"milliy boylik statistikasi"

PPT 71 pages 2.6 MB Free download

71 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPT

Pages 71

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 71

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti “statistika” kafedrasi dotsenti b.x. mamatkulov tomonidan “statistika” fanidan “milliy boylik statistikasi” mavzusida tayyorlangan ma’ruza reja: milliy boylik: mohiyati, tarkibi va baholash muammolari 2. iqtisodiy aktivlar 3. milliy boylikni kengaytirilgan kontseptsiyasi: tabiiy va inson kapitali statistikasi milliy boylik: mohiyati, tarkibi va baholash muammolari milliy boylik – iqtisodiy statistikaning tayanch ko‘rsatkichlaridan biridir. uning hajmi (solishtirma baholarda) – mamlakatning iqtisodiy-ijtimoiy salohiyatini ifodlaydi, jon boshiga to‘g‘ri keladigan miqdori esa – mamlakatning iqtisodiy rivojlanish darajasiga baho beradi. jahonning turli mamlakatlarida iqtisodchilar milliy (xalq) boyligi hajmini hisoblash va mamlakatlararo solishtirish masalalari bilan shug‘ullanganlar. iqtisodiyot va statistika tarixidan ma’lumki, milliy boylikning hajmini birinchi bor angliyada (1664 yilda) u.petti hisoblagan. bu ko‘rsatkich frantsiyada 1789 yilda, aqsh da 1805 yilda va rossiyada esa 1864 yilda hisoblangan. xx asr oxirlarida kelib milliy boylikning tarkibiy qismlarini belgilash, ularni yagona kontseptsiyalar asosida qiymatini, tarkibini, dinamikasini hamda foydalanish darajasini hisoblash …

2 / 71

va muhokama qilindi. mazkur konferentsiyada k.xamiltonning jahonning 110 mamlakatida milliy boylikni 1997 yildagi jon boshiga to‘g‘ri keladigan darajasi va uni o‘sishi sur’atlari hisoblangan ma’ruzasini taqdim etdi. k.xamiltonning hisob-kitoblariga qaraganda ko‘pgina mamlakatlarda (jon boshiga to‘g‘ri keladigan yaim darajasi o‘rtacha jahon darajasidan past bo‘lganlarida) umumiy kapital hajmini 307 o‘sishi sur’ati aholi sonini o‘sishi sur’atidan pastligini, ya’ni bu mamlakatlarda aholi farovonligini pasayishi jarayoni yuz berayotganini ko‘rsatdi. 1-jadval xxi asr boshida dunyoning milliy boyligi va tarkibi xxi asr boshida dunyoning milliy boyligi va tarkibi manba: валентей с.д. накопление национального богатства на фоне мировых тенденций // мировая экономика и международные отношения. – 2011. – №4. с. 30. jadval ma’lumotlari asosida milliy boylik tarkibini tahlil qilish mumkin. ko‘rinib turibdiki, "ettilik" va yevropa ittifoqi davlatlarida aholi jon boshiga to‘g‘ri kelgan milliy boylik hajmi dunyoning boshqa davlatlariga nisbatan bir necha barobar yuqori. bu davlatlarda inson kapitali qiymatining yuqoriligi mazkur davlatlarni yuqori o‘rinda turishiga sabab bo‘lmoqda. opek va mdh …

3 / 71

klar, ya’ni mamlakat rezidentlariga tegishli bo‘lgan kapital sof qiymati tushuniladi. kapital sof qiymati institutsional birliklarning aktivlari (nomoliyaviy va moliyaviy) va majburiyatlari orasidagi farq kabi aniqlanadi (2-jadval). milliy boylik mazkur davlat rezidentlariga tegishli bo‘lgan nomoliyaviy aktivlar va ularning tashqi dunyoga sof talabini ifodalaydi. ma’lumki iqtisodiy aktivlar – iqtisodiy obyekt bo‘lib, ular institutsional birliklarning mulki hisoblanadi, undan egalik qilish yoki foydalanish tufayli iqtisodiy manfaat olinadi. muhim manfaat – bu kelajakda daromad olish imkoniyatidir. ba’zi bir aktivlar: binolar, jihozlar va boshqalar tovar ishlab chiqarishda va xizmat ko‘rsatishda faol qatnashadi hamda foyda keltirishda ulushga ega bo‘ladi. ba’zilari esa, masalan moliyaviy aktivlar – aktivlar egasiga egalik qilgani uchun mulk daromadini keltiradi. bmt ning mht – 93 dagi kontseptsiyasiga muvofiq mamlakat (tarmoq, sektor, hudud) ning mulkiy holati – milliy boyligi sof aktivlar qiymatiga tengdir. bu ko‘rsatkichni hisoblashda “aktivlar va passivlar balansi” dan foydalaniladi (2-jadval). 2-jadval bmt ning mht-93 dagi kontseptsiyasiga binoan milliy iqtisodiyot va uning sektorlari …

