ishlab chiqarishda zararli nurlanishlar, ularning hususiyatlari va inson organizmiga ta’siri

PPT 68 pages 14.8 MB Free download

68 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.8 MB

File type PPT

Pages 68

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 68

powerpoint presentation ishlab chiqarishda zararli nurlanishlar, ularning hususiyatlari va inson organizmiga ta’siri. ishlab chiqarishda zararli nurlanishlar, ularning hususiyatlari va inson organizmiga ta’siri. reja rаdiaktiv nurlаrdаn sаqlаnish. rаdiоаktiv nurlаnishlаr vа ulаrning хоssаlаri rаdiоаktiv nurlаrning оrgаnizmigа tа’siri rаdiоаktiv nurlаrni nоrmаlаsh rаdiоаktiv nurlаrdаn himоyalаnish tаdbirlаri rаdiоаktiv nurlаrni o’lchаsh аsbоblаri rаdiaktiv nurlаrdаn sаqlаnish. radioaktivlik 1896-yilda olimlar henri becquerel va marie curie tomonidan fosforli moddalar bilan ishlash jarayonida kashf etilgan rentgen nurlari - 1895-yilda wilhelm röntgen tomonidan rentgen nurlarining kashf etilishi olimlar, shifokorlar va ixtirochilarning keng koʻlamli tajribalariga olib keldi. koʻp odamlar 1896-yildayoq texnik jurnallarda kuyish, soch toʻkilishi va undan ham yomoni haqida hikoya qila boshladilar. oʻsha yilning fevral oyida vanderbilt universiteti professori daniel va doktor dadli dadli boshini rentgenogramma bilan oʻtkazish bilan bogʻliq tajriba oʻtkazdilar, natijada sochlari toʻkilib ketdi. hozirgi vaqtda radio va elektron qurilmalarining keng ko'lamda qo'llanilishi, radiotelemetriya, radionavigatsiya va boshqa elektromagnit tebranishlarga asoslangan apparaturalarning keng ko'lamda qo'llanilishi, radio apparaturalar bilan ko'pchilik ishchilarning …

2 / 68

lan ish olib boriladigan sanoat korxonasi joylashgan joyda yoki unga yaqin zonalarda yashovchi shaxslar. d-toifasi: mamlakatning hamma aholi yashash punktlari. joriy qilingan normalar bo'yicha nurlanishning yo'l qo'yiladigan dozasi (yqd), shuningdek, ishlovchi uchun bir yillik nurlanish darajasi 50 yil davomida organizmda yig'ilgan taqdirda uning sog'lig'iga va avlodlari sog'lig'iga zarar yetmaydigan miqdorlari belgilangan. nurlanish manbai maxsus ekranlar yordamida ekranlashtiriladi. ekranlarning himoya xossalari turli materiallar bilan elektr magnit nurlanishlarning aks etishi va yutilishiga asoslanadi. ekranlar turlari: yaxlit, metall, turli metall, yumshoq metall, ip-gazlama yoki boshqa gazmolli (matoli), yutuvchi. yutuvchilardan tashqari barcha ekranlar o‘ta yuqori chastotalar -quvvat, aksini ta’minlaydi. elektromagnit yuqori chastotalar quvvatning o‘ta yuqori chastotalar bilan kirib borish chuqurligi juda kam bo‘lgani bois, 0,01 mm qalinlikdagi o‘ta yuqori chastotalar maydoni 0,5-1 mm metall listlardan yopiq yuzalar shaklida 50 db (100000 marta) kuchsizlanadi. engil ekran – folga (yupqa metall qog‘oz). turli ekran 20-30 db (100-1000 marta) ga yomon (sust) ekranlashtiradi. ekran pardalari, drapirovka, qoplamalar, …

3 / 68

lar ionlovchi nurlanishlar deb ataladi, chunki bu nurlar ta'sir etgan moddalar atom va molekulalarida ionlar hosil bo'ladi. bunday ionlovchi nurlanishlarga rentgen nurlari, radio va gamma nurlari, alfa va beta nurlari, shuningdek, neytron oqimlari kiradi. alfa nurlari katta ionlashtirish kususiyatiga ega bo'lgan, harakat doirasi katta bo'lmagan geliy atom yadrosining musbat zaryadlangan zarrachalari hisoblanadi. harakat doirasi katta bo'lmaganligi sababli inson teri qavatigagina ta'sir qilib, terini yorib kira olmaydi, shuning uchun ham uncha zararli emas. beta nurlari radioaktiv moddalarning atom yadrolari tarqatadigan elektron yoki pozitron oqimidir. bu nurlarning harakat doirasi ancha keng va yorib kirish qobiliyatiga ega. shu sababli ham inson uchun xavflidir. gamma nurlari ionlash qobiliyati katta bo'lmasa-da, katta yorib kirish kuchiga ega bo'lib, yadro reaksiyalari va radioaktiv parchalanish natijasida vujudga keladigan yuqori chastotadagi elektromagnit nurlari hisoblanadi. rentgen nurlari moddalarnk elektron oqimlari bilan bombardimon qilganda ajralib chiqadigan elektromagnit nurlaridir. ularni har qanday elektrovakuum qurilmalarida hosil qilish mumkin. bu nurlarning ionlanish xususiyatlari oz …

