elеktr o’lchаsh vоsitаlаrining mеtrоlоgik xususiyatlаri

DOCX 48.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1669067584.docx elеktr o’lchаsh vоsitаlаrining mеtrоlоgik xususiyatlаri rеjа: 1. o’lchаsh vоsitаlаrining xususiyatlаri to’g’risidа umumiy tushunchаlаr. 2. mеtrоlоgik xususiyatlаr vа ulаrgа qo’yilаdigаn tаlаblаr. o’lchash vositalarining xususiyatlari to’g’risida umumiy tushunchalar. o’lchash vositalari, boshqa texnik qurilmalar kabi ularning vazifasi va qo’llanilishini belgilovchi qator texnik tavsiflar (xususiyatlar)ga ega. o’lchash vositalarining sifatini, ularning texnik darajasini baholashda xizmat qiladigan va o’lchash natijalariga ta’sirini va xatoliklarini baholash maqsadida ularning ba’zi xususiyatlari ajratiladi. o’lchash vositalarining bunday tavsiflari metrologik xususiyatlar deyiladi. o’lchash vositalarining ishlash rejimiga qarab ular statik va dinamik xususiyatlarga bo’linadi. statik xususiyati deganda o’lchash vositalarining statik ish rejimidagi parametrlari tushuniladi, yoki boshqacha qilib aytganda kirish kattaligi o’lchash olib borilgan vaqt davomida o’zgarmaydi. dinamik xususiyati deganda esa, o’lchash vositasining dinamik rejimidagi xususiyatlarini esa aks ettiruvchi parametrlari tushuniladi yoki boshqacha aytganda o’lchash vositasining kirish kattaligi o’lchash jarayonida o’zgaradi. o’lchash vositasining asosiy statik xususiyatlari asosiy statik xususiyatlariga o’zgartirish funksiyasi, sezgirlik, sezgirlik ostonasi kiradi. o’zgartirish funksiyasi – bu o’lchash vositasining kirishdagi (x) …

girlik o’lchash vositasining chiqish sigali o’zgarishini shu o’zgarishning sababchisi – kirish signaliga olingan nisbati o’lchanayotgan kattalikka nisbatan asbobning sezgirligini belgilaydi. sezgirlikning o’lchamligi kirish va chiqishdagi kattaliklarning o’lchamliklaridan aniqlanadi. o’lchash vositalarining sezgirligini teskari qiymati , ularning doimiyligi deyiladi va u o’lchash o’zgartkichlari, o’lchash asboblarining asosiy xususiyatlaridan biri bo’lib hisoblanadi. c =1/s ko’rsatuvchi strelkali asboblarning (ko’rsatkichi) sanoq qurilmasi shkala va ko’rsatkichdan tuzilgan. shkaladagi sonli qiymatlar ko’rsatilgan belgilar shkalaning sonli belgilari deyiladi. shkalaning ikki qo’shni belgilari orasidagi oraliq shkalaning bo’linmasi deyiladi. shkalaning ikki qo’shni belgisi mos kelgan kattalik qiymatlari ayirmasi shkala bo’linmasining qiymati deyiladi. sezgirlik ostonasi – bu o’lchanadigan kattalikning shunday eng kichik (boshlang’ich) qiymatiki, u o’lchash asbobining chiqish signalini sezilarli o’zgarishiga olib keladi va quyidagicha aniqlanadi: bu yerda: xmin – o’lchanadigan kattalikning eng kichik (boshlang’ich) qiymatidir. integrallovchi asboblar uchun ―sezgirlik tushunchasi ishlatilmaydi va o’z navbatida ―sezgirlik ostonasi tushunchasi esa istalgan o’1chash o’zgartkichlari va asboblari uchun qo’llanishi mumkin. xususiy energiya sarfi. bu xususiyat …

ni bilan ko’rsatuvlar diapazoni mos keladi. o’lchash diapazonining eng kichik va eng katta qiymatlari o’lchash chegarasi deyiladi. masalan, statsionar o’lchash kuchlanish transformatorlarining o’lchash diapazoni 0.8 u1 n dan to 1.2 u1 n gacha bo’lib nominal kuchlanishining 0.8 u1 n dan kichik va 1.2 u1 n dan yuqori, kuchlanishlari uchun xatoliklar me’yorlanmaydi. xatolik – o’lchash vositalarining muhim xususiyati hisoblanadi va u quyidagi turlarga bo’linadi: absolyut, nisbiy va nisbiy keltirilgan. bu xatoliklar xususida keyingi mavzularda yetarli ma’lumot beriladi. o’lchash vositalarining yana muhim xususiyatlaridan biri – chiqish signalining variatsiyasidir. (o’lchash asboblar uchun- asbob ko’rsatishining variatsiyasi deyiladi). variatsiya deganda biror kattalikni sharoitini o’zgartirmagan holda, takror o’lchanganda hosil bo’ladigan eng katta farqga tushuniladi va quyidagicha aniqlanadi. variatsiya kattalikni kirish qiymatlari (kirish bo’yicha variatsiyasi) yoki chiqish qiymatlari (chiqish bo’yicha variatsiyasi) dan aniqlashnish mumkin. o’lchash vositalarning aniqlik klassi – bu muayyan turdagi o’lchash vositasining umumlashgan xarakteristikasi bo’lib, uning aniqlik darajasini aks ettirib, asosiy va qoshimcha xatoliklarining chegarasi …

