elektr o’lchash vositalari to’g’risida umumiy ma’lumotlar

DOCX 52,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1669067542.docx elektr o’lchash vositalari to’g’risida umumiy ma’lumotlar reja: 1. elеktr o‗lchаsh vоsitаlаri to’g’risidа umumiy mа’lumоtlаr. 2. elеktr o’lchаsh vоsitаlаrini bаjаrаdigаn funksiyasigа qаrаb turlаnishi. 3. o’lchоvlаr, o’lchаsh o’zgаrtkichlаri, o’lchаsh аsbоblаri, o’lchаsh qurilmаlаri, infоrmаtsiоn o’lchаsh tizimlаri, ulаrning ishlаnishi, strukturа sxеmаlаri. o’lchov deb – kattalikning aniq bir qiymatini hosil qiladigan (tiklaydigan), saqlaydigan texnik vositaga aytiladi. o’lchovlar o’zgarmas va o’zgaruvchan qilib ishlanadi, ya’ni bir qiymatli, masalan: qarshiligi 0.1 om bo’lgan g’altak yoki normal element, tarozi toshi, o’zgarmas yoki bir qiymatli o’lchovdir; har xil sig’imni olishga imkon beruvchi o’zgaruvchan sig’imli kondensator esa o’zgaruvchan, yani ko’p qiymatli o’lchovdir. bir qiymatli o’lchovlar birikmasi o’lchovlar to’plamini tashkil etadi. standart namunalar va namunaviy moddalar ham o’lchovlar turkumiga kiritilgan. standart namuna – modda va materiallarning xossalarini va xususiyatlarini tavsiflovchi kattaliklarni hosil qilish uchun xizmat qiladigan o’lchov sanaladi. masalan, g’adir – budrlikning namunalari, namlikning standart namunalari. namunaviy modda – esa, muayyan tayyorlash sharoitiga hosil bo’ladigan va aniq xossalarga ega bo’lgan modda …

lon, guruhli etalon, etalon to’plami. birlikni qayta tiklash aniqligining darajasi bo’yicha va metrologik tobeligi bo’yicha etalonlar birlamchi, ikkilamchi va ishchi etalonlarga bo’linadi. davlat uchun boshlang’ich etalon sifatida xizmat qilishi rasmiy qaror bilan tan olingan etalon milliy (davlat) etalon deb ataladi. o’lchash o’zgartkichi – deb, o’lchash informatsiyasi signalini ishlab berish, uzatish, keyinchalik o’zgartirish, ishlab berish va uni saqlashga mo’ljallangan, lekin kuzatuvchining ko’rishi (kuzatishi uchun moslanmagan o’lchash vositasiga aytiladi). y=f(x), ba’zida o’lchash o’zgartkichining kirishiga bir qancha x1,x2,…xn kattaliklar kiritiladi va u holda y quyidagicha ifodalanadi y=f(x1,x2,…xn). odatda, o’lchash zanjirida birinchi bo’lgan, yani o’lchanayotgan kattalik signalini qabul qiladigan o’lchash o’lchash o’zgartkichiga birlamchi o’lchash o’zgartkichi deyiladi. undan keyingi joylashgan o’lchash o’lchash o’zgartkichlariga esa oraliq o’zgartkichlar nomi beriladi. o’lchash o’zgartkichlarining keng tarqalgan turlariga masshtabli va parametrik o’lchash o’zgartkichlari kiradi. birlamcha o’lchash o’zgartkichlari, ko’pincha datchik deb yuritiladi. uning bevosita o’lchanayotgan kattalik ta’siridagi qismi sezuvchan element deyiladi. masalan, termoelektrik termometrda – termojuftlik, monometrik termometrda, termoballon ana shunday …

tkazgichli elementlardan ishlangan (diodli) o’zgartkichlar) kiradi. 2 – turdagi o’lchash o’zgartgichlariga noelektrik (elektrmas) kattaliklarni (masalan, mexanik, issiqlik,kimyoviy, optik va boshqa turdagi) elektr kattaliklariga (tok, e.yu.k., qarshilik kabi) o’zgartiruvchi o’zgartkichlar datchiklar deb yuritiladi va o’lchanayotgan kattalikning turiga qarab tegishli nomlarga ega bo’ladi. masalan, bosim datchigi, moment datchigi, siljish datchigi, sath datchigi, issiqlik datchigi va h.k. ta’kidlab o’tilgan parametrik o’lchash o’zgartkichlarida kirishdagi signal (mexanik siljish, bosim, o’g’irlik kabi) bo’lib, chiqishdagi esa faqat elektr signali (elektr qarshiligi, elektr sig’imi, elektr yurituvchi kuch va boshqalar) bo’ladi. bulardan tashqari elektromexanik turidagi elektr o’lchash asboblarining asosiy qismi bo’lib hisoblanuvchi turli tuzimga oid o’lchash mexanizmlari ham o’lchash o’zgartkichlari qatoriga kiradi. chunki o’lchash mexanizmlarining ishlashi shunga asoslanganki, ularda o’lchanadigan kattalik (ya’ni elektr energiya) mexanizm qo’zg’aluvchan qismini harakatlanishiga, yani burchakli yoki chiziqli surilishiga (mexanik energiyaga) o’zgartiriladi. telemexanika va teleo’lchash tizimlarida (masofadan o’lchashlar va boshqarishda) me’yorlovchi o’lchash o’zgartkichlari keng qo’llaniladi. bu o’zgartkichlarda har – xil elektr (kuchlanish, chastota, quvvat) va …

