elektromagnit maydon hamda elektr va magnit zanjirlariga oid asosiy tushuncha va qoidalar

DOC 2,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1684652056.doc elektromagnit maydon hamda elektr va magnit zanjirlariga oid asosiy tushuncha va qoidalar reja: 1. elektromagnit maydon va uning xususiyatlari. elektr maydoni (qisqacha tavsif 2. elektr maydoni kuchlari va ular bajaradigan ish. elektr potensiali 3. magnit maydoni va uning xususiyatlari 4. magnit oqim, magnit induksiya va magnit maydonining kuchlanganligi 5. magnit maydonidagi harakatlanuvchi elektr zaryad. lorens kuchi 6. elektromagnit induksiya hodisasi 7. ilashgan magnit oqim. o’zinduksiya va o’zaro induksiya elektr yurituvchi kuchlari 8. to’liq tok qonuni 9. elektr toki va uning turlari 10. elektr tokining uzluksizligiga oid nazariya elektromagnit maydon va uning xususiyatlari. elektr maydoni (qisqacha tavsif) fizikadan ma’lumki, har qanday elektr va magnit hodisalari elektr va magnit maydonlarida sodir bo’ladi. eng sodda misollarda ko’rganda, elektr kuchlari deb, ikki zaryad (yoki bir necha zaryadlar) o’rtasida hosil bo’ladigan kuchlarni tushunamiz. bu kuchlar mexanikaviy kuchlarga o’xshab, o’zaro ta’sir etuvchi zaryadlar miqdoriga to’g’ri proporsional va ular orasidagi masofaning kvadratiga teskari proporsional bo’ladi (kulon …

, qn zaryadlar joylashgan fazo, ya’ni elektr maydon ichidagi biror ―a‖ nuqtada q0 =1 zaryad ham joylashgan (2-rasm). bu shartli sinov zaryadni birga teng deb olamiz 2-rasm. va uning miqdorini shunchalik kichik deb hisoblaymizki, uning q:, q2,...,qn zaryadlar bilan o’zaro ta’sirlanishi natijasida hosil bo’lgan kuch f0 faqat shu q0 zaryadnigina harakatlantira oladi. ya’ni zaryad q0 boshqa zaryadlarni joyidan siljita olmaydi, deb tushunamiz. q0 sinov zaryadga ta’sir etuvchi natijaviy kuch quyidagicha aniqlanadi: ya’ni uning yo’nalishi va miqdori fazoning qaysi joyida manzil topishiga bog’liq. masalan, q0 manzili a' nuqta bo’lsa, unga ta’sir etuvchi kuch 0 ' ga teng. agar q0 o’z joyini a' dan a" ga o’zgartirsa, unga ta’sir etuvchi kuch ’0'' ga teng bo’ladi (2-rasm). tabiiyki, 0 ≠0'≠ 0", chunki r1≠r1'≠r1", r2≠r2≠r2" va h.k. demak, fazoning har bir qismida (uchastkasida, nuqtasida va h.k.) zaryad har xil holatda bo’lib, masofalarga bog’liq o’zgaruvchan kuchlar ta’sirida bo’ladi. agar har bir nuqtadagi kuch miqdorini ushbu …

(2-rasm) bizning asosiy diqqatimiz elektr kuch chiziqlari va maydon ta’siriga tushgan sinov zaryadi qo ga berilgan edi. lekin biz bir narsani hisobga olmadikki, agar 0 kuchi sinov zaryadini bir nuqtadan ikkinchi nuqtaga siljitsa nima o’zgaradi? 3-rasm. tabiiyki, har qanday harakat ish bajarish bilan bog’liqdir. elektr maydonidagi hodisalar ham bundan mustasno emas. faraz qilaylik, sinov zaryadi qo ―a‖ nuqtadan ―b‖ nuqtaga ―n‖ nuqta orqali olib o’tiladi. siljish trayektoriyasi a-n-b ni hisobga olganda, birinchi bosqich dl, kuch yoki kuchlanganlik yo’nalishlariga nisbatan burchak ostidagi a tomonga yo’nalgan bo’ladi. qisqacha yo’l bo’lmish δl = dl ni bosib o’tgan qo zaryad δa= faδl = fcos α·dl ishni bajaradi (bu yerda δl = dl). agarda zaryadni ―a‖ dan ―b‖gacha o’tkazishdagi elektr maydon sarf qilgan energiya yoki ishni to’la-to’kis hisoblaydigan bo’lsak, unda (1.1) (bu yerda – har bir nuqtada olingan kuch vektori; dl – har bir bosqichda hisobga olingan yo’nalishli masofa qismi). bu ishning sinov zaryadi miqdoriga …

