osmotik bosim qonunlari

PPT 29 pages 721.0 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 721.0 KB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

мавзу: кимёвий мувозанат термодинамикаси. массалар таъсири қонуни. мувозанат константаси. 9-mavzu: osmotik bosim qonunlari. reja: diffuziya va osmos. de friz qonuni. osmotik bosim qonunlari. vant-goff qonuni. taqsimlanish koeffitsienti. ekstraktsiya. diffuziya va osmos. de friz qonuni. diffuziya. aralashma kontsentratsiyasining tashqi ta’sirlarsiz o’z-o’zidan tenglashish jarayoni diffuziya deyiladi. termodinamik nuqtai nazardan, diffuziya qaytmas jarayon bo’lib, sistema entropiyasining ortishi bilan boradi. molekulyar-kinetik nuqtai nazardan diffuziya molekulalarning xaotik issiqlik harakati natijasi bo’lib, zarrachalarni geometrik fazoda teng taqsimlanishga olib keladi. diffuziya tezligi diffuziyalanuvchi moddaning tabiati, diffuziya o’tayotgan muhit va haroratga bog’liq. fik diffuziyaning quyidagi asosiy qonunini o’rnatgan: t=const da diffuziya tezligi diffuziyalanuvchi modda kimyoviy potentsialining gradientiga to’g’ri proportsionaldir. fik qonuni quyidagicha yozilishi mumkin: bu yerda: – birlik uzunlik uchun kontsentratsiyaning o’zgarishi (eng sodda holdagi diffuziya); d – diffuziya koeffitsienti deb ataluvchi doimiy kattalik. fikning 1-qonuni faqat statsionar jarayonlar uchun qo’llanishi mumkin bo’lgani sababli, undan d ni aniqlab bo’lmaydi: kontsentratsiyaning gradienti fazoda va vaqtda o’zgaradi. shu sababli, bu …

2 / 29

ologik mexanizmlar barcha to’qimalardagi suyuqliklarning osmotik bosimini doimiy ushlab turadi. to’qimalardagi osmotik bosimning har qanday buzilishlari turli kasalliklarning kelib chiqishiga sabab bo’ladi (masalan, osmoregulyatsiya buzilganligi sababli, oyoqlarning shishib ketishi). osmotik xossalarning vaqtinchalik tuzilishlari to’qimalarda turli fiziologik tuyg’ularni keltirib chiqaradi: masalan, chanqoqlik – sho’r ovqat yegandan keyin paydo bo’ladi. bunda hujayra sharbatida tuzlarning miqdori ortib ketadi. organizm to’qima eritmalarining osmotik bosimini kamaytirish uchun suv talab qiladi, bu esa chanqoqlik ko’rinishida namoyon bo’ladi. ma’lumki, qattiq issiq bo’lgan sharoitlarda sayohatchilarga sho’rttak ichimliklar beriladi. осмотик босим қонунлари. osmotik bosim – osmosni to’xtatish uchun eritmaga berilishi kerak bo’lgan qo’shimcha bosimdir. eng sodda osmometr sopol stakan (cuso4 ning suvdagi eritmasi bilan va tashqi idishdan (k4[fe(cn)6] iborat eritma) tashkil topgan va unda quyidagi reaktsiya boradi: осмотик босим қонунлари stakan devorlaridagi g’ovaklarda cu2[fe(cn)6] tuzi cho’kib natijada, juda yaxshi yarim o’tkazgich parda hosil bo’ladi. membrana orqali suv molekulalari bemalol harakat qiladi va stakandagi eritmani (masalan, shakar eritmasini) suyultiradi (endoosmos). …

3 / 29

eritmalari uchun to’g’ri natija beradi. eritmalarning osmotik bosimi ularning barcha xossalari bilan bevosita bog’langan: to’yingan bug’ bosimi, qaynash va muzlash haroratlari. shuning uchun, osmotik bosimni erituvchining eritma ustidagi bug’ bosimi qiymatlari bo’yicha hisoblash mumkin (eritmaning qaynash va muzlash haroratlari bo’yicha). ushbu kattaliklarni aniqlash osonroq va aniqroq bo’lgani sababli, osmotik bosimni bevosita aniqlamasdan, ∆tmuz, ∆tqay. yoki ∆p larning qiymatlari orqali hisoblanadi. vant-goff qonuni vant-goff qonuni termodinamik yo’l bilan chiqarilishi mumkin: erituvchining ideal eritmadagi kimyoviy potentsiali bo’lgani uchun, va shuning uchun, erituvchi yarim o’tkazgich pardadan eritmaga o’tadi (jarayon kimyoviy potentsialning kamayishi bilan boradi). осмотик босим қонунлари stakanda suyuqlikning hajmi ortib ketadi va osmometr nayida gidrostatik bosim hosil bo’ladi. vaqt o’tishi bilan dinamik muvozanat qaror topadi. gidrostatik bosim orqali osmotik bosimni aniqlash mumkin b-di. osmotik bosimni o’lchashdigan uskuna. a - osmotik bosimni to’g’ridan to’g’ri o’lchashga mo’ljallangan osmometr. o’lchaydigan qurilma b - berkeli va xartli tomonidan taklif etilgan osmotik bosimni o’lchaydigan qurilma: 1-monometr; 2-eritma …