qligidan aniqlanadi. vaqt bo’yicha o’zgaruvchan kattaliklar bular kirish signalining parametrlari, tashqi ta’sir etuvchi kattaliklar va boshqalar. o’lchash vositalarining dinamik xususiyatlarini to’la ifodalash maqsadida ularni to’la va xususiy dinamik xususiyatlarga bo’lamiz. to’la dinamik xususiyat – bu o’lchash vositasining kirishidagi istalgan informativ yoki noinformativ parametrlari x(t) va chiqish signallarining y(t) o’zgarishidan aniqlanadi. to’la dinamik xususiyatlarga quyidagilar kiradi: o’tish xarakteristikasi, impulsli o’tish xarakteristikasi, amplituda – faza xarakteristikasi, amplituda –chastotaviy va faza chastotali xarakteristikalar majmui, uzatish funksiyasi. xususiy dinamik xususiyat – bunga o’lchash vositasining ta’sirlanish vaqti (asbob ko’rsatishining to’xtash vaqti), dempfirlash koeffitsienti, xususiy rezonans chastotasining qiymati kabilar kiradi. o’lchash vositalarining yana muhim xususiyatlaridan biri – ishonchliligi (chidamliligi) bo’lib, u o’lchash vositasining ma’lum o’lchash sharoitida, belgilangan vaqt mobaynida o’z metrologik xususiyatlarini (ko’rsatkichlarini) saqlashidir. bu ko’rsatkichlarni chegaradan chiqib ketishi abobni layoqatligi pasayib ketganligidan dalolat beradi. o’lchash asbobining ishonchliligi, odatda, buzilmasdan ishlash ehtimolligi bilan baholanadi. nazorat sinov savollari 1. o’lchаsh vоsitаlаrining mеtrоlоgik xususiyatlаri dеgаndа nimаni tushunаsiz? 2. …

ьство стереотип – м.; издательство центр «академия» 2004. 6. ismatullaev p.r., qodirova sh.a. “metrologiya asoslari”, o’quv qo’llanma, (kirillda) tafakkur nashryoti, (lotinda) “extremumpress” nashryoti, 2012. 3. ismatullaev p.r., abdullaev a.x. va boshq. fizikaviy-kimyoviy o’lchashlar. o’quv qo’llanma. toshkent, 2007. –180b. 4. ismatullaev p.r., a’zamov a.a. va boshq. issiqlik texnikasida o’lchashlar. o’quv qo’llanma, toshkent, 2007. –90b. 5. b.e. muxamedov. metrologiya, texnologik parametrlarni o’lchash usullari va asboblari. toshkent «o’qituvchi» 1991. –320 b. 6. n.r.yusupbekov, b.e.muxamedov, sh.m.g’ulomov. avtomatika va ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish. darslik, toshkent, «o’qituvchi» 1997. –353 b. image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "elеktr o’lchаsh vоsitаlаrining mеtrоlоgik xususiyatlаri"

1669067584.docx elеktr o’lchаsh vоsitаlаrining mеtrоlоgik xususiyatlаri rеjа: 1. o’lchаsh vоsitаlаrining xususiyatlаri to’g’risidа umumiy tushunchаlаr. 2. mеtrоlоgik xususiyatlаr vа ulаrgа qo’yilаdigаn tаlаblаr. o’lchash vositalarining xususiyatlari to’g’risida umumiy tushunchalar. o’lchash vositalari, boshqa texnik qurilmalar kabi ularning vazifasi va qo’llanilishini belgilovchi qator texnik tavsiflar (xususiyatlar)ga ega. o’lchash vositalarining sifatini, ularning texnik darajasini baholashda xizmat qiladigan va o’lchash natijalariga ta’sirini va xatoliklarini baholash maqsadida ularning ba’zi xususiyatlari ajratiladi. o’lchash vositalarining bunday tavsiflari metrologik xususiyatlar deyiladi. o’lchash vositalarining ishlash rejimiga qarab ular statik va dinamik xususiyatlarga bo’linadi....

DOCX format, 48.8 KB. To download "elеktr o’lchаsh vоsitаlаrining mеtrоlоgik xususiyatlаri", click the Telegram button on the left.

Tags: elеktr o’lchаsh vоsitаlаrining … DOCX Free download Telegram