elektr o’lchash usullari va asoslari to’g’risida. elektr o’lchashlar bo’yicha umumiy ma’lumotlar

DOCX 24.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1669067533.docx elektr o’lchash usullari va asoslari to’g’risida. elektr o’lchashlar bo’yicha umumiy ma’lumotlar reja: 1. elektr o’lchashlar fanining maqsad va vazifalari. 2. elektr o’lchashlarning fan va texnikadagi ahamiyati. 3. o’lchashlar fanining rivojlanish tarixi. 1. elektr o’lchashlar fanining maqsad va vazifalari sanoat, transport, qishloq va suv xo’jaligi, kimyoviy texnologiya va boshqa sohalardagi ishlab chiqarishning barcha bosqichlarida texnologik, agrokimyoviy va biologik nazorat bilan birga turli o’lchash ishlari ham olib boriladi. shuning uchun ishlab chiqarilayotgan mahsulotning sifati boshqarishda qo’llanilayotgan nazorat va o’lchash vositalariga bevosita bog’liq. har bir yetuk mutaxassis o’z ish joyida texnologik jarayon parametrlarini, ularning o’lchash usullarini, o’lchash asboblari va qurilmalarining texnik xarakteristikalarini bilishi kerak. bakalavriatni tugatgan har bir kishi o’lchash asboblari bilan ishlashda o’lchash sxemalari va asboblarini ishlatish bilan bog’liq bo’lgan bilim va malakaga ega bo’lishi, elektr, magnit, noelektrik kattaliklarni bilishi, ularni o’lchashi, nazorat qilishi, o’lchash asboblarini to’g’ri tanlay olishi, xatoliklarning sababini aniqlashi lozim. transport, issiqlik texnikasi, elektroenergetika, qishloq va suv xo’jaligi, …

klar va parametrlarini hamda texnologik jarayonlarni boshqarishda yuzaga keladigan muammolarni hal etishga imkon beradi. metrologiya va elektr o’lchashlardan olingan bilim va ko’nikmalar kasb-hunar kollejlarining elektrotexnik yo’nalishdagi talabalariga «sanoat korxonalarining elektr jihozlari va qurilmalari», «ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish», «elektrotexnologiya» va boshqa fanlarni o’zlashtirishlarida yordam beradi. «elektr o’lchashlar» sanoat, qishloq va suv xo’jaligi hamda boshqa sohalar yo’nalishida bakalavr va mutaxassislar tayyorlashda o’qitilishi lozim bo’lgan fandir. davlat ta’lim standartlari, «kadrlar tayyorlash milliy dasturi» talablaridan kelib chiqqan holda, bu fan kollej talabalarida metrologiya va elektr o’lchashlar bo’yicha zarur va yetarli bo’lgan bilim hamda ko’nikmalarni shakllantiradi. «elektr o’lchashlar» fanini o’rganish natijasida talabalar olgan bilimlari hamda tajribalarini ishlab chiqarishda qo’llashlari lozim bo’ladi. har bir talaba bilimlarini respublikamiz oldida turgan o’ta muhim masalalarni yechishga, jahon andozalariga mos keluvchi texnologik jarayonlarni samarali boshqarish hamda mahsulotlarni ishlab chiqarishga safarbar etishi kerak. 2. elektr o’lchashlarning fan va texnikadagi ahamiyati moddiy dunyoni bilish usullaridan biri – o’lchashdir. «har qanday fan o’lchashdan …

yordamida elektrik usul bilan aniqlanadi. murakkab ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish ko’p jihatdan elektr o’lchashlarga tayanadi, chunki ular o’lchash qurilmasi bilan bevosita ishlab chiqarish obyektlariga avtomatik ravishda ta’sir etish, o’lchangan kattaliklar ustida hisoblash operatsiyalarini avtomatik bajarish imkonini beradi. ishlab chiqarishning barcha sohalarida mexanizatsiyalashtirish, elektrlashtirish va avtomatlashtirishni yuqori darajaga ko’tarish uchun hozirgi zamon talablariga javob beradigan sodda, puxta, mukammal, arzon, yuqorianiqlik va sezgirlikka ega, har qanday sharoitda o’z ish qobiliyatini saqlab turadigan o’lchov asboblarini loyihalashtirish, ishlab chiqarish va ularni to’g’ri ekspluatatsiya qilish zarur. shu bilan birga, ishlab chiqarishni jadallashtirish, mahsulotlarni ko’paytirish va sifatini oshirish uchun davlat tizimiga tegishli metrologik birlik va metrologik ta’minot tizimini qonun talablari darajasida ishlab chiqish zarur. 3. o’lchashlar fanining rivojlanish tarixi o’lchovshunoslik fani ming yillik tarixga ega, chunki ibtidoiy odamlar ham o’z ehtiyojlariga ko’ra masofa, yer maydoni, ishlatgan uy-ro’zg’or asbob- uskunalarining o’lchamlarini antropometrik, ya’ni o’zining muayyan a’zolari yoki tabiiy o’lchovlarni qo’llagan holda o’lchay boshlaganlar. misol uchun: qarich, quloch, …

