elektromexanik turdagi asboblarning ishlanishi, xususiyatlari va ular yordamida elektr kattaliklarini o’lchash

DOCX 707.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1669067554.docx elektromexanik turdagi asboblarning ishlanishi, xususiyatlari va ular yordamida elektr kattaliklarini o’lchash reja: 1. magnitoelektrik o’lchash asboblari. 2. elektromagnit tizimli o’lchash asboblari 3. elektrodinamik o’lchash asboblari. 4. elektrostatik o’lchash asboblari. 5. induktsion tizimli o’lchash asboblari 1. magnitoelektrik o’lchash asboblari 1-rasm. magnitoelektrik o’lchash asbobi. magnitoelektrik o’lchash asbobi 1-doimiy magnit; 2-magnit qutb uchliklari; 3-o’zak; 4chulg’am (qo’zg’aluvchan ramka); 5, 6-o’q; 7, 8-spiralsimon prujinalar; 9-strelka; 10posongilardan tuzilgan. ramkadan o’tayotgan tok bilan doimiy magnit maydonining o’zaro ta’sirida ramkani harakatga keltiruvchi juft kuch f=bilw hosil bo’ladi. ifodadagi v-qutb uchliklari va tsilindrsimon o’zak oralig’idagi magnit induktsiyasi; w-ramkaning o’ramlar soni; l- magnit maydonida joylashgan ramka faol qismining uzunligi; i-ramkadan o’tadigan tok. bu kuchlarning yo’nalishi chap qo’l qoidasiga binoan topiladi va ular hosil qilgan aylantiruvchi moment quyidagicha ifodalanadi: , (1) bu yerda b-ramkaning kengligi; s-ramkaning yuzasi. aylantiruvchi moment ta’sirida ramka o’q atrofida aylanganida spiralь prujinalar buralib teskari ta’sir etuvchi moment mα –hosil qiladi. мα = -w ·α, (2) bu …
2
ning o’zgarmasligini hisobga olib, bsw/w=si desak, u holda si ni o’lchash mexanizmini tok bo’yicha sezgirligi deyiladi, ya’ni si=const. shuni hisobga olib, (8.7) ni quyidagicha yozish mumkin: α= sii, (5) ya’ni ramkaning burilish burchagi α o’lchanadigan tokning qiymatiga to’g’ri proportsional, bundan chiqadiki, tokning yo’nalishi o’zgarsa, α ning ham yo’nalishi o’zgaradi. shu sababli magnitoelektrik o’lchash asboblari o’zgarmas tok zanjirida ishlatiladi va ularning shkalasi bir tekis darajalanadi. magnitoelektrik o’lchash mexanizmlari ampermetr, volьtmetr, ommetr va galьvanometrlar sifatida ishlatiladi. afzalliklari: · shkalasi to’g’ri chiziqli; · sezgirligi yuqori; · o’lchash xatoligi kichik. kamchiliklari: · faqat o’zgarmas tok zanjirlaridagina ishlay oladi; • bevosita katta qiymatdagi toklarni o’lchay olmaydi; · tannarxi baland. 2. elektromagnit tizimli o’lchash asboblari а) б) 2-rasm. elektromagnit o’lchash asbobi elektromagnit o’lchash mexanizmi 1 - qo’zg’almas elektromagnit g’altagi; 2- o’zak; 3- spiralsimon prujina; 4-tinchlantirgichdan iborat. elektromagnit o’lchash mexanizmlari yassi (2-a rasm) va dumaloq (2-b rasm) g’altakli qilib tayyorlanadi. bu g’altaklar qo’zg’almas bo’lib, ulardan o’lchanuvchi tok …
3
dan (8.10) ifoda elektromagnit o’lchash mexanizmlarining shkala tenglamasi deb ataladi. burilish burchagi α o’lchanayotgan tokning kvadratiga to’g’ri proportsional. g’altakdan o’zgaruvchan tok o’tganda ham α uchun bir xil (8.10) ifodaga ega bo’lamiz. bu holda (8.9) ifodadagi i – tokning effektiv qiymatidir, shu sababli elektromagnit o’lchash asboblari o’zgaruvchan va o’zgarmas tok zanjirlarida qo’llanilishi mumkin. ularning shkalasi notekis bo’lib, kvadratik xarakterga ega va bunday shkalaning boshlang’ich qismidan foydalanish ancha noqulay. elektromagnit o’lchash mexanizmlari ampermetr, volьtmetr sifatida va logometrik mexanizmi printsipida yasalganda esa fazometr, faradometr va chatotomerlar sifatida ishlatiladi. afzalliklari: · ham o’zgaruvchan, ham o’zgarmas tok zanjirlarida ishlatiladi; · bevosita katta qiymatdagi toklarni ham o’lchashi mumkin;  konstruktsiyasi nisbatan sodda. kamchiliklari: · shkalasi notekis (kvadratik) darajalanadi; · o’lchash xatoligi biroz katta (magnitoelektrikka nisbatan);  sezgirligi yuqori emas. 3. elektrodinamik o’lchash asboblari 3-rasm. elektrodinamik o’lchash asbobi elektrodinamik o’lchash asbobi 1, 1`-qo’zg’almas g’altaklar; 2- qo’zg’aluvchan g’altakdan iborat. ikkita bir xil 1 va 11 qo’zg’almas g’altaklardan, qo’zg’aluvchan …
4
etuvchi momentlar o’zaro teng bo’lganlarida asbob qo’zg’aluvchan qismi uchun turg’un muvozanat holati vujudga keladi. (9.14) ifoda elektrodinamik o’lchash mexanizmlarining shkala tenglamasi deb ataladi. toklar o’zgaruvchan bo’lsa quyidagi ifodaga ega bo’lamiz: (15) bu yerda φ – i1 va i2 toklar o’rtasidagi faza siljish burchagi. i1 va i2 toklarning effektiv qiymati. qo’zg’almas va qo’zg’aluvchan g’altaklar ketma-ket ulanganda (6.15) ifoda quyidagicha yoziladi: (16) bunday asboblarning shkalasi notekis (kvadratik) xarakterga ega bo’ladi. elektrodinamik o’lchash mexanizmlari ampermetr va volьtmetrlar sifatida kam ishlatiladi. ular asosan quvvatni o’lchash uchun vattmetr sifatida va logometrik mexanizmi printsipida yasalganida esa fazometr va chastotomer sifatida ishlatiladi. afzalliklari: · ham o’zgaruvchan, ham o’zgarmas tok zanjirlarida ishlatiladi; · yuqori darajadagi aniqlikka ega; · elektr quvvati sarfini hisoblashda qo’llanilishi mumkin; • bir vaqtning o’zida ikkita kattalikni tekshirish mumkin. kamchiliklari: · xususiy energiya sarfi katta; · tashqi temperaturaga bog’liqligi kuchli; · katta qiymatlarni bevosita o’lchay olmaydi. 4. elektrostatik o’lchash asboblari elektrostatik o’lchash mexanizmlari qo’zg’aluvchan va …
5
ing aktiv yuzasini o’zgarishiga bog’liq bo’lgan mexanizm ko’rsatilgan. unda 1-bitta yoki bir nechta kameradan iborat bo’lib, har qaysi kamera bir-biridan ma’lum masofada joylashgan ikkita metall plastinkadan iborat bo’ladi. agar qo’zg’aluvchan va qo’zg’almas plastinkalarga o’lchanadigan kuchlanish berilsa, ular teskari ishorada zaryadlanadi va natijada qo’zg’aluvchan plastinka elektrostatik tortish kuchi ta’sirida kamera ichiga tortiladi. o’q (3) ga mahkamlangan qo’zg’aluvchan plastinkaning qo’zg’alishi (burilishi), teskari (aks ta’sir etuvchi) moment hosil qiluvchi spiral prujinani (yoki tortqini) buralishiga olib keladi. aylantiruvchi va aks ta’sir etuvchi momentlar tenglashganda qo’zg’aluvchan qism harakatdan to’xtaydi va asbob shkalasining ko’rsatkichi bo’yicha o’lchanadigan kuchlanish aniqlanadi. elektrostatik o’lchash mexanizmining ikkinchi turi (elektrodlar orasidagi masofani o’zgarishiga bog’liq) 8.7-rasmda ko’rsatilgan bo’lib, ikkita qo’zg’almas plastinka (elektrod) lardan 1, yupqa metall lentasiga osib qo’yilgan qo’zg’aluvchan 2 plastinkadan iboratdir. qo’zg’aluvchan elektrod qo’zg’almas plastinkalarning biriga ulangan bo’lib, boshqasidan izolyatsiyalangan bo’ladi. elektrodlar orasida potentsiallar farqi hosil bo’lishi qo’zg’aluvchan plastinka qo’zg’almas plastinkadan itarilib teskari ishora bilan zaryadlangan plastinkaga tortiladi. plastinka burilishining yo’nalishi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "elektromexanik turdagi asboblarning ishlanishi, xususiyatlari va ular yordamida elektr kattaliklarini o’lchash"