4 / 68

ifodalanadi. harakatlanuvchi elektromagnit to'lqinlarining va vektorlari har yaqt o'zaro perpendikularbo'ladi. o'tkazuvchi muhitda tarqalayotgandi, ular. o'zaro quyidagi bog'lanishga ega bo'ladi: bunda, ϖ— elektromagnit tebranishlarining aylanma chastotasi; γ-ekran moddasining solishtirma o'tkazuvchanligi; μ— bu moddaning magnit o'tkazuvchanligi; k — so'nish koeffitsiyenti; z — nurlanayotgan ekran yuzasidan aniqlanayotgan nuqtagacha bo'lgan masofa. elektromagnit maydondagi energiya oqimining zichligi vektori i (vt/m2) (intensivligi), -“umov-poynting vektori” deb ataladi va quyidagicha ifodalanadi: i = e h tok kuzatuvchi tomonga oqishi tok kuzatuvchiga teskari tomonga oqishi tarqalish yo'nalishi to’lqin uzunligi elektromagnit to'lqinlari radiochastotalarining tavsifi rаdiоаktiv nurlаrning оrgаnizmigа tа’siri rаdiоаktiv mоddаlаr mа’lum хususiy хоssаlаrgа egа bo’lib, insоn оrgаnizmigа tа’sir qilishi nаtijаsidа хаvfli vаziyat vujudgа kеlishi mumkin. rаdiоаktiv mоddаlаrning eng хаvfli tоmоni shundаki, uning tа’siri insоn оrgаnizmidаgi sеzish оrgаnlаri оrqаli sеzilmаydi. ya’ni insоn rаdiоаktiv nurlаr tа’siridа uzоq vаqt ishlаshigа qаrаmаsdаn ulаrning zаrаrli tа’sirlаrini mutlаqо sеzmаsligi mumkin. buning nаtijаsi esа аyanchli tugаydi. shuning uchun hаm rаdiоаktiv mоddаlаr bilаn ishlаgаndа, аyniqsа, o’tа ehtiyotkоr bo’lishi …

5 / 68

hlanishi, energiya oqimining intensivligi tebranish chastotasi, nurlanishning tanani ma'lum yuzasida to'planishi va inson prganizmining shaxsiy xususiyatlariga bog'liq bo'ladi. elektromagnit to'lqinlarning shkalasi rаdiоаktiv nurlаrdаn himоyalаnish tаdbirlаri elektromagnit maydonlarni ta’siridan himoyalashning asosiy usullari va vositalariga quyidagilar taluqli: 1. himoyalashning tashkiliy choralari. 2. manbadan nurlanishning jadalligini kamaytirish. 3. nurlanish manbaining ekranlashuvi. 4. nurlanish manbaidan ishchi o‘rinlarini ekranlashtirish va yoki holi qilish. 5. signalizatsiya vositalarini qo‘llash. 6. individual himoya vositalarini qo‘llash. tashkiliy choralar – uskunalarning ratsional joylashuvi, qurilmalar va xizmat ko‘rsatilayotgan personal ishi muayyan rejimini belgilashdir. yuqori chastotalar va o‘ta yuqori chastotalar qurilmalari ishiga tibbiy ko‘rikdan o‘tgan 18 yoshdan kichik bo‘lmagan, texnika xavfsizligi bo‘yicha o‘qib, imtihon topshirgan shaxslarga ruxsat etiladi. har yili xizmat ko‘rsatayotgan personal tibbiy ko‘rikdan o‘tkaziladi. agar ish yuqori xavfli sharoitlarda, nurlanishda, ketayotgan bo‘lsa, xodimlar uchun qisqartirilgan ish kuni va qo‘shimcha ta’til belgilanadi. asosiy hujjatdan tashqari alohida muassasa va korxonani ishlash sharoitini belgilab beradigan maxsus (tarmoqqa oid) sanitariya qoidalari asosiy hujjatdan tashqari …

Want to read more?

Download all 68 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishlab chiqarishda zararli nurlanishlar, ularning hususiyatlari va inson organizmiga ta’siri"

powerpoint presentation ishlab chiqarishda zararli nurlanishlar, ularning hususiyatlari va inson organizmiga ta’siri. ishlab chiqarishda zararli nurlanishlar, ularning hususiyatlari va inson organizmiga ta’siri. reja rаdiaktiv nurlаrdаn sаqlаnish. rаdiоаktiv nurlаnishlаr vа ulаrning хоssаlаri rаdiоаktiv nurlаrning оrgаnizmigа tа’siri rаdiоаktiv nurlаrni nоrmаlаsh rаdiоаktiv nurlаrdаn himоyalаnish tаdbirlаri rаdiоаktiv nurlаrni o’lchаsh аsbоblаri rаdiaktiv nurlаrdаn sаqlаnish. radioaktivlik 1896-yilda olimlar henri becquerel va marie curie tomonidan fosforli moddalar bilan ishlash jarayonida kashf etilgan rentgen nurlari - 1895-yilda wilhelm röntgen tomonidan rentgen nurlarining kashf etilishi olimlar, shifokorlar va ixtirochilarning keng koʻlamli tajribalariga olib keldi. koʻp odamlar 1896...

This file contains 68 pages in PPT format (14.8 MB). To download "ishlab chiqarishda zararli nurlanishlar, ularning hususiyatlari va inson organizmiga ta’siri", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqarishda zararli nurl… PPT 68 pages Free download Telegram