kuzatish (kuzatuvchi) uchun qulay ko’rinishli shaklida o’lchash informatsiyasi signalini ishlab berishga mo’ljallangan o’lchash vositasiga aytiladi. o’lchash asboblari struktura sxemasining turi bo’yicha (o’lchash vositasiga o’lchash informatsiyasi signalini o’zgartirish ketma – ketligini ifodalovchi sxema) bevosita ta’sirdagi (baholaydigan) va solishtirib o’lchaydigan asboblarga bo’linadi. o’lchanadigan kattalikni asbobning oldindan darajalab qo’yilgan darajasi (shkalasi) bo’yicha kuzatishga hisoblashga imkon beruvchi o’lchash asbobi bevosita ta’siridagi asbob deb ataladi. bunday asboblarda o’lchash informatsiyasining signalini to’g’ri yo’nalishda qator ketma – ketlikdagi o’zgartirishlardan o’tadi. asboblarning strukturali sxemasi quyida keltirilgan: sxemada: x va y lar o’lchash asboblarining kirishidagi va chiqishidagi kattaliklari; o„1,o„2…o„n – o’lchash informatsiyalarining alohida o’zgartkichlari. o’lchanadigan kattalikni uni o’lchovi bilan avtomatik yoki operator ishtirokida solishtirish natijadisa olinadigan o’lchash asboblari solishtirish asboblari deyiladi. boshqacha aytganda, bu asboblarda o’lchanadigan kattalik bevosita uning o’lchovi bilan yoki o’lchov sifatida qabul qilingan aniq qiymati bilan o’zaro solishtiriladi. solishtirish asboblarida chiqish kattaligi y teskari bog’lanish zanjiridagi maxsus o’zgartkich yordamida (o’ tеsk) o’lchanadigan kattalik x bilan bir …

effektlar solishtiriladi. masalan, o’zgarmas tok ko’priklarida o’lchanadigan va aniq qarshiliklarining zanjirlaridan o’tadigan elektr toki solishtiriladi. teng yelkali tarozilarda o’lchanadigan ob’yekt va toshlarning massasi emas, balki shu jismlar hosil qilgan aylantiruvchi momentlar solishtiriladi. o’lchash asboblari ularning ko’rsatishi, chiqishdagi kattalik bilan o’lchandigan kattaliklarning o’zaro bog’liqligi bo’yicha analogli va raqamli asboblarga bo’linadi. analogli asboblar. analogli asboblarda ularning ko’rsatishi o’lchanadigan kattalikning uzluksiz o’zgarish funksiyasiga bog’liq bo’ladi. analogli asboblar yuqori tezkorlikka ega, bundan tashqari asbobning ko’rsatishi bo’yicha o’lchanadigan kattalikning o’zgarishi (raqamliga qaraganda) psixologik jihatdan oson qabul qilinadi (kuzatiladi). lekin, analogli (asosan strelkali) asboblarning aniqligi uning shkalasi bo’yicha kuzatish xatoligi bilan cheklanadi (xatolik odatda 0.05-1% dan kichik bo’lmaydi). raqamli asboblar. raqamli o’lchash asbobi deb, o’lchash borasida uzluksiz o’lchanadigan kattalikning natijasi raqamli qayd etish qurilmasida yoki raqamlarni yozib boruvchi qurilmada diskret tarzda o’zgartirilib, indikasiyalanadigan asboblarga aytiladi. raqamli asboblar, diskret o’lchash usuliga asoslangan bo’lib, asbobning ko’rsatishi raqam ko’rinishida bo’ladi, shu sababli ularning ko’rsatuvlari osongina qayd qilinadi, ularni ehm …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "elektr o’lchash vositalari to’g’risida umumiy ma’lumotlar"

1669067542.docx elektr o’lchash vositalari to’g’risida umumiy ma’lumotlar reja: 1. elеktr o‗lchаsh vоsitаlаri to’g’risidа umumiy mа’lumоtlаr. 2. elеktr o’lchаsh vоsitаlаrini bаjаrаdigаn funksiyasigа qаrаb turlаnishi. 3. o’lchоvlаr, o’lchаsh o’zgаrtkichlаri, o’lchаsh аsbоblаri, o’lchаsh qurilmаlаri, infоrmаtsiоn o’lchаsh tizimlаri, ulаrning ishlаnishi, strukturа sxеmаlаri. o’lchov deb – kattalikning aniq bir qiymatini hosil qiladigan (tiklaydigan), saqlaydigan texnik vositaga aytiladi. o’lchovlar o’zgarmas va o’zgaruvchan qilib ishlanadi, ya’ni bir qiymatli, masalan: qarshiligi 0.1 om bo’lgan g’altak yoki normal element, tarozi toshi, o’zgarmas yoki bir qiymatli o’lchovdir; har xil sig’imni olishga imkon beruvchi o’zgaruvchan sig’imli kondensator esa o’zgaruvchan, yani ko’p qiymatli o’lchov...

Формат DOCX, 52,3 КБ. Чтобы скачать "elektr o’lchash vositalari to’g’risida umumiy ma’lumotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: elektr o’lchash vositalari to’g… DOCX Бесплатная загрузка Telegram