1669067554.docx elektromexanik turdagi asboblarning ishlanishi, xususiyatlari va ular yordamida elektr kattaliklarini o’lchash reja: 1. magnitoelektrik o’lchash asboblari. 2. elektromagnit tizimli o’lchash asboblari 3. elektrodinamik o’lchash asboblari. 4. elektrostatik o’lchash asboblari. 5. induktsion tizimli o’lchash asboblari 1. magnitoelektrik o’lchash asboblari 1-rasm. magnitoelektrik o’lchash asbobi. magnitoelektrik o’lchash asbobi 1-doimiy magnit; 2-magnit qutb uchliklari; 3-o’zak; 4chulg’am (qo’zg’aluvchan ramka); 5, 6-o’q; 7, 8-spiralsimon prujinalar; 9-strelka; 10posongilardan tuzilgan. ramkadan o’tayotgan tok bilan doimiy magnit maydonining o’zaro ta’sirida ramkani harakatga keltiruvchi juft kuch f=bilw hosil bo’ladi. ifodadagi v-qutb uchliklari va tsilindrsimon o’zak oralig’id...

DOCX format, 707.1 KB. To download "elektromexanik turdagi asboblarning ishlanishi, xususiyatlari va ular yordamida elektr kattaliklarini o’lchash", click the Telegram button on the left.

Tags: elektromexanik turdagi asboblar… DOCX Free download Telegram