texnika taraqqiyotida energetikaning o’rni

DOC 186.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1664482329.doc texnika taraqqiyotida energetikaning o’rni reja: 1.texnika taraqqiyotida energetikaning o’rni. 2.energetikani texnika taraqqiyotiga ta’siri. 3.energiya tizimining boshqa tizimlar bilan bog’liqligi. 1. texnika taraqqiyotida energetikaning o’rni insoniyat jamiyatini rivojlanish, uning sivilizatsiya va taraqqiyot yo’lidagi yutuqlari bevosita mehnat unumdorligining yuksalishi va odamlar hayotidagi moddiy boyliklarni yaxshilanishi bilan uzviy bog’liq. ilmiy-texnika va ijtimoiy taraqqiyot iste’mol qilinayotgan energiyani o’sishi va yangilarini, yanada ham foydalilarini o’zlashtirish bilan kuzatiladi. zamonaviy mashinalar iste’mol qilayotgan energiya qiymati juda ham katta. bu to’g’rida quyidagi taqqoslash o’rinlidir: dunyoni barcha aholisi kuniga 8 soatdan ishlab, bir yilda hozirgi paytda olinayotgan energiyani yuzdan bir ulushini ham ishlab chiqaraolmas edilar. koinotimizda energiya iste’moli jarayoni juda notekis. masalan, norvegiyaning aholi jon boshiga elektr energiyasi iste’moli 1983 yilda 21350 kvt soatni, burundida esa 11 kvt soatni tashkil etadi. texnikaning hozirgi zamondagi rivojlanishi energiyani ko’p miqdorda iste’moli bilan tavsiflanadi va shu sababli ilmiy-texnika inqilobi davri bo’lib, oldingi rivojlanishlardan sifat darajasi bilan farq qiladi. sifat darajasi birinchi …
2
ini ortib borishi bilan ham bog’liq. energiyaga ehtiyoj uzluksiz orta borgan. energiya manbalarini va energiyani bir turdan ikkinchi turga aylantirish yangi usullarini izlashga ehtiyoj sezilgan. bugungi kunga kelib quyosh energiyasi, organik yoqilg’i energiyasi, kimyo energiyasi, daryo, dengiz va okeanlardagi suvni energiyasi, shamol energiyasi va yadro energiyasidan foydalanilmoqda. kelajakda engil elementlar sintezidan hosil bo’ladigan termoyadro energiyasidan foydalanish muammosi ustidan ishlar olib borilmoqda. bu muammo hal etilsa, energiya zahiralarning tugab borayotganligiga qaramasdan insoniyat energiyaga bo’lgan kelajakdagi ehtiyoji to’la qondirilishi mumkin. 2. energetikani texnika taraqqiyotiga ta‟siri texnikani shiddatli taraqqiyoti va uning hozirdagi darajasiga, energiyaning yangi turlaridan, birinchi navbatda elektr energiyasidan foydalanmasdan etib bo’lmas edi. elektr energiyasi inson hayotida keng qo’llaniladi. mubolag’asiz aytish mumkinki, zamonaviy jamiyatning mo’’tadil hayoti elektr energiyasiz tassavur etish qiyin. elektr energiyasi sanoatda turli-xil mexanizmlarni harakatga keltirish uchun va bevosita texnologik jarayonlarda, transport keng foydalaniladi. zamonaviy aloqa vositalarining - telegraf, telefon, radio, televideniya - ishlashi elektr energiyasidan foydalanishga asoslangan. kibernetika, hisoblash …
3
qarash kerak. insoniyat tomonidan yaratilgan sun’iy tizimlar quvvati va tabiiy geofizik jarayonlar quvvatini quyidagi taqqoslashi keltirilgan. quyosh yil davomida koinotga yirik miqdorda energiya nurlantiradi, ulardan er yuzasiga 5/108 km2 ga teng bo’lgan erga taxminan 7,5/1017 kvt/soatga teng bo’lgan energiya etib keladi. bu esa 85600 mlrd. kvt quvvat demakdir. 1983 yilda erda energiyaning barcha turlaridan (80-83) /1012 kvt/soat energiya ishlab chiqarildi va foydalanildi. dunyoda bir yilda 8360 tvt/soat elektr energiyasi ishlab chiqariladi. erning 1 km2 yuzasiga o’rtacha quvvati 17-104 kvt ga teng bo’lgan quyosh energiyasi tushadi va birlamchi energiya manbalarining bu energiyadan foydalanish quvvati taxminan 19 kvt ga teng. bu quvvatlar o’zaro 104 marotaba farq qiladi. quyosh erning issiqlik muvozanatida katta o’rin tutadi. uning erga to’g’ri keladigan nurlanish quvvati, insoniyat oladigan va tabiatda sodir bo’ladigan jarayonlar quvvatidan ko’p marotaba ortiqdir. quyosh quvvatini, hozirgi davrda insoniyat foydalana olmayotgan, erning o’z o’qi atrofida aylanish quvvatidan (3/1013 mlrd. kvt) bilan taqqoslash munkin. biroq dunyodagi …
