tasodifiy xatoliklarni taqsimlanish qonuniyatlari

DOCX 205,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1669067647.docx tasodifiy xatoliklarni taqsimlanish qonuniyatlari reja: 1. tasodifiy xatoliklar va ularning taqsimlanishi. 2.tasodifiy xatolikning normal qonun bo’yicha taqsimlanishi va uning ehtimoliy baholanishi. 3. bilvosita o’lchash natijalarini qayta ishlash. 1. tasodifiy xatolik va ularning taqsimlanishi tasodifiy xatolik biror fizikaviy kattalikni takror o’lchaganda hosil bo’ladigan, o’zgaruvchan, ya’ni ma’lum qonuniyatga bo’ysinmagan holda kelib chiqadigan xatolikdir. bu xatolik ayni paytda nima sababga ko’ra kelib chiqqanligi noaniqligicha qoladi, shuning uchun ham uni yo’qotish mumkin emas. haqiqatda o’lchash natijasida tasodifiy xatolikni mavjudligi takror o’lchashlar natijasida ko’rinadi va uni hisobga olish, o’lchash natijasiga uni ta’siri (yoki o’lchash aniqligini baholash) matematik statistika usuli yordamida amalga oshiriladi. bevosita o’lchashlar natijasining xatoliklarini baholashda quyidagi funktsiyadan foydalaniladi: y=f(x1,x2,...xn), bu yerda f - aniq funktsiyadir, x1,x2,...xn - bevosita o’lchash natijasi. xatolikni baholash uchun esa xatolikning taxminiy formulasidan foydalaniladi. absolyut (mutlaq) xatolikning maksimal qiymati quyidagi formula bo’yicha hisoblanadi. xatolikning nisbiy qiymati esa quyidagi formuladan topiladi: tasodifiy xatolik esa (uning dispertsiyasi) quyidagicha hisoblanadi: o’lchash …

gan kattalikni asli (chinakam) qiymatiga qanchalik yaqin ekanligini aniqlash, yoki uning haqiqiy qiymatini topish, o’lchashda hosil bo’ladigan xatolikning o’zgarish xarakterini aniqlash va o’lchash aniqligini baholashdir. bir narsaga alohida ahamiyat berishga to’g’ri keladi. yuqorida oldingi mavzularda aytilganidek, muntazam xatoliklarni chuqur tahlili asosida aniqlashimiz va maxsus choralarni ko’rib, so’ngra ularni bartaraf etishimiz, yoki kamaytirishimiz mumkin ekan. tasodifiy xatoliklarda esa bu jumla o’rinli emas. bu turdagi xatoliklarni faqat baholashimiz mumkin. har kanday fizikaviy kattalik o’lchanganda, uning taxminiy qiymati aniqlanadi. bu qiymatni esa tasodifiy kattalik deb hisoblash kerak va u ikki tashkil etuvchidan iborat bo’ladi. birinchi tashkil etuvchisi takror o’lchashlarda o’zgarmaydigan yoki ma’lum qonun bo’yicha o’zgaradigan (ko’payadigan yoki kamayuvchi) bo’lib, uni muntazam (sistematik) xatolik deyiladi. bu tashkil etuvchini - matematik kutilish deb yuritish mumkin. ikkinchi tashkil etuvchi esa, tasodifiy xatolik bo’ladi. agar o’lchashda hosil bo’ladigan xatolik normal qonun bo’yicha (gauss qonuni) taqsimlanadi desak, u holda uni matematik tarzda quyidagicha yozish mumkin: bu yerda y(δ) …

ikda olib borilgan hisoblanadi. o’lchash aniqligini baholash, ehtimollik nazariyasining qonun va qoidalariga asoslanib baholanadi; ya’ni ishonchli interval va uni xarakterlovchi ishonchli ehtimollik qabul qilinadi. odatda, ishonchli interval ham, ishonchli ehtimollik ham konkret o’lchashlar sharoitiga qarab tanlanadi. masalan: tasodifiy xatolikning normal qonuni bo’yicha taqsimlanishida (o’zgarishida) ishonchli interval +3𝜎÷-3𝜎 gacha, ishonchli ehtimollik esa 0,9973 qabul qilinishi mumkin. bu degan so’z 370 tasodifiy xatolikdan bittasi o’zining absolyut qiymati bo’yicha 3𝜎 dan katta bo’ladi va uni qo’pol xatolik deb hisoblab, o’lchash natijalarini qayta ishlashda hisobga olinmaydi. o’lchash natijasining aniqligini baholashda ehtimoliy xatolikdan foydalaniladi. ehtimoliy xatolik esa, shunday xatolikki, unga nisbatan, qandaydir kattalikni qayta o’lchaganda tasodifiy xatolikning bir qismi absolyut qiymati bo’yicha ehtimoliy xatolikdan ko’p, ikkinchi qismi esa undan shuncha kam bo’ladi. bundan chiqadiki, ehtimoliy xatolik, ishonchli intervalga teng bo’lib, bunda ishonchli ehtimollik r=0,5 ga teng bo’ladi tasodifiy xatolik normal qonun bo’yicha taqsimlanganda ehtimoliy xatolik quyidagicha topilishi mumkin , bu yerda - o’rtacha arifmetik qiymat …