αm dl < 0. yuqorida keltirilgan (1.1) - (1.4) ifodalardan kelib chiqadiki, elektr maydonida joylashgan har bir nuqta o’ziga xos potensial energiyasiga yoki soddalashtirganda, potensial ga ega. shuning uchun ham (1.2) bilan ifodalangan birlamchi (solishtirma) ish potensiallar farqi deb ataladi, ya’ni (1.5) ko’rinib turibdiki, agar qo ―b‖ dan ―a‖ ga qaytariladigan bo’lsa (3-rasm), bajariladigan ish yoki potensiallar farqi ; ya’ni u (1.5) dagiga teng, ammo teskari ishorada bo’ladi. boshqacha qilib aytganda, φab + φba = 0, ya’ni sinov zaryadi qo ―a‖ nuqtadan chiqib, har qanday trayektoriyali yo’l bosib yana shu nuqtaga qaytib kelsa, u bajargan ish nolga teng bo’ladi. 4-rasm. ammo potensiallar farqidan (ya’ni φa - φb dan) ularning mutlaq qiymatini bilib bo’lmaydi, chunki maydondagi ixtiyoriy ravishda olingan har qanday ikki nuqta q va s ham bir xil farqqa ega bo’lishi mumkin: φq -φs = φa–φb, lekin φq≠φa va φq≠φb. ikkinchi tomondan elektr maydonining ta’sir etish chegaralari cheklangan bo’lmaydi: masalan, …

iziqlari shimol (sh) qutbidan chiqib, janub (j) qutbiga kirgan bo’ladi. elektr zaryad hosil qilgan elektr maydondan magnit maydoni shu bilan farqlanadiki, zaryadning ishorasiga qarab, elektr kuch chiziqlari yoki zaryaddan tarqalgan, yoki unga yig’ilib kelgan bo’ladi. 5-rasm. magnit kuch chiziqlari esa manbaning bir qismidan tarqalib, ikkinchi qismiga to’planadi, ya’ni ular uzluksizdir. magnitning ikki qutbga bo’linishi ham shartlidir: alohida shimol va alohida janub qutblar mavjud bo’la olmaydi. magnitni qancha parchalamang, baribir har qanday bo’limi yana bir bora ikki qutbdan iborat bo’lib qolaveradi. magnit maydonining ta’sir kuchini ikki usul bilan sinash mumkin. birinchisi, maydon ta’sirida biror sinov magnit massasi mm yoki kompas strelkasi harakatga tushadi (5-rasm). bu harakat kuch chiziqlar bo’ylab hosil bo’ladi. har bir nuqtadagi kuch vektori va uni hosil qiluvchi magnit induksiya ning yo’nalishini ko’rsatuvchi vosita sifatida kompas strelkasi ishlatilishi mumkin. ikkinchisi, agar maydon ichiga elektr tokli sim kiritilsa, asosiy magnit maydoni va qo’shimcha (tok hosil qilgan) maydon o’rtasidagi o’zaro ta’sir …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "elektromagnit maydon hamda elektr va magnit zanjirlariga oid asosiy tushuncha va qoidalar"

1684652056.doc elektromagnit maydon hamda elektr va magnit zanjirlariga oid asosiy tushuncha va qoidalar reja: 1. elektromagnit maydon va uning xususiyatlari. elektr maydoni (qisqacha tavsif 2. elektr maydoni kuchlari va ular bajaradigan ish. elektr potensiali 3. magnit maydoni va uning xususiyatlari 4. magnit oqim, magnit induksiya va magnit maydonining kuchlanganligi 5. magnit maydonidagi harakatlanuvchi elektr zaryad. lorens kuchi 6. elektromagnit induksiya hodisasi 7. ilashgan magnit oqim. o’zinduksiya va o’zaro induksiya elektr yurituvchi kuchlari 8. to’liq tok qonuni 9. elektr toki va uning turlari 10. elektr tokining uzluksizligiga oid nazariya elektromagnit maydon va uning xususiyatlari. elektr maydoni (qisqacha tavsif) fizikadan ma’lumki, har qanday elektr va magnit hodisalari ele...

Формат DOC, 2,3 МБ. Чтобы скачать "elektromagnit maydon hamda elektr va magnit zanjirlariga oid asosiy tushuncha va qoidalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: elektromagnit maydon hamda elek… DOC Бесплатная загрузка Telegram