qizamiq

PPT 42 pages 30.6 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.6 MB

File type PPT

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

қизамиқ қизамиқ тошкент тиббиет академияси урганч филиали юкумли касалликлар кафедраси доцент юсупов ш. р. қизамиқ - ўткир юқумли касаллик бўлиб, юқори ҳарорат, интоксикация юқори нафас йўллари ва кўз шиллиқ қаватининг шикастланиши, доғли – папулез тошма билан кечувчи касаллик. қизамиқ болалар ҳаво-томчи инфекциялари ичида кўплаб ривожланган мамлакатларда учрайдиган инфекция ҳисобланади. жаҳонда ҳар йили қизамиқ билан 60 мин ахоли касалланади, улардан 3 млн.и ўлади, асосан эрта ёшдаги болалар. қизамиққа қарши бирдан бир чора эмлаш. 1954 йилда эндерсннинг вирусни хужайра культурасида ажратишнинг янги усулини кашф этиши тирик қизамиқ вакцинасини яратилишига асос солди. бу усул ёрдамида 1959 йилда қизамиқ вирусини аттенуация йўли орқали вакцина штаммлари олинди. қизамиқ вируси парамиксовируслар оиласига мансуб, ташқи муҳитга чидамсиз, одам организмидан ташқарида тез ҳалок бўлади. ташқи қобиғидаги липопротеид мембрана антиген тузилиши ўзгаришидан сақлайди, бу эса вакцина олиш учун зарур. тўқима культурасида ўстирилади. юқори нафас йўллари ва асаб тизими эпителиал хужайраларини, лимфоид хужайраларни ва ретинулоэндотелиал тўқималарни шикастлайди. қизамиқ ер юзида …

2 / 42

чақиради, лимфа тугунлари катталашади. инкубациянинг 3 кунида вирус қонга ўтади ва вирусемия ривожланади. 3- фаза: бирламчи вирусемия ва лимфацитар тизимини марказлашган шикастланиши. вирус барча аьзо ва тизимларга тарқалади ва лимфоид ҳамда ретикулогистиоцитар тўқималарга киради. 4 - фаза: вирусемиянинг ўсиши ва аллергик реакция. иммуноцитлар ва махсус антитаначалар таьсирида вирус сақловчи хужайраларнинг цитолизи кузатилади. ажралган вирус яқинда жойлашган эпителиал хужайраларга киради, уларни шикастлайди ва яна қонга ўтади. параллел равишда организмда вируснинг оқсил компоненти ҳисобига аллергик жараён ривожла-нади, яна гистамин ва гистаминсимон моддалар таъсир курсатиб, тўқимани сенсибилизациясига олиб келади. бунда майда қон томир деворлари кескин шикаст-ланади, уларни ўтказувчанлиги ошади, шиш ва экксудация ривожланади, бу айниқса юқори нафас йўллари тўқималарида яққол номоён бўлиб, катарал-некротик яллигланишига олиб келади. ҳар бир тошма элементи қон томир атрофидаги яллигланиш учоғидан далолат беради. қизамиқда тошманинг этапли тошиши қон томирга бой бўлган инфекция кириш дарвозасида вируснинг максимал концентрацияда булишига боғлиқ. бу тошмани дастлаб юз ва шиллиқ қаватларда, сўнгра тана ва …

3 / 42

ацион давр 21 кунгача чўзилади. типик ва атиник қизамиқ фарқланади. типик қизамиқда барча симптомлар характерли яққол намоён бўлади. типик қизамиқ оғирлигига қараб: енгил, ўртача оғир, оғир. атипик қизамиқда асосий белгилар яширин ёки умуман бўлмайди. эмланганларда баъзи даврлари давомилиги бузилган бўлиши мумкин, тошма даври қисқари, катарал даврнинг бўлмаслиги, тошма этапли тошиши бузилади. митигирланган қизамиқ инкубацион даврида иммуноглобулин олган беморларда кузаталади. баъзан бундай беморларда филатов-бельский-коплик доғлари бўлмайди, тошма рангпар, майда ва кам бўлади, тошма тошиш этаплилиги бузулади, катарал белгилар жуда суст номоён бўлган ёки умуман бўлмайди. митигирланган қизамиқда асоратлар кузатилмайди. 6 ойгача бўлган болаларда қизамиқнинг яширин шакли учрайди, уларда касаллик онасидан ўтган пассив имунитет фонида кечади. қизамиқ клиник кўринишда 3 да давр фарқланади: продромал (катарал), тошмали, пигментация. продромал давр: 3-5 кунгача катарал белгилар билан характерланади: коньюнктивит, ринит, йўтал, юқори ҳарорат 38°с, оғиз шиллиқ қавати, томоқ, лунжлар гиперемияси. катарал даври беморда тез-тез акса уриш, бурундан кўп суюқлик ажралиши, овоз бўғилиши ва қуруқ йўтал …