4 / 71

a ko‘payishi (kamayishi) hajmini va unga ta’sir etgan omillarni quyidagi formula yordamida hisoblash mumkin: bu yerda: iqtisodiy aktivlarning hajmi dinamikasi va boshqa jihatlarini to‘laroq o‘rganish uchun statistika amaliyotida birinchi navbatda ular tasniflanadi, ya’ni klassifikatsiya qilinadi. tasniflashda turli-tuman aktivlarni u yoki bu muhim belgisi – xususiyati, xossasiga binoan oldindan belgilangan guruhlarga ajratiladi. bu guruhlar bmt ning statistika komissiyasi tomonidan barcha mamlakatlar uchun standart holida tashkil etiladi. (3- jadval) 3-jadval mxt-93 metodologiyasiga bo‘yicha milliy boylik tarkibiga kiritilgan aktivlar tasnifi nomoliyaviy aktivlar moliyaviy aktivlar 1. ishlab chiqarilgan aktivlar: 1. 1. asosiy fondlar 1.1.1. moddiy asosiy fondlar:  yashash binolari;  boshqa bino va inshoatlar;  mashina va jihozlar;  yetishtiriladigan aktivlar. 1.1.2. nomoddiy asosiy fondlar:  foydali qazilmalarni qidirish ishlari;  ehm dasturiy ta’minoti;  ko‘ngil ochar janrga oid, adabiyot va san’at asarlari;  boshqa nomoddiy asosiy fondlar. 1.2. moddiy aylanma mablag‘lar zahirasi 1.3. qimmatli boyliklar ro‘yxatdan tashqari: uzoq muddat xizmat ko‘rsatuvchi iste’mol …

5 / 71

sial iqtisodiy samara keltiruvchi ishlab chiqarish va noishlab chiqarish obyektlari kiradi. ularning tashkil topish jarayoniga qarab ishlab chiqarilgan va ishlab chiqarilmagan guruhlarga bo‘linadi 2. iqtisodiy aktivlar ishlab chiqarilgan nomoliyaviy aktivlar ishlab chiqarish jarayonida vujudga keladi va uch asosiy elementni, asosiy fondlar (asosiy kapital), moddiy aylanma mablag‘lar zaxirasi va qimmatbaho boyliklarni o‘z ichiga oladi. asosiy fondlar (asosiy kapital) mahsulot ishlab chiqarish, bozor va nobozor xizmatlari ko‘rsatishda ishtirok etuvchi hamda uzoq davr mobaynida foydalanishga mo‘ljallangan aktivlarda o‘z aksini topadi. moddiy asosiy kapitali guruhi ishlab chiqarish va yashash binolari, inshootlar, mashina va jihozlar, shuningdek, o‘stiriladigan aktivlardan iborat. milliy boylikning mazkur omiliga uy xo‘jaliklari tomonidan oxirgi iste’mol uchun xarid qilingan mashina va jihozlar hisobga olinmaydi. (masalan: avtomobillar, muzlatgichlar, televizorlar va shunga o‘xshash vositalar). bunday omillar “uzoq muddatda foydalanishga mo‘ljallangan iste’mol tovarlari” guruhi orqali hisobga olinadi. biroq, bunday jihozlar ishlab chiqarish jarayonida foydalanilsa, ular asosiy kapital jumlasiga kiritiladi, o‘stiriladigan aktivlar qishloq xo‘jaligida moddiy aylanma mablag‘lar …

Want to read more?

Download all 71 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""milliy boylik statistikasi""

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti “statistika” kafedrasi dotsenti b.x. mamatkulov tomonidan “statistika” fanidan “milliy boylik statistikasi” mavzusida tayyorlangan ma’ruza reja: milliy boylik: mohiyati, tarkibi va baholash muammolari 2. iqtisodiy aktivlar 3. milliy boylikni kengaytirilgan kontseptsiyasi: tabiiy va inson kapitali statistikasi milliy boylik: mohiyati, tarkibi va baholash muammolari milliy boylik – iqtisodiy statistikaning tayanch ko‘rsatkichlaridan biridir. uning hajmi (solishtirma baholarda) – mamlakatning iqtisodiy-ijtimoiy salohiyatini ifodlaydi, jon boshiga to‘g‘ri keladigan miqdori esa – mamlakatning iqtisodiy rivojlanish darajasiga baho beradi. jahonning turli mamlakatlarida iqtisodchilar milliy (xalq) boy...

This file contains 71 pages in PPT format (2.6 MB). To download ""milliy boylik statistikasi"", click the Telegram button on the left.

Tags: "milliy boylik statistikasi" PPT 71 pages Free download Telegram