4
ligi katta. shunday qilib energetik va boshqa qurilmalarni ishlatish, atmosferaning ifloslanishi va ko’p miqdorda organik yoqilg’ini yoqilishi natijasida uning havo tarkibi o’zgarishi; dunyo ummonining ifloslanishi; gidro elektr stansiyasi qurilishi natijasida quruqliklarni suvga ko’milishi; o’rmonlarning kesilishi; issiqlik elektr stansiyalarining butun dunyoning umumiy issiqlik muozanatiga ta’siri katta muammolar keltirib chiqaradi. energetik tizimlarni loyihalashtirayotganda, ularni rivojlantirish va foydalanish davomida atrof muhitga ta’siri barcha jihatlari tomonidan ko’rib chiqilishi kerak. shuning uchun muhandis-energetikka tabiat va unda bo’layotgan hodisalar to’g’risida bilimlar juda zarur. 3. energiya tizimining boshqa tizimlar bilan bog’liqligi elektr va issiqlik energiyasi ishlab chiqaradigan energiya tizimi bevosita yoqilg’i ta’minlash tizimi, ya’ni birlamchi energiya manbalari, bilan bog’langan. energiya tizimining qurilishi va ishlashi ko’p hollarda tabiiy omillarga bog’liq, masalan suv havzalarining joylashishi yoki energiya manbalari va iste’molchilarining geografik joylashishi. biosferaning holati, uning ifloslanganlik darajasi, energetik qurilmalarning ishga bog’liq holda energiya tizimlarining ishiga va ularning texnik tavsiflariga cheklanishlar kiritadi. energiya tizimini boshqarish nafaqat biosfera ta’siri jihatidan olib …
5
q xo’jaligiga zarar etkazishga olib keladi. bundan tashqari bu stansiyaning qurilishi tabiat mikroklimatiga ham ta’sir etadi. rasm 2. energiya tizimining boshqa tizimlar bilan bog’liqligi foydalanilgan adabiyotlar: 1. fedorov a.a. kameneva v.v. osnovi elektrosnabjeniya promishlennix predpriyatiy. m.: energoatlmizdat 1984 2. yermilov a.a. osnovi elektrosnabjeniya promishlennix predpriyatiy. m.: energoatomizdat,1983 3. gladilin l.v. osnovi elektrosnabjeniya gornix predpriyatiy. m.: nedra, 1980 4. konavalova l.l., rojkova l.d. elektrosnabjeniya promishlannix predpriyatiy i ustanovok. m.: energoatomizdat, 1989 5. pravila ustroystva elektroustanovok. m.: energoatomizdat, 1985 6. spravochnik po elektrosnabjeniyu i elektroobrudovaniyu. t.1 i 2. m.: energoatomizdat, 1986, 1987 7. nasritdinov sh.g. kon elektrotexnikasi, iii kism, toshkent-1995.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "texnika taraqqiyotida energetikaning o’rni"

1664482329.doc texnika taraqqiyotida energetikaning o’rni reja: 1.texnika taraqqiyotida energetikaning o’rni. 2.energetikani texnika taraqqiyotiga ta’siri. 3.energiya tizimining boshqa tizimlar bilan bog’liqligi. 1. texnika taraqqiyotida energetikaning o’rni insoniyat jamiyatini rivojlanish, uning sivilizatsiya va taraqqiyot yo’lidagi yutuqlari bevosita mehnat unumdorligining yuksalishi va odamlar hayotidagi moddiy boyliklarni yaxshilanishi bilan uzviy bog’liq. ilmiy-texnika va ijtimoiy taraqqiyot iste’mol qilinayotgan energiyani o’sishi va yangilarini, yanada ham foydalilarini o’zlashtirish bilan kuzatiladi. zamonaviy mashinalar iste’mol qilayotgan energiya qiymati juda ham katta. bu to’g’rida quyidagi taqqoslash o’rinlidir: dunyoni barcha aholisi kuniga 8 soatdan ishlab, bir yilda hozirg...

DOC format, 186.0 KB. To download "texnika taraqqiyotida energetikaning o’rni", click the Telegram button on the left.

Tags: texnika taraqqiyotida energetik… DOC Free download Telegram