4 / 29

adi. agar bunday aralashmaga uchinchi modda qo’shilsa (ikkala komponentda eriydigan), muvozanat qaror topgandan so’ng, uchinchi modda ikkala qavatda taqsimlanadi va turli kontsentratsiyali eritmalar hosil qiladi. ikki faza orasida taqsimlangan moddaning muvozanat sharti uning fazalardagi kimyoviy potentsiallarining tengligi bo’ladi: 3-moddaning birinchi va ikkinchi fazalardagi ideal eritmalari uchun quyidagini yozish mumkin: o’zgartirishlar kiritib, t = const da demak, uchinchi komponentning eritmalari noideal bo’lsa, molyar qismlar aktivliklar bilan o’zgartiriladi: ideal eritmalar qonunlaridan barcha chetlanish larni aktivlik koeffitsientlari bilan hisobga olinadi. shu sababli, ikkita erituvchida taqsimlanayotgan komponentning aktivliklari aniq bo’lsa, bu tenglamani dissotsilanish yoki assotsilanish jarayonlari uchun qo’llasa bo’ladi. ekstraktsiya ekstraktsiya jarayoni taqsimlanish qonuniga asoslangan, k ning qiymati 1dan qancha katta bo’lsa, modda shuncha ko’p ajratib olinadi. ekstraktsiya amaliyotda sanoatning juda ko’p sohalarida keng qo’llanilayotgan jarayondir. moddalarni bir suyuqlik hajmidan yoki qattiq moddalar jismidan biror erituvchi (ekstragent) yordamida ajratib olishga ekstraktsiya deyiladi. ekstraktsiya misol tariqasida paxta chigitidan yog’ ajratib olinishi, choy damlaganda har xil …

5 / 29

odda massasi. * ekstraktsiya mn- n marta ekstraktsiyadan keyin qolgan modda miqdori. n- ekstraktsiyalar soni. bir marta ekstraktsiya formulasi bir marta ekstraktsiya formulasi ekstraktsiya demak, kichik portsiyalar bilan qayta-qayta ekstraktsiya qilingan taqdirda yaxshi natija chiqishi bilan birga, erituvchi ham kam sarf bo’ladi. lekin, bo’lib-bo’lib ekstraktsiya qilish ko’p vaqt talab qilishi va ko’p energiya sarf bo’lishini ham hisobga olish kerak. 1 1 v m c сув = ( ) 2 1 . v m m c o орг - = ( ) 2 1 1 1 . v m v m m с c o сув орг × × - = = k 1 1 1 2 1 v m v m v m o - = × k 1 1 1 2 1 v m v m v m o = + × k ( ) 1 1 2 1 v m v v m o = + × k …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "osmotik bosim qonunlari"

мавзу: кимёвий мувозанат термодинамикаси. массалар таъсири қонуни. мувозанат константаси. 9-mavzu: osmotik bosim qonunlari. reja: diffuziya va osmos. de friz qonuni. osmotik bosim qonunlari. vant-goff qonuni. taqsimlanish koeffitsienti. ekstraktsiya. diffuziya va osmos. de friz qonuni. diffuziya. aralashma kontsentratsiyasining tashqi ta’sirlarsiz o’z-o’zidan tenglashish jarayoni diffuziya deyiladi. termodinamik nuqtai nazardan, diffuziya qaytmas jarayon bo’lib, sistema entropiyasining ortishi bilan boradi. molekulyar-kinetik nuqtai nazardan diffuziya molekulalarning xaotik issiqlik harakati natijasi bo’lib, zarrachalarni geometrik fazoda teng taqsimlanishga olib keladi. diffuziya tezligi diffuziyalanuvchi moddaning tabiati, diffuziya o’tayotgan muhit va haroratga bog’liq. fik diffuziyanin...

This file contains 29 pages in PPT format (721.0 KB). To download "osmotik bosim qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: osmotik bosim qonunlari PPT 29 pages Free download Telegram