aridan uzunlikni namunaviy o’lchashda foydalanilgan. o’rta asrlarda italiyada mamlakat cherkov va butxonalarida saqlanadigan marvarid donalaridan sochiluvchan moddalarning hajmi va massa birliklari o’lchangan. ishlab chiqarish, tovar ayirboshlash, tabiat va koinot hodisalarini kuzatish hamda tahlil qilish sohalari zamirida o’lchovshunoslik, o’lchov vositalari va usullarini yaratish, taklif etish, ularni takomillashtirish borasida sharq, xususan, markaziy osiyo olimlarining hissasi ulkan. viii-xi asrlarda yashab ijod qilgan al-xorazmiy, ahmad farg’oniy, ibn sino va abu rayhon beruniy kabi buyuk vatandoshlarimiz o’lchovshunoslik va o’lchash birliklariga oid asarlar yozib qoldirganlar. al-xorazmiy «o’lchashlar haqida»gi risolasida uzunlik, yuza, hajmlarni hisoblash va o’lchash usullarini amalda qanday qo’llashni bayon etgan. buyuk alloma «quyosh to’g’risida»gi risolasida vaqtni aniq o’lchashga katta ahamiyat bergan. hamyurtimiz ahmad farg’oniy dunyoda birinchi bo’lib 861- yilda nil daryosi sathini o’lchaydigan asbobni kashf qilgan va daryo suvi sathini o’lchash natijalariga ko’ra qishloq xo’jalik ekinlarining u yoki bu turini ekish bo’yicha tavsiyalar bergan, ya’ni suv sathi maxsus belgidan past bo’lganda kam suv talab qiladigan …

rinchi bo’lib tajribalar asosida yer sharining radiusini o’lchagan. buyuk faylasuf va tabib abu ali ibn sinoning «tib qonunlari» asarida dori-darmon tayyorlash uchun tavsiya etilgan miqdor va hajm birliklaridan sharq va g’arb davlatlarida xvii-xviii asrlargacha foydalanib kelingan. yusuf xos xojib 1069- yilda o’z asarlarining birida metrologiya sohasi haqida fikr yuritib, qimmatbaho metall sofligini sinash, bozordagi tosh va tarozilarning to’g’riligini, muomaladagi pullarning sofligi va og’irligini kuzatib turish kerakligini qayd etgan. falakiyot qonunlarini o’rganishda, unga tegishli o’lchashlarni takomillashtirishda mirzo ulug’bekning hissasi nihoyatda ulkandir. uning astrolyabiya yordamida o’z rasadxonasida amalga oshirgan astronomik o’lchashlari natijasida tuzgan «ziji jadidi guragoniy» asaridagi ma’lumotlar hozirgi zamonda qo’llanilayotgan ma’lumotlardan juda kam farq qiladi. o’lchash texnikasining asosiy tarkibiy qismlaridan bo’lgan elektr o’lchash usullari va asboblarini yaratishda g’arb olimlarining hissalari kattadir. 1745- yilda m.v.lomonosovning safdoshi, akademik g.r.rixman atmosfera elektrlanishini tatbiq qilish uchun birinchi bo’lib potensiallar farqini o’lchovchi elektrometr yasadi. xviii asrning oxirida a.volta va l.galvani tomonidan elektr toki kashf etilganidan so’ng …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "elektr o’lchash usullari va asoslari to’g’risida. elektr o’lchashlar bo’yicha umumiy ma’lumotlar"

1669067533.docx elektr o’lchash usullari va asoslari to’g’risida. elektr o’lchashlar bo’yicha umumiy ma’lumotlar reja: 1. elektr o’lchashlar fanining maqsad va vazifalari. 2. elektr o’lchashlarning fan va texnikadagi ahamiyati. 3. o’lchashlar fanining rivojlanish tarixi. 1. elektr o’lchashlar fanining maqsad va vazifalari sanoat, transport, qishloq va suv xo’jaligi, kimyoviy texnologiya va boshqa sohalardagi ishlab chiqarishning barcha bosqichlarida texnologik, agrokimyoviy va biologik nazorat bilan birga turli o’lchash ishlari ham olib boriladi. shuning uchun ishlab chiqarilayotgan mahsulotning sifati boshqarishda qo’llanilayotgan nazorat va o’lchash vositalariga bevosita bog’liq. har bir yetuk mutaxassis o’z ish joyida texnologik jarayon parametrlarini, ularning o’lchash usullarini, o’lc...

DOCX format, 24.3 KB. To download "elektr o’lchash usullari va asoslari to’g’risida. elektr o’lchashlar bo’yicha umumiy ma’lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr o’lchash usullari va aso… DOCX Free download Telegram