] tobe munosabatli qo‘shma gap qismlarini bog‘lovchi vositalar (r.sayfullayeva) * [wpm wpm] munosabatli qo‘shma gap qismlarini bog‘lovchi vositalar (r.sayfullayeva) * umumta’lim maktablari darsliklarida ergashgan qo‘shma gap qismlarini bog‘lovchi vositalar (9-sinf “ona tili” darsligi, - toshkent, 2010) * 1. ergashtiruvchi …](/media/previews/pages/preview_kOZBAaX.webp "qo‘shma gapning qurilishiga ko‘ra turlari: teng munosabatli, tobe munosabatli, mutanosib munosabatli qo‘shma gaplar - Страница 4")
О "qo‘shma gapning qurilishiga ko‘ra turlari: teng munosabatli, tobe munosabatli, mutanosib munosabatli qo‘shma gaplar"
слайд 1 hozirgi o‘zbek adabiy tili * mavzu: qo‘shma gapning qurilishiga ko‘ra turlari: teng munosabatli, tobe munosabatli, mutanosib munosabatli qo‘shma gaplar r e j a : 1. qo‘shma gap va uning tasnifi masalasi. 2. teng munosabatli qo‘shma gaplar 3. tobe munosabatli qo‘shma gaplar 4. mutanosib munosabatli qo‘shma gaplar * tayanch tushunchalar qo‘shma gap, mкsh, nкsh, teng munosabatli qo‘shma gap, tobe munosabatli qo‘shma gap, mutanosib munosabatli qo‘shma gap. * asosiy adabiyotlar: sayfullayeva r. va b. hozirgi o‘zbek adabiy tili. o‘quv qo‘llanma. – toshkent: fan va texnologiyalar, 2009 nurmonov a., va boshqalar. о‘zbek tilining mazmuniy sintaksisi. - toshkent: fan, 1992. mahmudov n., nurmonov a. о‘zbek tilining nazariy grammatikasi. - toshkent: о‘qituvchi, 1995. qo‘shimcha adabiyotlar: ab...
Этот файл содержит 37 стр. в формате PPT (3,9 МБ). Чтобы скачать "qo‘shma gapning qurilishiga ko‘ra turlari: teng munosabatli, tobe munosabatli, mutanosib munosabatli qo‘shma gaplar", нажмите кнопку Telegram слева.
DOC
DOCX
PPTX
DOCX
DOCX
PDF
PDF
DOC
PPTX
PPTX
PPTX
DOC