radi, n↦, bo’lganda 𝜎n ↦0 yoki o’lchash sonini ko’paytirish bilan 𝜎n↦0 ga intilib boradi. bu esa o’z navbatida o’lchash aniqligini oshiradi. albatta, bundan o’lchash aniqligini istalgancha oshirish (ko’tarish) mumkin degan xulosaga kelmaslik kerak, chunki o’lchash aniqligi, tasodifiy xatolik to muntazam xatolikka tenglashguncha oshadi. shuning uchun, tanlab olingan ishonchli interval va ishonchli ehtimolik qiymatlari bo’yicha kerakli o’lchashlar sonini aniqlash mumkinki, bu esa tasodifiy xatolikning o’lchash natijasiga ham ta’sir ko’rsatishini ta’minlasin. uning nisbiy birlikdagi qiymati esa quyidagi ifoda bo’yicha aniqlanadi: bu yerda 3. bilvosita o’lchash natijalarini qayta ishlash. bilvosita usulda o’lchash natijalarini xatoligini aniqlaymiz. agar izlanaetgan kattalikni bevosita usulda o’lchangan kattaliklarning funktsiyasi desak: a = f (b, c) (5.1) b va c kattaliklarni o’lchashdagi xatoliklari ma’lum bo’lsa izlanayotgan a kattaligini xatoligini topish mumkun. v va s kattaliklarni o’zgaruvchan deb hisoblab (1.1) ifodani logarifmlab va differentsiallab quyidagiga esa bo’lamiz: (5.2) bu yerda: f1(b, c) va f2(b, c) o’zgaruvchan v va s larning funktsiyasi. …

rentsiallaymiz va quyidagiga ega bo’lamiz: da, db va dc differentsiallarni kichik orttirmalar bilan almashtiramiz. yoki δa = n δb + m δc, (5.5) bu yerda kattaliklarining nisbiy xatoliklari. shunday qilib, izlanayotgan a kattaligini v, s va d kattaliklari orqali uning eng yuqori nisbiy xatoligini aniqlash mumkin: a = b + c – d ifodani logarifmlab va differentsiallab va da, db hamda dc larni orttirmalar bilan almashtirsak, izlanayotgan kattalikning xatoligini quyidagi tenglama bo’yicha topishimiz mumkin: agar b + c ≈ d bo’lsa, b, c va d kattaliklarining xatoliklari nisbatan kichik bo’lishiga qaramay izlanayotgan a kattaligining xatoligi yuqori bo’lishi mumkin. takrorlash uchun savollar: 1. tasodifiy xatoliklar deganda nimani tushunasiz? 2. nima sababdan faqat tasodifiy xatoliklar baholanadi? 3. matematik kutilish va dispersiya nima? 4. ehtimoliy xatolik nima va u qanday topiladi? 5. stьyudent koeffitsienti qanday tanlanadi? фойдаланилган адабиётлар 1. нефедова в.и. «метрология и радиоизмерения». учебник. москва «высшая школа» 2003. 2. раннев г.г. методы …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tasodifiy xatoliklarni taqsimlanish qonuniyatlari"

1669067647.docx tasodifiy xatoliklarni taqsimlanish qonuniyatlari reja: 1. tasodifiy xatoliklar va ularning taqsimlanishi. 2.tasodifiy xatolikning normal qonun bo’yicha taqsimlanishi va uning ehtimoliy baholanishi. 3. bilvosita o’lchash natijalarini qayta ishlash. 1. tasodifiy xatolik va ularning taqsimlanishi tasodifiy xatolik biror fizikaviy kattalikni takror o’lchaganda hosil bo’ladigan, o’zgaruvchan, ya’ni ma’lum qonuniyatga bo’ysinmagan holda kelib chiqadigan xatolikdir. bu xatolik ayni paytda nima sababga ko’ra kelib chiqqanligi noaniqligicha qoladi, shuning uchun ham uni yo’qotish mumkin emas. haqiqatda o’lchash natijasida tasodifiy xatolikni mavjudligi takror o’lchashlar natijasida ko’rinadi va uni hisobga olish, o’lchash natijasiga uni ta’siri (yoki o’lchash aniqligini baholash) m...

Формат DOCX, 205,6 КБ. Чтобы скачать "tasodifiy xatoliklarni taqsimlanish qonuniyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tasodifiy xatoliklarni taqsimla… DOCX Бесплатная загрузка Telegram