4 / 42

лик симптоми). тошма тошиш даври: касалликнинг 4-5 кунидан бошланади ва доғли-папулез тошмалар пайдо бўлиши билан характерланади. тошманинг биринчи элементлари қулоқ орқасида, бурунда майда пушти доғлар шаклида пайдо бўлади. тезда ўлчамлари катталашади, бир-бирлари билан баъзан қўшилади, нотўғри шаклга эга бўлади. тошма элементлари миқдори жуда тез кўпаяди, биринчи сутка охирида бутун юз ва бўйинни қоплайди, кўкрак ва тана юқори қисмида алохида элементлар шаклида бўлади. иккинчи суткада бутун танани ва қўлни юқори қисмини тошма қоплайди, учинчи кунида оёқ ва қўлларда тарқалади. тананинг ички ва ташқи юзасини бир текисда қоплайди. тошманинг биринчи кунида тана ҳарорати катарал давридагига нисбатан юқори. тошма тошишидан 1-2 кун олдин у бир қанча тушади ва тошманинг биринчи куни янги кўтариш кузатилади, икки букрилик ҳосил қилади. тошма тошиш даврида ҳаророт юқорилигича сақланади. асоратсиз кечганда тошма тоша бошланган кундан 3-4 кун ўтгач ҳаророт нормалашади. тошма даврида бемор умумий аҳволи оғир, безоталаниш, алаҳсираш, баъзан уйқунчанлик кузатилади. кейинчалик тошмалар тезда қорайиб, жигар ранг тус …

5 / 42

иши (ангина) ҳамда терига тошмалар тошиши билан характерланади касаллик қўзғатувчиси а группага кирувчи в гемолитик стрептококк ҳисобланади. скарлатинани чақмирувчи сарамас, ангина ва бошқа ҳар хил касалликларни чақирувчи стрептококклардан деярли фарқ қилмайди. скарлатинани ўтказган бемор организмда орттирилган турғун иммунитет ҳосил бўлади. бу касалликда иммунитет антитоксик характерга эга бўлиб, иммунитет кучли бўлганларда скарлатина эмас бошқа стрептококкли касалликлар (ангина), трахиет ва бошқалар бўлиши мумкин. скарлатина ўзида стрептококкли иммунитет ҳосил бўлганда стрептококклар чақирадиган касалликларни бир кўринишида намаён бўлади. бу касаллик бошқа хил касалликлардан кучли токсик копилемент ҳосил бўлиши билан ажралиб туради. касаллик манбаи бемор одам ва бактерия ташувчиларидир. бундан ташқари касаллик манбаи бўлиб стрептококкли ангина ва назофаренгит билан оғриган бемор ҳисобланади. скарлатинани дастлабки кунидан бошлаб юқумли ҳисобланади. агар ўз вақтида пеницилин қўлланилса касалликнинг юқумлилик даври қисқаради ва 7-10 кунларидан сўнг у атрофдагилар учун хавфсиз ҳисобланади. агар организмда йирингли яллиғланиш ўчоқлари бўлса йирингли ринит ёки отит бўлса юқумлилик даври узаяди. бу давр беморлар учун ҳам …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qizamiq"

қизамиқ қизамиқ тошкент тиббиет академияси урганч филиали юкумли касалликлар кафедраси доцент юсупов ш. р. қизамиқ - ўткир юқумли касаллик бўлиб, юқори ҳарорат, интоксикация юқори нафас йўллари ва кўз шиллиқ қаватининг шикастланиши, доғли – папулез тошма билан кечувчи касаллик. қизамиқ болалар ҳаво-томчи инфекциялари ичида кўплаб ривожланган мамлакатларда учрайдиган инфекция ҳисобланади. жаҳонда ҳар йили қизамиқ билан 60 мин ахоли касалланади, улардан 3 млн.и ўлади, асосан эрта ёшдаги болалар. қизамиққа қарши бирдан бир чора эмлаш. 1954 йилда эндерсннинг вирусни хужайра культурасида ажратишнинг янги усулини кашф этиши тирик қизамиқ вакцинасини яратилишига асос солди. бу усул ёрдамида 1959 йилда қизамиқ вирусини аттенуация йўли орқали вакцина штаммлари олинди. қизамиқ вируси парамиксовирусл...

This file contains 42 pages in PPT format (30.6 MB). To download "qizamiq", click the Telegram button on the left.

Tags: qizamiq PPT 42 pages Free download Telegram